The Gastronomic Order of Pomiane: Difference between revisions

Latest revision as of 21:52, 19 June 2026

There is a curious award badge, called the Order of Pomiane (Order Pomiana in Polish), which occasionally turns up at numismatics-and-phaleristics auctions in Poland.^[1] It has never had the status of a state decoration, yet its badges were produced by the Polish National Mint and the award ceremony was at times hosted at a Polish embassy with all the customary fanfare.

The badge has the form of a little shield in the roughly triangular shape of a goblet, measuring 57×45 mm. The shield is adorned with a bull’s or bison’s head in black enamel overlaid with a crossed knife and fork. The badge would be hung around the recipient’s neck on a yellow-and-red ribbon and fastened with a metal buckle in the shape of a filled dumpling. It came in a decorative box, whose lid bore the bison’s head again, along with the Latin motto: “Materiam superat opus” (“The workmanship surpasses the material”).^[2]

The knife, fork, goblet and dumpling suggest that the award must have had something to do with eating and drinking. But whom was it awarded to – and for what achievements? Who conferred this peculiar honour – and why? Where did the idea and the name for this decoration come from? And what the heck is a bison’s head doing in the design? These are the questions I will try to answer in this post.

The Namesake: The Guru of Gallic Gastronomy

First things first, so let’s begin with the man who lent the Order of Pomiane its name.

He was born in 1875 in Paris, in a Polish noble family, and his real name was Edward Pożerski.^🔊 His parents were refugees who had fled Poland after the failed anti-Russian uprising of 1863. They sent him to a Polish school in the French capital, where he was raised as a Polish patriot, but fed rather poorly. He would later write in his memoirs that he was hungry most of his youth. The hunger kept him thinking about food to such an extent that once he had graduated from school, he chose to study gastrointestinal physiology at the university. He became a doctor of medicine in 1902. By that time he had already worked at the Pasteur Institute for a year and this is where he would keep doing research on digestive juices for most of his life.

His academic work on digestion motivated him to take interest in healthy nutrition, which in turn led him to the question of rational food preparation techniques. It was another Frenchman whose parents had been political refugees from Poland, albeit a generation older, who became Pożerski’s mentor in culinary matters. His name was Henryk Babiński^🔊 and, although he was a mining engineer by trade, he also authored cookbooks under the pen name Ali-Bab. His monumental work, Practical Gastronomy (Gastronomie pratique),^[3] was a best seller in the French culinary literature of the early 20th century.

Encouraged by Ali-Bab, Pożerski decided to publish his own thoughts on how to cook meals that are both tasty and healthy: an essay on theoretical gastronomy. The author of Practical Gastronomy penned a foreword to the book, where he stated that Pożerski was walking in the footsteps of “the master of us all, the immortal author of The Physiology of Taste”, meaning Jean-Anthelme Brillat-Savarin^🔊 (1755–1826), who was a famous gourmet, but not really a scientist. Brillat-Savarin’s work, contrary to its title, doesn’t actually say much about the physiology of the sense of taste; it was more of a suggestion for future scientists to delve into the matter.^[4] Pożerski’s book, entitled, Eat Well to Live Well (Bien manger pour bien vivre), was a first step towards taking this suggestion up. Pożerski argued that cooking ought to be a marriage between the art of gastronomy and the science of gastrotechnique (a word of his own coinage) whose ultimate goal would be to a create a dish providing maximum pleasure, thus inducing the healthy secretion of digestive juices. “The discovery of a new dish,” wrote Pożerski, quoting Brillat-Savarin, “does more for the happiness of the human race than the discovery of a star.”^[5]

First episode of the TV show French Cooking in Ten Minutes, aired by BBC in 1995, with Polish actor Krzysztof Różycki as Edouard de Pomiane. In English, but with a thick Polish accent.

In those times, however, culinary matters were considered trivial and unbecoming of a scientist. For this reason, Pożerski, who always signed his academic papers with his Polish name, decided, not unlike Babiński, to use a pen name when writing about gastronomy and gastrotechnique. Unlike Babiński, though, he chose a nom de plume which wasn’t as fairy-talish as “Ali-Bab”. He forged his pseudonym from the French version of his first name and the French spelling of “Pomian”, the name of his nobility clan, ending up with “Edouard de Pomiane”.^🔊

Soon, under this name, he started to publish cookery books, putting the theoretical tenets of gastrotechnique into practice. He was also the first person to host a culinary radio show. Edouard de Pomiane would shortly become a gastronomic celebrity.

Unlike earlier culinary authorities, Pomiane didn’t write for great chefs whose ambition was to rise to the summit of culinary artistry and to prepare feasts worthy of monarchs and aristocrats. His target audience consisted of ordinary housewives who wished to cook healthy, thrifty and tasty meals for their families, and still have time left for other pursuits. His novel approach is already evident from the titles of his books, such as: Cooking in Six Lessons (La cuisine en six leçons) or Cooking in Ten Minutes (La cuisine en dix minutes). Older masters of the pot and pan must have scratched their heads when reading that a daily supper could very well do without one meat and one fish course.

