Epic Cooking: The Last Old Polish Feast: Difference between revisions

Spróbujmy więc – [[Z wizytą w Soplicowie: Wieczerza w zamczysku|tak jak to już kiedyś zrobiliśmy ze zwykłą, codzienną soplicowską kolacją]] – odtworzyć, przynajmniej w drobnej części, jadłospis tej uczty. Jak to zrobimy? Zobaczymy, jakie potrawy lub składniki są wymienione w poemacie, a następnie poszukamy ich w ''Compendium ferculorum'', żeby zobaczyć, jak się je przyrządzało.

Opisując biesiadę, która miała być "ostatnią ucztą staropolską", Mickiewicz pragnął w czytelniku wzbudzić poczucie straty: tej staropolskiej kuchni już nie ma, tych potraw nikt już nie zna, nikt nie pamięta ich smaku, nawet ich nazwy brzmią nieznajomo. Jak to uczynić? To proste: wziąć książkę kucharską sprzed stu kilkudziesięciu lat i wypisać z niej najdziwniejsze nazwy potraw i produktów.  

Na razie mamy więc pojedyncze składniki, które może uda nam się jakoś wykorzystać. Ale żeby znaleźć konkretne potrawy, musimy sprawdzić inne fragmenty poematu. Jak przystało na polski obiad, zaczniemy od zup.

[[File:Still Life with Chinese Bowl and Nautilus 1662 Willem Kalf.jpg|thumb|upright|"''Here Matthew… dipped a bread crust in his soup…''"<ref>A. Mickiewicz, ''op. cit.'', Book XII, verse 397</ref><br>Painted by Willem Kalf (1662)]]

}}

Wielkie magnackie uczty na ogół ciągnęły się po kilka dni, a&nbsp;przy ówczesnej częstotliwości dni postnych (m.in. każda środa, piątek i&nbsp;sobota), nie dało się nie zahaczyć o&nbsp;jakiś post. Uczty w&nbsp;takim wypadku nie przerywano, tylko zmieniano jadłospis z&nbsp;mięsnego na rybny. Stąd w&nbsp;''Compendium ferculorum'' cały osobny rozdział poświęcony wyłącznie daniom postnym. Mickiewicz skrócił ucztę do jednego tylko dnia, ale umieścił w&nbsp;niej dania zarówno mięsne, jak i&nbsp;rybne. Widzieliśmy to już przy zupach, gdzie obok mięsnego rosołu pojawił się postny barszcz. Proponuję trzymać się tej konwencji w&nbsp;naszej rekonstrukcji i&nbsp;do każdego dania mięsnego dodać rybną alternatywę. A&nbsp;ponieważ poeta nieco więcej uwagi poświęcił rybom, to od nich zaczniemy.

{{ Cytat

}}

}}

[[File:Alexander Adriaenssen - Still life with a&nbsp;ham and chicken on silver plates, glasses of wine and beer, a&nbsp;bread roll, a&nbsp;peeled lemon and an earthenware jug on a&nbsp;table draped with a&nbsp;grey cloth.jpg|thumb|left|"''For the rest, of all viands there was a great stock…''"<ref>A. Mickiewcz, ''op. cit.'', Book XI, verse 147</ref><br>Painted by Alexander Adriaenssen (17th century).]]

}}

Pora na deser, na który, jak już wiemy, będą arkasy i&nbsp;blemasy. Zacznijmy od arkasu.  

Co ciekawe, Czerniecki podaje też w&nbsp;swojej książce recepturę na blamas postny (ale już nie wegański), który robi się na galarecie rybnej.

Znacznie więcej uwagi niż samym potrawom poświęcił Mickiewicz ozdobie stołu, a&nbsp;konkretnie – wielkiemu porcelanowemu serwisowi.  

Gleaming with multi-coloured and verdant spring show.

Various grain in the fields sprout and like mushrooms grow,

A rye-field, in apparel of silver, appears,

Also buckwheat, created from chocolate with care,

Stand quite naked – enacted by cinnamon canes;

And, imitating pines, some small branches of laurel,

The guests started, while drinking, the woods to attack,

Breaking off roots and branches and stumps for a snack.</poem>

Piankami i&nbsp;cukrami białymi jak śniegi:

Udawał przewybornie krajobraz zimowy;

Krzak rozmarynowy oblany pianą (która zdążyła już częściowo spłynąć) i&nbsp;obłożony ulipkami – [https://www.facebook.com/kuchniastaropolska/photos/a.179545782062573/290733010943849/?type=3&theater dzieło pani Marty Stelmach na konkurs "Smaki Lubelszczyzny"] (2013).</poem>]]

{{ Cytat

| źródło = A. Mickiewicz, ''op. cit.'', Book XII, verses 155–158}}

[[File:Menu uczty staropolskiej EN.jpg|center|class=full-page|Karta dań ostatniej uczty staropolskiej]]