Italian Greens from Italian Queens: Difference between revisions

No edit summary
Line 5: Line 5:
Is it true, though, or rather one of the most enduring culinary-historical myths in Poland?
Is it true, though, or rather one of the most enduring culinary-historical myths in Poland?


== Bona z Mediolanu ==
== Bona of Milan ==
Kiedy Bona Sforza urodziła się w 1494 r., Hiszpanie zdążyli już rozpocząć podbój odkrytej dwa lata wcześniej Ameryki. Z czasem sprowadzą stamtąd nieznane wcześniej produkty żywnościowe: fasolę, kukurydzę, indyki, kakao, paprykę, wanilię, ananasy, awokado, dynie, ziemniaki, pomidory, słoneczniki czy orzeszki ziemne. Ale nie tak szybko; jak na razie, jedyne, co udało się sprowadzić z Ameryki – to syfilis.
By the time Bona Sforza was born in 1494, the Spanish had already begun their conquest of the Americas, which they had discovered two years earlier. Eventually, they would bring back previously unknown food products: beans, maize, turkeys, cocoa, peppers, vanilla, pineapples, avocados, pumpkins, potatoes, tomatoes, sunflowers and peanuts. But not so fast — for now, the only thing that had made its way from the Americas was syphilis.


Europa była tymczasem areną rywalizacji trzech potężnych dynastii. Jedną z&nbsp;nich byli Habsburgowie, którzy zasiadali na elekcyjnym tronie Świętego Cesarstwa Rzymskiego, zaś dziedzicznie panowali w&nbsp;Austrii i&nbsp;w&nbsp;Niderlandach. Na wschodzie Habsburgowie ścigali się o&nbsp;wpływy z&nbsp;Jagiellonami, władającymi rozległym obszarem między Bałtykiem, Morzem Czarnym i&nbsp;Adriatykiem. Ta rywalizacja będzie przebiegać raczej pokojowo i&nbsp;toczyć się głównie w&nbsp;formie dyplomacji matrymonialnej.<ref>{{Cyt  
Europe, meanwhile, was the stage for a rivalry among three powerful dynasties. One was the Habsburgs, who held the elective throne of the Holy Roman Empire and reigned in Austria and the Netherlands by inheritance. In the east, the Habsburgs vied for influence with the Jagiellonians, who ruled a vast territory stretching from the Baltic to the Black and Adriatic seas. This rivalry would unfold mostly peacefully, conducted primarily through matrimonial diplomacy.<ref>{{Cyt  
  | tytuł    = Folia Historica Cracoviensia
  | tytuł    = Folia Historica Cracoviensia
   | nazwisko r      = von Güttner-Sporzyński
   | nazwisko r      = von Güttner-Sporzyński
Line 19: Line 19:
  | wolumin  = 27/2
  | wolumin  = 27/2
  | strony  = 63–90
  | strony  = 63–90
  }}</ref> Natomiast na zachodzie ich przeciwnikiem byli francuscy Walezjuszowie, spoglądający łakomym okiem na malutkie i&nbsp;słabe, ale za to bajecznie bogate, państewka w&nbsp;północnych Włoszech, które nominalnie (tak jak państewka niemieckie) były częścią cesarstwa.  
  }}</ref> Their opponents in the west were the French Valois, who cast a covetous eye toward the small and weak, yet fabulously wealthy, city states of northern Italy — which (just like the German states) were nominally part of the Empire.


[[File:Bona Sforza (drzeworyt).jpg|thumb|upright|Bona Sforza d’Aragona (1494–1557), królowa polska]]
[[File:Bona Sforza (drzeworyt).jpg|thumb|upright|Bona Sforza d’Aragona (1494–1557), Queen of Poland]]
Jednym z&nbsp;najbogatszych było Księstwo Mediolanu, którym już od wieku trząsł wywodzący się z najemnych żołnierzy ród Sforzów. Kiedy Bona przyszła na świat, księciem mediolańskim był akurat jej ojciec, Gian Galeazzo Sforza, choć faktyczną władzę sprawował jego stryj, Ludovico Sforza. Matka Bony, Isabella d’Aragona, ostro rywalizowała z&nbsp;żoną Ludovica, Beatrice d’Este, o&nbsp;to, której dzieci odziedziczą władzę w&nbsp;Mediolanie. Jako że Isabella miała poparcie swego ojca, króla Neapolu, to Ludovico i&nbsp;Beatrice sprzymierzyli się z&nbsp;królem Francji, który sam miał pretensje do neapolitańskiego tronu. Bona miała siedem miesięcy, kiedy wojska francuskie wkroczyły do Włoch, rozpoczynając serię tzw. Wojen Włoskich, które Walezjuszowie będą toczyć głównie na terenie nieustannie zmieniających sojusze włoskich państewek i&nbsp;które ostatecznie zakończą się dopiero dwa lata po śmierci Bony.
Jednym z&nbsp;najbogatszych było Księstwo Mediolanu, którym już od wieku trząsł wywodzący się z najemnych żołnierzy ród Sforzów. Kiedy Bona przyszła na świat, księciem mediolańskim był akurat jej ojciec, Gian Galeazzo Sforza, choć faktyczną władzę sprawował jego stryj, Ludovico Sforza. Matka Bony, Isabella d’Aragona, ostro rywalizowała z&nbsp;żoną Ludovica, Beatrice d’Este, o&nbsp;to, której dzieci odziedziczą władzę w&nbsp;Mediolanie. Jako że Isabella miała poparcie swego ojca, króla Neapolu, to Ludovico i&nbsp;Beatrice sprzymierzyli się z&nbsp;królem Francji, który sam miał pretensje do neapolitańskiego tronu. Bona miała siedem miesięcy, kiedy wojska francuskie wkroczyły do Włoch, rozpoczynając serię tzw. Wojen Włoskich, które Walezjuszowie będą toczyć głównie na terenie nieustannie zmieniających sojusze włoskich państewek i&nbsp;które ostatecznie zakończą się dopiero dwa lata po śmierci Bony.