Even though Pomiane carried out his culinary revolution in France in the first half of the 20th century, he did it in a romantic Old Polish style he had been brought up to love. If, for example, his recipë called for a bunch of parsley, he would specify that it had to be the size of a bouquet of violets.^[6] With his bald dome and bushy white whiskers, he even looked like a character out of an illustration to Pan Tadeusz, the Polish national epic by Adam Mickiewicz that is set in the early 19th century. And apparently, this was no coincidence. His father, after whom he would increasingly take after with age, was friends with Michał Elwiro Andriolli, an Italian-Polish artist who etched well known illustrations to Pan Tadeusz and who used the elder Pożerski as a model for a typical old-time Polish gentleman.^[7]

Pomiane is also responsible for having smuggled some Polish touches into French cuisine. He even wrote an entire book whose purpose was to familiarize the French with Polish dishes and foodways, Polish Cookery as Seen from the Banks of the Seine (La Cuisine polonaise vue des bords de la Seine). When entertaining guests at home, he would often regale them with “Polish dinners”, which could include, for example, a shot of bison-grass vodka and a piece of dried sausage for an apéritif, meat with Tartary buckwheat and cognac-infused sauce or croquettes with fresh strawberries.^[8] And whenever he wanted to brew some tea, he did it in an old samovar, the same that his father shared with Fyodor Dostoyevsky when they were both serving time in a Russian penal colony.^[9]

First Course: Pozhersky Cutlets, Anyone?

According to food journalist Jan Kalkowski, Edward Pożerski was the inventor of a delicacy known as kotlety pożerskie, or Pozhersky cutlets.^[10] The same information is even repeated in the Polish Biographical Dictionary (Polski Słownik Biograficzny).^[11] This isn’t true, however.

First of all, there is no such thing as “Pozhersky” cutlets. There is, however, a dish known as Pozharsky cutlets. Some sources, such as Maciej Halbański’s 1987 Dictionary of Culinary Arts (Leksykon sztuki kulinarnej), claim that they’ve been named after Prince Dmitry Pozharsky,^[12] the national hero of Russia who, together with Kuzma Minin, lead the uprising which liberated Moscow from Polish occupation in 1612. Halbański referenced this claim to what he called “serious historians of culinary arts”, even though, back in the 1980s, there were still very few serious historians who would have deemed culinary arts to be a topic worthy of serious historical research. Anyway, the idea that Pozharsky cutlets have anything to do with Dmitry Pozharsky, isn’t accurate either. The only thing that is true, so far, is that Pozharsky cutlets originate from Russian – not Polish – cuisine.

Historical sources indicate that pozharskiye kotlyety^🔊 were first created in Torzhok, a town in the Tver Region, on the road from Moscow to Saint Petersburg. It was there that, in the first half of the 19th century, a man called Yevdokim Pozharsky ran an inn, famous for its signature chicken cutlets.

This is what one can read about the town in an 1843 Russian guidebook:

In Torzhok, two things deserve special attention: firstly, Morocco-leather products […] The second item relates to gastronomy: at Pozharskaya Inn, they make very tasty chicken cutlets that will melt in your mouth. I advise everyone who passes through Torzhok to sample them. A single portion, or two cutlets, costs only a ruble.

— Михаил Павлович Жданов: Путевые записки по России, Санктпетербург: В. Поляков, 1843, p. 25–26, own translation

В Торжке два предмета заслуживают особенного внимания: во первых, сафьянные изделия […] Второй предмет относится до гастрономии: в гостинице Пожарской приготовляются очень вкусные котлеты; они делаются из курицы и тают во рту; советую всем проезжающим чрез Торжок покушать их. Порция, или две котлетки стоют только рубль.

Original text:

В Торжке два предмета заслуживают особенного внимания: во первых, сафьянные изделия […] Второй предмет относится до гастрономии: в гостинице Пожарской приготовляются очень вкусные котлеты; они делаются из курицы и тают во рту; советую всем проезжающим чрез Торжок покушать их. Порция, или две котлетки стоют только рубль.

As you can imagine, there were many famous and influential people travelling up and down the road between Russia’s two major cities and many of them would stop in Torzhok for lunch, helping spread the fame of the local cutlets far and wide. Alexander Pushkin, for instance, included the following advice, in verse, in a letter to his friend, Sergei Sobolevsky:

In Torzhok, at your leisure,
At Pozhersky’s alight.
Try the cutlets (a pleasure),
Then keep travelling light.

— Александр Сергеевич Пушкин: С.А. Соболевскому, in: Собрание сочинений в 10 томах, vol. 9. Письма 1815–1830, РВБ, p. 242, own translation

На досуге отобедай
У Пожарского в Торжке,
Жареных котлет отведай (именно котлет)
И отправься налегке.

