Forking around with history

Old Polish Cookery for Beginners: Difference between revisions

← Older editNewer edit →
Line 84: Line 84:


== Winey Eggs ==
== Winey Eggs ==
Któż nie pamięta z czasów studenckich tego przepysznego dania śniadaniowego, którym była jajecznica na winie? Brało się do tego jajka, masło i wszystko, co się nawinie (stąd nazwa). Nazwa dania jest oczywiście żartem, no bo kto by dodawał do jajecznicy prawdziwego wina? Ani to opłacalne, ani smaczne.  
There's a breakfast dish popular with Polish college students that is known under the fancy name, "''jajecznica na winie''", which literally means "scrambled eggs on wine". This is a joke name, of course; which college student would waste good wine (or even not so good wine) by adding it to scrambled eggs? The name actually comes from the expression "''co się nawinie''", meaning "whatever is at hand", which is exactly what ingredients are added to the dish (other than the mandatory eggs that is).


A jednak, oprócz wspomnianej wyżej jajecznicy prostej, można u Czernieckiego znaleźć też przepis na jajecznicę z winem. Tym razem to nie żart; faktycznie chodzi o potrawę z jajek i wina. Oto jak się ją przyrządza:
And yet, in Czerniecki's cookbook, we can find, beside the "simple scrambled eggs", a recipe for "''jajecznica z winem''", or "scrambled eggs with wine". This time, it's no joke; it's an egg dish made with actual wine. Here it goes:


{{Cytat
{{Cytat
| '''Jajecznica z&nbsp;winem'''<br>
| '''Eggs fried with wine'''<br>
Melt butter in a clay pot, break eggs into wine and beat together with sugar and cinnamon; pour onto hot butter; once fried, serve in the pot and do not stir.
| oryg = '''Jajecznica z&nbsp;winem'''<br>
Masła w&nbsp;rynce rozpuść, jajec rozbij z&nbsp;winem i&nbsp;cukrem, i&nbsp;cynamonem; ubij to społem, a&nbsp;wlej na gorące masło; usmażywszy, daj z&nbsp;rynką, a&nbsp;nie mieszaj.
Masła w&nbsp;rynce rozpuść, jajec rozbij z&nbsp;winem i&nbsp;cukrem, i&nbsp;cynamonem; ubij to społem, a&nbsp;wlej na gorące masło; usmażywszy, daj z&nbsp;rynką, a&nbsp;nie mieszaj.
| źródło = ''Op. cit.'', s. 74 }}
| źródło = ''Op. cit.'', p. 74 }}


[[File:Jajecznica na winie 1.jpg|thumb|upright|Jajka i&nbsp;wino, sól, cukier i&nbsp;cynamon]]
[[File:Jajecznica na winie 1.jpg|thumb|upright|Eggs and wine, salt, sugar and cinnamon]]
Z ostatniego polecenia (nie mieszaj) można wywnioskować, że chodzi tu raczej znowu o&nbsp;omlet niż o&nbsp;jajecznicę w&nbsp;dzisiejszym rozumieniu. I&nbsp;jest to omlet na słodko – z&nbsp;cukrem i&nbsp;cynamonem – więc i&nbsp;wino pewnie powinno być słodkie.  
The last instruction ("do not stir") indicates that it's not really scrambled eggs, but again a kind of sweet omelette (apparently, the word "''jajecznica''" had a broader meaning in Czerniecki's times than it has today).  


Ten przepis postanowiłem wypróbować sam. Użyłem do tego trzech jajek, łyżeczki cukru, szczypty soli i&nbsp;cynamonu oraz ⅓ kieliszka wina. Jako że dawni Polacy kochali węgrzyna, to uznałem, że najlepszy do tego będzie słodki tokaj.  
I've decided to try out this recipe myself. I used three eggs, a teaspoon of sugar, a pinch each of salt and cinnamon or ⅓ glass of wine. Hungarian wine was the most popular with 17th-century Poles, so I chose a sweet Tokay for this dish.
{{clear}}
{{clear}}


[[File:Jajecznica na winie 2.jpg|thumb|left|upright|Masa jajeczno-winna wylana na patelnię]]
[[File:Jajecznica na winie 2.jpg|thumb|left|upright|Egg-and-wine mixture pour onto a pan]]
Jajka roztrzepałem ze szczyptą soli, następnie dodałem cukru, cynamonu, wina i&nbsp;wylałem na rozgrzane na patelni masło. Choć w&nbsp;orginalnym przepisie nie było rodzynków, to jednak je dodałem, uważając, że byłoby to zgodne z&nbsp;duchem epoki.  
I beat the eggs with the pinch of salt, then I added the sugar, cinnamon and wine, and pour the whole mixture onto a butter-greased pan. The original recipe doesn't call for rasins, but I figured they wouldn't make the dish any less authentic and added them as well.
{{clear}}
{{clear}}


[[File:Jajecznica na winie 3.jpg|thumb|upright|Już prawie gotowe…]]
[[File:Jajecznica na winie 3.jpg|thumb|upright|Almost ready…]]
Masa jajeczno-winna z&nbsp;początku była dość puszysta, ale potem opadła, co, jak sądzę, było spowodowane dodaniem wina, bo w&nbsp;normalnym omlecie nigdy mi się coś takiego nie zdarzyło. Taki omlet za to dał się łatwo złożyć na pół, a&nbsp;nawet na ćwierć.  
The egg batter was quite fluffy at first, but then collapsed, which I believe was caused by the addition of wine, as it never happened to me before in regular omelettes. At least it was pretty easy to fold this omelette in half and even in quarter.  
{{clear}}
{{clear}}


[[File:Jajecznica na winie 5.jpg|thumb|left|upright|Efekt końcowy w&nbsp;trakcie jedzenia]]
[[File:Jajecznica na winie 5.jpg|thumb|left|upright|The final effect being eaten]]
Podsmażyłem go jeszcze trochę, przełożyłem na talerz (taka zaleta teflonu, że nie trzeba dawać omleta z&nbsp;rynką na stół) i&nbsp;posypałem cukrem pudrem (czy, jakby powiedział Czerniecki, cukrem faryną).
I fried it a little more, flipped onto a plate (taking advantage of using a teflon pan rather than a clay pot) and dusted with powdered sugar (or "sugar flour", as Czerniecki would have called it).


Mnie smakowało, winny aromat tokaja był wyraźnie wyczuwalny i&nbsp;lekko przełamywał słodycz cukru. I&nbsp;co również ważne, byłem tym śniadaniem zupełnie najedzony.
I liked the distinctive winey aroma which lightly contrasted the sweetness of the sugar. And, what's also important, I was quite filled with this simple breakfast.
{{clear}}
{{clear}}
{{Przypisy}}
{{Przypisy}}
Retrieved from "https://forkingaroundwithhistory.pl/index.php/Old_Polish_Cookery_for_Beginners"