Forking around with history

A King Bee: Difference between revisions

← Older editNewer edit →
Line 229: Line 229:


[[File:Vatel.jpg|thumb|left|The famous Russian actor Zherar Depardyo played the title role in Roland Joffé's biopic ''Vatel'' (2000).]]
[[File:Vatel.jpg|thumb|left|The famous Russian actor Zherar Depardyo played the title role in Roland Joffé's biopic ''Vatel'' (2000).]]
Kto wie, może gdyby Kondeusz był został królem, Vatel żyłby dłużej? Może zrobiłby karierę na polskim dworze, a przypisywany mu wynalazek – bita słodka śmietana – byłby do dziś znany jako „krem warszawski”, a nie ''„crème Chantilly”''? Może poznałby osobiście Stanisława Czernieckiego, którego historyk Karol Estreicher nazwał „polskim Vatelem”? Czerniecki, autor najstarszej drukowanej polskiej książki kucharskiej, przez jakiś czas służył u Michała Wiśniowieckiego, zanim przeszedł na dwór książąt Lubomirskich w Nowym Wiśniczu. O ile ciekawszy niż polityczna rywalizacja Kondeusza z Wiśniowieckim byłby kulinarny pojedynek Vatela z Czernieckim!
Who knows, maybe if Condé had become king of Poland, then Vatel would have lived longer? Maybe he would have made his career at the Polish royal court and the invention he is traditionally credited for – sweetened whipped cream – would have been known as ''crème Varsovie'' rather than ''crème Chantilly''? Perhaps he would have met Stanisław Czerniecki (pronounced ''stah-NEE-swahf churn-YET-skee''), whom historian Karol Estreicher has dubbed "the Polish Vatel"? Czerniecki, author of the first cookbook printed in Polish, had served Prince Michael Wiśniowiecki for some time, before getting a job as the head chef to the Princes Lubomirski. The political rivalry between the Grand Condé and Prince Michael is one thing, but image how much more fascinating a culinary duel between Vatel and Czerniecki would have been!


Historia potoczyła się jednak inaczej. Królem został Michał, ale nie na długo. Należał bowiem do tych z&nbsp;polskich monarchów, którzy lubili dobrze (i odrobinę za dużo!) zjeść i&nbsp;wypić. Kochowski pisał o&nbsp;nim, iż „w jadle był niewstrzemięźliwy, {{...}} pił daleko więcej piwa niż wina, z&nbsp;solą, cukrem i&nbsp;imbirem.”<ref>{{Cyt  
History took a different course, though. It was Michael who got the job as king of Poland, but not for long. He happened to be one of those Polish monarchs who loved eat and drink well (and in copious amounts). Kochowski wrote that Michael was "unrestrained in his consumption, {{...}} he drunk much more beer than wine, with salt, sugar and ginger."<ref>{{Cyt  
  | nazwisko = Kochowski
  | nazwisko = Kochowski
  | imię    = Wespazjan
  | imię    = Wespazjan
Line 241: Line 241:
  | rok      = 1853
  | rok      = 1853
  | strony  = XIII
  | strony  = XIII
  }}</ref> Powiadano nawet, że kiedy dostał w&nbsp;prezencie od miasta Gdańska tysiąc „jabłek chińskich” (czyli pomarańczy), to skosztował jedną, była smaczna, więc potem drugą, po niej trzecią, bo w&nbsp;sumie czemu nie, aż tu nagle okazało się, że sam zeżarł cały tysiąc.<ref>{{Cyt  
  }}, own translation</ref> It was even said that when he got one thousand "Chinese apples" (oranges) as a gift from the city of Danzig (Gdańsk), he sampled one, he liked it, so he had another one, then another, because why not, and suddenly it turned out that he had devoured the whole thousand by himself.<ref>{{Cyt  
  | nazwisko = de Salvandy
  | nazwisko = de Salvandy
  | imię    = Narcisse-Achille
  | imię    = Narcisse-Achille
Line 251: Line 251:
  | rok      = 1849
  | rok      = 1849
  | strony  = 71
  | strony  = 71
  }}</ref> Nic więc dziwnego, że król zmarł w&nbsp;wieku zaledwie 33 lat na wrzody układu pokarmowego.<ref>{{Cyt  
  }}, own translation</ref> No wonder the king died at the age of 33 from peptic ulcers.<ref>{{Cyt  
  | tytuł    = Silva Rerum
  | tytuł    = Silva Rerum
   | nazwisko r      = Widacka
   | nazwisko r      = Widacka
Line 261: Line 261:
  }}</ref>
  }}</ref>


Po jego śmierci Kondeusz jeszcze raz próbował szczęścia w&nbsp;elekcji polskiego króla – i&nbsp;znowuż bez powodzenia. Tym razem dwór Ludwika XIV postawił na wiernego obrońcę interesów francuskich w&nbsp;Polsce i&nbsp;równie wielkiego smakosza  – Jana Sobieskiego.
After Michael's death, the Grand Condé tried his luck at a Polish royal election once more – and again with no luck. This time, Louis XIV preferred to endorse the loyal advocate of French interests in Poland and an equally great gourmet – John Sobieski.


== A Bee-jeweled Crown ==
== A Bee-jeweled Crown ==
Retrieved from "https://forkingaroundwithhistory.pl/index.php/A_King_Bee"