Original text:

На досуге отобедай
У Пожарского в Торжке,
Жареных котлет отведай (именно котлет)
И отправься налегке.

Pozharsky cutlets were also praised by foreign visitors, including French novelist Charles-Victor Prévost d’Arlincourt^🔊^[13] and Scottish writer Leitch Ritchie. The latter wrote that in Torzhok he had “the satisfaction of eating the finest veal [sic] cutlets in Europe” and that the Russian “empress herself burned with curiosity to taste them”, so much that she had the woman who cooked them “brought to St. Petersburg express, to make veal cutlets for majesty.”^[14] “The woman”? Yes, because it wasn’t Yevdokim Pozharsky himself who created the recipë; it was his daughter, Darya Pozharskaya, who worked at her father’s inn as a chef. But why does the quote mention veal, rather than chicken, cutlets? Well, because they were made from chicken, but meant to look and taste as though they were made from veal. There’s even a legend about Emperor Nicholas I himself calling at Pozharsky’s inn and ordering veal cutlets for his meal, upon which, not having any veal in her pantry, Darya quickly devised a new recipë using chicken instead.^[15]

In the second half of the 19th century, once a railway line linking Moscow with Saint Petersburg had been opened, the Torzhok inn lost much of its traffic. By that time, however, the recipë for côtelettes Pojarsky^🔊 was already taking France by storm and from there it would soon spread all over Europe. Here’s a Polish version of the recipë from the early 20th century:

Use only [poularde] breasts for the cutlets; it is most thrifty to buy just the breasts from kosher butchers. Detach each half of the breast, together with the wing, from the bone. Scrape the bone as for a veal cutlet. Remove veins and skin from the meat, salt and pound thin with a mallet. […] Spread each cutlet with stuffing made from ground veal and bone marrow mixed with egg yolk, fold in half, then fold the edges in, baste with whisked egg, cover with flour mixed with an equal part of sieved breadcrumbs, and fry in clarified butter. Once they are nicely browned, put them into an oven for five more minutes until they are done inside. Before serving, sprinkle with lemon juice and douse with strong bouillon. Serve with cauliflowers, green peas or a mash of white mushrooms or chestnuts.

— Maria Ochorowicz-Monatowa: Uniwersalna książka kucharska, Lwów: Księgarna H. Altenberga, Warszawa-Łódź: Ludwik Fiszer, 1910, p. 417–418, own translation

Na kotlety używa się tylko mięso [pulard] z piersi, dlatego najoszczędniej jest kupować w jatkach koszernych same piersi. Odjąć każdą połowę piersi od kości wraz ze skrzydełkiem, kostkę oskrobać jak przy kotlecie cielęcym, a mięso wyżyłować, zdjąć z niego skórkę, posolić i zbić cienko pałką. […] Posmarować każdy [kotlet] w środku farszem ze zmielonej cielęciny ze szpikiem wymieszanej z żółtkiem, złożyć kotlet we dwoje, zawinąć brzegi, posmarować rozbitym jajkiem, obsypać mąką wymieszaną na wpół z przesianą bułką i smażyć na sklarowanym maśle. Gdy się ładnie obrumienią, wstawić je jeszcze do pieca na pięć minut, aby w środku doszły, a wydając skropić cytryną i podlać mocnym bulionem. Podać do nich kalafiory, zielony groszek lub purée z pieczarek albo kasztanów.

Original text:

Na kotlety używa się tylko mięso [pulard] z piersi, dlatego najoszczędniej jest kupować w jatkach koszernych same piersi. Odjąć każdą połowę piersi od kości wraz ze skrzydełkiem, kostkę oskrobać jak przy kotlecie cielęcym, a mięso wyżyłować, zdjąć z niego skórkę, posolić i zbić cienko pałką. […] Posmarować każdy [kotlet] w środku farszem ze zmielonej cielęciny ze szpikiem wymieszanej z żółtkiem, złożyć kotlet we dwoje, zawinąć brzegi, posmarować rozbitym jajkiem, obsypać mąką wymieszaną na wpół z przesianą bułką i smażyć na sklarowanym maśle. Gdy się ładnie obrumienią, wstawić je jeszcze do pieca na pięć minut, aby w środku doszły, a wydając skropić cytryną i podlać mocnym bulionem. Podać do nich kalafiory, zielony groszek lub purée z pieczarek albo kasztanów.

The Founder: The Last Nobleman in Communist Poland

Some time ago, Prof. Jarosław Dumanowski,^🔊 head of the Culinary Heritage Centre at the History Department of the Copernicus University in Toruń, advised me to take interest in the collection of old hand-written recipës held in the archives of the Przypkowski Museum in Jędrzejów. But wait, I said, isn’t it a museum of sundials?

