Forking around with history

Genuine Old Polish Bigos: Difference between revisions

Newer edit →
Created page with "{{Data|7 January 2019}} The Christmas-carnival period is a time when Poles eat particularly large amounts of ''bigos'' -- a dish that you can prepare in amble quantity in adva..."
 
No edit summary
Line 1: Line 1:
{{Data|7 January 2019}}
{{Data|XXX January 2019}}
The Christmas-carnival period is a time when Poles eat particularly large amounts of ''bigos'' -- a dish that you can prepare in amble quantity in advance, then freeze it (formerly, by simply storing it outside; today, in a freezer) and then reheat it multiple times, which -- it is known -- only improves the flavour. ''Bigos'' (pronounced ''<small>BEE</small>-gawss'') is commonly regarded one of the top dishes in the Polish culinary canon; one would be hard pressed to name a more typically Polish food. This is how American food historian William Woys Weaver described it:
The Christmas-carnival period is a time when Poles eat particularly large amounts of bigos -- a dish that you can prepare in amble quantity in advance, then freeze it (formerly, by simply storing it outside; today, in a freezer) and then reheat it multiple times, which -- it is known -- only improves the flavour. Bigos (pronounced ''<small>BEE</small>-gawss'') is commonly regarded one of the top dishes in the Polish culinary canon; one would be hard pressed to name a more typically Polish food. This is how American food historian William Woys Weaver described it:


{{cytat
{{cytat
| Bigos jest jedną z&nbsp;tych polskich potraw, które zostały wyidealizowane przez poetów, omówione w&nbsp;najdrobniejszych szczegółach we wszelkich kontekstach literackich i&nbsp;nigdy nie były robione w&nbsp;małych ilościach. Podawano go na królewskich ucztach i&nbsp;po zakończonym polowaniu. Robiono go zawsze z&nbsp;różnych rodzajów dziczyzny i&nbsp;podawano w&nbsp;zimie. Z&nbsp;czasem bigos zaczęto uważać w&nbsp;Polsce za potrawę bożonarodzeniową i&nbsp;wielkanocną, a&nbsp;dzisiejsze przepisy są tak rozmaite i&nbsp;złożone, jak we Włoszech przepisy na sos pomidorowy. Zresztą niektórzy Polacy dodają też sos pomidorowy do bigosu (choć nie potrzeba).
| Bigos is one of those Polish dishes that has been romanticized in poetry, discussed in its most minute details in all sorts of literary contexts, and never made in small quantities. Historically, it was served at royal banquets or to guests at meals following a hunt. It was made invariably from several types of game and served during winter. Bigos has gradually assumed the character of a Christmas and Easter dish in Poland, and today recipes are as varied and as complex as any Italian recipe for tomato sauce. In fact, some Poles even add tomato sauce to the mixture. (It does no need it.)
| źródło = Dembińska; Weaver (1999), s. 169, tłum. własne
| źródło = Dembińska; Weaver (1999), p. 169
}}
}}


Ale czy rzeczywiście bigos, jaki znamy obecnie, jest tak starożytną i&nbsp;specyficznie polską specjalnością, jak się nam wydaje?
But is the ''bigos'', as we know it today, really the ancient and specifically Polish dish we take it to be?


== ''Beigießen'' ==
== ''Beigießen'' ==
Etymolodzy są niestety zgodni: ów arcypolski przysmak nazywamy słowem pochodzenia obcego, niesłowiańskiego, a&nbsp;co gorsze – niemieckiego! Nie mają wprawdzie pewności, od którego konkretnie niemieckiego słowa pochodzi nasz "bigos", ale, że od jakiegoś niemieckiego, wątpliwości nie mają. Aleksander Brückner, słynny przedwojenny slawista, wywodził to słowo od niemieckiego ''Bleiguss'' (''Blei'', "ołów" + ''Guss'', "odlew"). Uzasadnienie było bodajże takie, że roztopiony ołów lany na wodę jak wosk w&nbsp;andrzejki przypomina kształtem bigos. Inni językoznawcy są dość zgodni co do tego, że ta etymologia jest bez sensu.
I'm sorry to report that etymologists agree: this epitome of Polish cuisine is referred to by a word of foreign, non-Slavic and -- what's even worse -- German origin! They are not certain, though, which German word exactly the Polish ''bigos'' derives from, but they have no doubt that some German word it is. Aleksander Brückner, a famous prewar scholar of Slavic languages, maintained that ''bigos'' comes from German ''Bleiguss'', or "lead mold". The idea was that if you pour molten lead on water (as many Poles still do with wax for divination on Saint Andrew's Eve) you get a shape that resembles bigos. Other linguists are quite unanimous in their view that this etymology makes no God damned sense.


Bardziej kulinarnie logiczne propozycje obejmują archaiczny niemiecki czasownik ''becken'' ("siekać") oraz staroniemieckie słowo ''bîbôz'' (''Beifuss'' w&nbsp;dzisiejszej niemczyźnie) oznaczające bylicę, dawniej używaną jako przyprawa. Jeszcze inna propozycja to włoska ''bigutta'', czyli "garnek do gotowania zupy", który miał wejść do języka polskiego za pośrednictwem niemieckiego. Jednak obecnie za najbardziej prawdopodobne uważane jest pochodzenie "bigosu" od ''bîgossen'', czyli dawnej formy przysłówka ''beigossen'', od czasownika ''beigießen'', "dolać". Krótko mówiąc, bigos to coś, do czego ktoś (pewnie jakiś Niemiec) czegoś dolał.
Suggestions that are somewhat more logical from a culinary point of view include the archaic German verb ''becken'', "to chop", and the Old German noun ''bîbôz'' (or ''Beifuss'' in modern parlance), which refers to mugwort, a plant once used for seasoning. Others propose the Italian ''bigutta'', or "pot for cooking soup", which supposedly entered Polish via German. But the etymology considered most likely is that ''bigos'' derives from ''bîgossen'', an archaic form of the participle ''beigossen'', from the verb ''beigießen'', "to pour". To make a long story short, bigos is something to which someone (probably some German) has added some kind of liquid.  


== ''Minutal alias'' siekanka ==
== ''Minutal alias'' siekanka ==
Retrieved from "https://forkingaroundwithhistory.pl/index.php/Genuine_Old_Polish_Bigos"