Yes, the unique collection of sundials, said to be the world’s third largest, is what the museum is best known for. It was the local doctor, Feliks Przypkowski, who started collecting these timepieces in 1895, a hobby later taken up by his son, Tadeusz Przypkowski.^🔊 Tadeusz, however, a true Renaissance man, didn’t just continue his father’s passion; he also had several of his own. His interests included the histories of art and astronomy, printmaking and bromoil photography, bibliophilia and bookplates, heraldry and numismatics… as well as the enjoyment of good food and drink.

Before World War II, Tadeusz Przypkowski obtained his PhD in art history at the Jagiellonian University in Cracow and followed his studies with extensive travels (including to Germany, Italy, France, Belgium, the Netherlands, England, Spain, Portugal, North Africa, the Balkan Peninsula, Norway and Estonia). Back in Poland, he got a job as a cultural propaganda specialist – first in Cracow and later in Warsaw. Back then, the word “propaganda” didn’t yet carry the negative connotation it does today; think of it as equivalent to “promotion” or “public relations”. His duties as a cultural propagandist in Cracow included showing high-ranking foreign visitors around the historic monuments of Poland’s former capital (he even had the questionable honour of serving as a tourist guide to Josef Goebbels, the German Minister of Propaganda). Eventually, once the war broke out, he settled down back home in Jędrzejów^🔊 – a small town on the road from Kielce^🔊 to Cracow – but still kept in touch with numerous interesting people in various countries, especially in France. “I am to be found either in Paris,” he was fond of saying, “or in Jędrzejów.”^[16]

When in Jędrzejów, Przypkowski helped his father collect, research and design sundials. After his father’s death, he took over the care of the collection, housed in a private museum near the town square, over from him. He went on to become one of the world’s foremost gnomonists, or experts on sundials. The sundials placed in some historic landmarks, including St. Mary’s Basilica in Cracow, the Royal Castle in Warsaw and the Royal Observatory in Greenwich, are of his design.

Janusz Roszko,^🔊 a journalist who was a close friend of Przypkowski’s, described him as “the last nobleman of the Polish Commonwealth”, who swapped the sabre for a professor’s umbrella, wore his suit as aloofly as if it were a 17th-century gentleman’s robe and every now and then raised a pinch of snuff to his bewhiskered face.^[17]^[18] Przypkowski was also a master of the Old Polish art of banter and humbug. You could never know for sure whether he was joking or being serious. And if truth ever happened to stand in his way of telling a good anecdote, well, then it was tough luck for the former. He used to claim, for example, to be a cousin to Queen Elizabeth II of Britain.^[19] Once, he made efforts to open a “Museum of the Prehistory of Communism” in what he maintained was a newly discovered former Calvinist church, until it turned out it had never been a church in the first place, but a synagogue.^[20]

Tadeusz Przypkowski (1905–1977), seated below a portrait of his father, Feliks Przypkowski (1872–1951), flanked by his son, Piotr Maciej Przypkowski (b. 1947), right, and his grandson, Jan Aleksander Przypkowski (b. 1973), current director of the Przypowski Museum

In 1962, Przypkowski donated the sundial collection to the People’s Republic of Poland, thus giving rise to the State Przypkowski Museum in Jędrzejów. It may very well have been a preëmptive move to avoid forced nationalization, allowing him to gain access to public funding, while keeping actual control over the collection in the hands of House Przypkowski, where the post of the museum director is passed from father to son (currently in the third generation). It’s just one of many examples proving that, his Old Polish charm notwithstanding, Tadeusz Przypkowski was resourceful enough to successfully make do in the grim reality of post-war communist Poland.

His head was always full of fantastic ideas, which he persistently pitched to the communist authorities. Many of these schemes were way too far-fetched to have any chance of ever materialising, but Przypkowski never lost heart and just kept coming up with new ones. His own design for a new national coat of arms fell through.^[21] So did his suggestion to use Warsaw’s Palace of Culture and Science, the tallest building in Europe at the time, as part of a giant sundial, so that its shadow would not remain “unemployed like the shadows of skyscrapers in capitalist cities”. He was able to bring at least some of his concepts to fruition, though, and the Order of Pomiane was one of them. But where did he get that idea from?

Przypkowski Museum as seen from the town square of Jędrzejów
Astronomical observatory
Garden with water cascades, enclosed by a wall decorated with astronomical and alchemical symbols
Sundials standing among beds planted with culinary herbs

The Idea: A New Order

Considering both men’s fondness for tasty food and Old Polish gentry styles, it shouldn’t come as a surprise that Edouard de Pomiane became friends with Tadeusz Przypkowski, even though the latter was thirty years his junior. During his visits to Paris, the gnomonist was among those invited to the Polish dinners held by the famous gastroenterologist. Years later, Przypkowski would still fondly remember Pomiane’s Baccarat crystal decanter filled with Polignac cognac, half of which the host poured into a pot while preparing the sauce for one of his dishes.^[22]

Przypkowski, conversely, must have also made quite an impression on Pomiane. Strong enough, in any case, that in 1964, when Pomiane died in a car crash at the age of 89, it was revealed that he had bequeathed some of his belongings to his friend from Jędrzejów. The Przypkowski Museum thus acquired a sizeable collection of vintage kitchen and tableware (including the crystal decanter), as well as Pomiane’s library collection, which consisted of old cookbooks, restaurant menus, dinner invitations and celebrity gourmet memorabilia (including a letter signed by none other than Brillat-Savarin, back when he was an officer in the French Revolutionary Army).

It was this inheritance which most likely inspired Przypkowski to build his own gastronomic collection. As a result, Jędrzejów is now home to Poland’s largest assemblage of culinary manuscripts, mostly from the 19th century. I’m going to write more about these in the future. Przypkowski himself, on the other hand, wrote surprisingly little on the subject of food and cooking.

In 1968, he made plans to attend the 12th International History of Science Congress in Paris. At previous editions of the event he had talked about the astronomical instruments used by Copernicus, but this time he intended to give a speech on the history of Polish cookery and its relations to French cuisine. Unfortunately, he was impeded by ill health, so all he could do was to send his lecture in writing. He typed the account of the evolution of Polish foodways – from 13th-century Cistercian monks planting grapevines in Jędrzejów Abbey, to Queen Bona Sforza, King Henry Valois, King Stanislas Leszczyński, all the way to Edouard Pożerski de Pomiane – on four pages in French. Przypkowski asked for the text to be read out by his friend, culinary journalist Edouard Longue,^🔊 but the paper was rejected by the congress organising committee.^[23] He would later rewrite the text in Polish and in a more popularising tone, which was then published as a foreword to a little book entitled A Spoon in a Boot Leg and a Fork on the Table (Łyżka za cholewą, a widelec na stole). The book’s main part consisted of stories by Magdalena Samozwaniec^🔊 about the eating habits of Old Polish nobility, illustrated with racy artwork by Maja Berezowska.^🔊 In his “prologue tale”, Przypkowski presented his view of the culinary art as a creative art in its own right (“the world’s first artpiece was a piece of meat!”) and warned against the dangers posed to it by industrialization and standardization.^[24] The same text was also published in Przekrój, a Cracow-based cultural weekly.^[25] This is all I’ve been able to find regarding books or papers written by Przypkowski on gastronomic topics.

Przypkowski, who owed much of his gastronomic collection to Pożerski, was looking for a way to commemorate his late friend and eventually came up with the idea to establish the Order of Pomiane. I believe he got the notion to celebrate the great gastronome in this particular way from another specialist order. He was, as it happened, already an active member of the Order of the White Raven. Founded in Cracow, in 1930, the Chivalric Order of the White Raven was a society of bibliophiles. According to its charter, “the highest virtue of the Order is the love of books”.^[26] Its monastic rule, patterned on those of medieval orders of knights, the exclusivity and secrecy, the hierachy and titles, the symbols and rituals – all of this must have captured Przypkowski’s imagination and inspired him to found a similar organization, only in the realm of gastronomy.

He started by recruiting his friend, Tadeusz Gronowski,^🔊 for the project. Gronowski was an artist, known, among other things, for designing the logo of LOT, Poland’s national airline. It fell to him to design the order badge, which he modelled on a bookplate Przypkowski had created for Pomiane. The bookplate was based on the historical coat of arms of Clan Pomian, which features, in a golden field, a black water buffalo head (although one medieval source says it was a bison head instead, with a nose ring at that) pierced diagonally with a silver sword.^[27] Przypkowski only replaced the sword with a table knife crossed with a fork. The chalice-shaped shield which bears this armorial achievement was designed to be used as a sort of rest to be put under a plate for the sauce to flow to one side.

And the silver buckle for fastening the order ribbon was designed in the shape of a kind of dumpling known as kołdun “in order to commemorate a fact of historic importance, namely that Pomiane loved to eat kołduny”.^🔊^[28]

Second Course: Divine Dumplings

Kołduny (singular: kołdun) is the Polish term for a kind of Lithuanian dumplings (similar to pierogi) filled with raw forcemeat and cooked in boiling water. They are typically served in soup or at least in the water in which they were boiled. Naturally, Pomiane included a recipë for his favourite dish in the cookbook he wrote to familiarize the French with Polish cuisine (or rather Lithuanian in this case). He even added a legend about the divine origin of kołduny (or koldūnai in Lithuanian), which mortals came to know thanks to a simple Lithuanian peasant who married the pagan goddess Milda.

And here’s the recipë:

Kołduny: pierogi whose filling consists of equal parts raw beef tenderloin and beef kidney suet, chopped and mixed together. Season with salt, pepper, fried onion and, obligatorily, dried and powdered marjoram (Origanum majorana). Boil in the same way as you would pierogi. Ladle onto hot plates and serve doused with the cooking water.
Kołduny are eaten with a spoon. Never cut them open on the plate. They are meant to open inside your mouth, flooding it with aromatic and scorching fat.
The kidney suet may be advantageously replaced with beef bone marrow.

— Edouard de Pomiane: La cuisine polonaise vue des bords de la Seine, Paris: Société polonaise des Amis du Livre, 1952, p. 52, own translation

Koldouny : Piérogui dont la farce consiste en un hachis composé de parties égales de filet de bœuf crû et de graisse de rognon de bœuf. Sel, poivre, oignon cuit et, obligatoirement, marjolaine sèche (Origanum majorana) en poudre. Pocher comme les piérogui. Servir dans l’eau de cuisson. Ceuillir à l’écumoire. Poser sur assiettes chaudes.
Les coldouny se mangent à la cuillère. Ne jamais les ouvrir dans l’assiette. Ils s’ouvrent dans la bouche et l’inondent de graisse parfumée et brûlante.
Cette graisse de rognon est avantageusement remplacée par de la moëlle d’os de bœuf.

Original text:

Koldouny : Piérogui dont la farce consiste en un hachis composé de parties égales de filet de bœuf crû et de graisse de rognon de bœuf. Sel, poivre, oignon cuit et, obligatoirement, marjolaine sèche (Origanum majorana) en poudre. Pocher comme les piérogui. Servir dans l’eau de cuisson. Ceuillir à l’écumoire. Poser sur assiettes chaudes.
Les coldouny se mangent à la cuillère. Ne jamais les ouvrir dans l’assiette. Ils s’ouvrent dans la bouche et l’inondent de graisse parfumée et brûlante.
Cette graisse de rognon est avantageusement remplacée par de la moëlle d’os de bœuf.

Caviar and Champagne vs Sausage and Vodka

While the Order of the White Raven had always been shrouded in a cloud of Masonic-style secrecy, Przypkowski assumed from the start that the chief purpose of the Order of Pomiane would be to advertize Polish cuisine (as well as himself and his museum). And for this to work, he knew he had to get the national authorities on board. But how do you sell an idea rooted in the feudal tradition of chivalric orders to a communist government? Przypkowski decided to present his project as a way to improve the state of Polish gastronomy, which under communist rule had become only a shadow of its former self. Everybody agreed that the food in People’s Poland had become monotonous, bland and grey. Przypkowski claimed that the Order could be used to promote “the improvement of public catering without changing the system of government”. There remained the question, however, of who among the authorities would be the best person to reach out to. So allow me now to write a few words about what kind of people ruled Poland at the time.

Throughout the 1960s, the People’s Republic of Poland was run by the same two men. The man number one was Władysław Gomułka,^🔊 also known as Comrade Wiesław, First Secretary of the Polish United Workers’ Party. The man number two was Józef Cyrankiewicz,^🔊 the longest-serving prime minister in Polish history. But even though they stood at the helm together, they remained quite different from one another. Gomułka came from a working-class background and had been a genuine communist even before the Second World War. He was, in fact, one of the few pre-war Polish communists to survive a Stalinist purge of 1937–38; Comrade Wiesław failed to appear at the invitation to Moscow at the time, as he was lucky enough to be serving time in a Polish prison. Cyrankiewicz, on the other hand, was a socialist intellectual who only decided to coöperate with the Soviet-imposed communist regime after the war, because he would rather do that than go to prison or into exile.

The two politicians were also as different as night and day when it came to their attitudes towards the finer things in life. Gomułka was known for his modest, almost ascetic lifestyle and morbid frugality, while Cyrankiewicz loved to indulge in refined foods, expensive drinks and beautiful women. Gomułka tolerated his decadence to some extent, on account of the Prime Minister being an Auschwitz survivor. “In my opinion, Cyrankiewicz was broken by the camp,” the First Secretary explained. “He got out of Auschwitz with his moral and political backbone shattered and with one desire only: to enjoy his life.”^[29] Sumptuous feasts hosted by “Comrade Cyrano” were the stuff of legends:

It is said that during one of the Prime Minister’s stays at a government retreat in Łańsk [on the Masurian Lakes], Gomułka made a sudden visit as well. Cyrankiewicz had all of the delicacies, like caviar, salmon and French cognac, immediately hidden away, with blood sausages, cheese and cereal coffee brought out instead. And it wasn’t the only time when the Prime Minister had to conceal his sybaritic inclinations from the First Secretary.

— Andrzej Klim: Jak w kabarecie: Obrazki z życia PRL, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2016, quoted in: Adam Miklasz: Luksus w PRL-u: Jak naprawdę żyła wtedy władza?, in: Ciekawostki Historyczne, 21 June 2016, own translation

Podobno podczas jednego z pobytów Cyrankiewicza w rządowym ośrodku w Łańsku zjechał tam również Gomułka. Cyrankiewicz natychmiast kazał ukryć frykasy: zniknęły kawior, łosoś i francuski koniak, a pojawiły się kaszanka, ser i kawa zbożowa. I to niejedyny wypadek, kiedy premier maskował przed pierwszym sekretarzem swoje sybaryckie upodobania.

Original text:

Podobno podczas jednego z pobytów Cyrankiewicza w rządowym ośrodku w Łańsku zjechał tam również Gomułka. Cyrankiewicz natychmiast kazał ukryć frykasy: zniknęły kawior, łosoś i francuski koniak, a pojawiły się kaszanka, ser i kawa zbożowa. I to niejedyny wypadek, kiedy premier maskował przed pierwszym sekretarzem swoje sybaryckie upodobania.

In another version of this anecdote, the staff replaced caviar, prawns and champagne with wieners, bigos (meat-and-sauerkraut stew) and vodka.^[30] In yet another variant, they took away caviar, roasted quails and wine, and in their place whipped out bread with jam and farmer’s cheese.^[31]

Third Course: Cuper’s Super Carp

When travelling between Warsaw and his family home in Cracow, Cyrankiewicz would often make a stop at the Ratuszowa^🔊 (“Townhall”) restaurant in the town of Szydłowiec, drawn by the carp in cream that the place was famous for. Eventually, the “Eternal Premier” had a new, bigger restaurant, called Biesiada^🔊 (“Banquet”), opened inside a local department store, featuring a little VIP room upstairs, commonly known as Cyrankiewiczówka.^🔊 Stanisław Cuper,^🔊 who had previously cooked at Ratuszowa, was quickly employed as the head chef at Biesiada.^[32] In 1970, Cuper was even sent to a culinary competition in Venice, where he won a cup for his signature carp.^[33]

1,500 g carp fillets, 50 g each of butter and lard, 50 g flour, 1,000 g potatoes, 100 g Parmesan, breadcrumbs, butter for basting, [parsley] greens. Divide the carp into 100 g portions, fry in lard, then remove the lard, add butter and place in an oven. For the sauce, take melted butter, browned onion, sprinkle with flour and douse with sour cream, season with salt and pepper to taste. Place the carp on a heated platter, surround with boiled potatoes and cover with the cream sauce. Sprinkle with Parmesan and greens before casseroling. Serve on heated plates with the sauce piping hot.

— Stefania Przypkowska: Garść kulinarnych polskich przepisów, in: Maja Berezowska, Stefania Przypkowska, Tadeusz Przypkowski, Magdalena Samozwaniec: Łyżka za cholewą, a widelec na stole: mała kulinarna silva rerum, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1977, p. 85, own translation

Karpia filetowanego 1500 g, masła i smalcu po 50 g, mąki 50 g, ziemniaków 1000 g, parmezanu 100 g oraz bułeczka tarta, masło do podlewania i zielenina. Karpia porcjować po 100 g, smażyć na smalcu, po którego odlaniu podłożyć masło i wstawić do piecyka. Wykonać sos: masło z patelni, cebula przyrumieniona, oprószyć mąką i zalać kwaśną śmietaną, solić i pieprzyć do smaku. Wyłożyć karpia na grzany półmisek, obłożyć drążonymi ziemniakami i zalać sosem śmietanowym. Całość posypać parmezanem i zieleniną, i zapiec. Wydawać na gorące talerze z wrzącym sosem śmietanowym.

Original text:

Karpia filetowanego 1500 g, masła i smalcu po 50 g, mąki 50 g, ziemniaków 1000 g, parmezanu 100 g oraz bułeczka tarta, masło do podlewania i zielenina. Karpia porcjować po 100 g, smażyć na smalcu, po którego odlaniu podłożyć masło i wstawić do piecyka. Wykonać sos: masło z patelni, cebula przyrumieniona, oprószyć mąką i zalać kwaśną śmietaną, solić i pieprzyć do smaku. Wyłożyć karpia na grzany półmisek, obłożyć drążonymi ziemniakami i zalać sosem śmietanowym. Całość posypać parmezanem i zieleniną, i zapiec. Wydawać na gorące talerze z wrzącym sosem śmietanowym.

The Chapter

It was obvious that Cyrankiewicz made a perfect candidate to join the chapter, or governing body, of the new gastronomic order. On the other hand, it would have been best, if Gomułka never heard about the whole thing. Przypkowski and Gronowski must have thought that the best way to get to Cyrankiewicz was through Lucjan Motyka,^🔊 the Minister of Culture and a personal friend of the Prime Minister’s. In order to strengthen their position when talking with the ministry, they first recruited a few well known writers (who were looked on favourably by the government), such as Jarosław Iwaszkiewicz,^🔊 Jan Brzechwa^🔊 and Mirosław Żuławski.^🔊 From the cabinet, they eventually managed to enlist not only Motyka, but also Foreign Minister Adam Rapacki^🔊 and Internal Trade Minister Edward Sznajder.^🔊

Przypkowski planned to hold the Chapter’s inaugural meeting on 26 January 1965, the first anniversary of Edouard de Pomiane’s death. In the invitation letter he sent to Minister Rapacki, he made it a point to mention that the Party Regional Committee for Kielce had already agreed to introduce traditional aristocratic specialities into local restaurant menus.

Onion soup à la Przypkowski, beef olives à la Radziwiłł and blancmange à la Sobieski are going to be introduced first. The Regional Committee has already instructed local bakeries to bake the kind of wholemeal rye bread that the beef olives and the soup require.

— Tadeusz Przypkowski in a letter to Adam Rapacki, between 16 July 1964 and 26 January 1965; quoted in: Janusz Miliszkiewicz: Przypkowski i PRL, in: Spotkania z Zabytkami, 116, Warszawa: Ministerstwo Kultury i Sztuki, Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, 1996, p. 35

Na początek poszła zupa cebulowa przypkowska, zrazy radziwiłłowskie i blamanże Sobieskiego! Komitet Wojewódzki dał dyspozycję pieczenia chleba razowego piekarniom kieleckim. Chleba takiego rodzaju, jakiego zrazy i zupa wymagają.

Original text:

Na początek poszła zupa cebulowa przypkowska, zrazy radziwiłłowskie i blamanże Sobieskiego! Komitet Wojewódzki dał dyspozycję pieczenia chleba razowego piekarniom kieleckim. Chleba takiego rodzaju, jakiego zrazy i zupa wymagają.

In the end, Rapacki had a scheduling conflict and the meeting didn’t come to pass. Przypkowski, being Przypkowski, however, started acting as if the Order had already been instituted and proceeded to send letters to France – all typed on special Order-of-Pomiane letterhead stationery printed on handmade watermarked paper – informing prospective awardees of this new establishment.

Dinner of the Chapter of the Order of Pomiane on the second anniversary of Edouard de Pomiane’s death. Seated with his back to the camera, wearing a visible order ribbon around his neck, is Grand Master Tadeusz Gronowski – facing Chancellor Tadeusz Przypkowski at the opposite end of the table.

The Chapter only met for the first time on the second anniversary of Pomiane’s death. The gathering was hosted by Tadeusz Gronowski in his Warsaw flat. The government was represented by Minister Motyka and his Deputy Minister, Zygmunt Garstecki. Gronowski was elected the Grand Master of the Chapter, while Przypkowski became its Chancellor. The Chapter also adopted a special resolution, written in a language that was an obvious parody of Gomułka’s speeches. It read as follows:

A unanimous decision has been taken to strive for bringing Polish Cuisine, as a signal branch of Polish Culture, back to its former glory through precise definition and realization, upon a new systemic base, of its notion as an art founded on scientific, empirical and research-based groundwork, contrariwise to its heretofore treatment as a bureaucratized craft or industry, which has led to its universally discussed downfall. It is the foremost task standing before the Chapter of the Order of Pomiane.

— Resolution adopted by the Chapter of the Order of Pomiane on the second anniversary of Edouard de Pomiane’s death; quoted in: Jan Kalkowski: Order Pomiana, in: Przekrój, No. 1095–96, Kraków: 1966, p. 8

Jednogłośnie‎ ‎postanowiono‎ ‎dążyć‎ ‎do‎ ‎przywrócenia dawnej‎ ‎sławy‎ ‎Polskiej‎ ‎Kuchni, jako‎ ‎wybitnemu‎ ‎działowi‎ ‎Polskiej‎ ‎Kultury,‎ ‎przez‎ ‎sprecyzowanie‎ ‎i‎ ‎na‎ ‎podstawie‎ ‎nowej‎ ‎bazy‎ ‎ustrojowej‎ ‎wprowadzenie‎ ‎w życie‎ ‎jej‎ ‎pojęcia‎ ‎jako‎ ‎sztuki‎ ‎na naukowym‎ ‎podkładzie‎ ‎empirycznym‎ ‎czy‎ ‎badawczym,‎ ‎w przeciwieństwie‎ ‎do‎ ‎dotychczasowego‎ ‎jej‎ ‎traktowania‎ ‎jako zbiurokratyzowanego‎ ‎rzemiosła i‎ ‎przemysłu,‎ ‎co‎ ‎doprowadziło‎ ‎do jej‎ ‎tak‎ ‎powszechnie‎ ‎dyskutowanego‎ ‎upadku.‎ Jest to zadaniem głównym Kapituły Orderu Pomiana.

Original text:

Jednogłośnie‎ ‎postanowiono‎ ‎dążyć‎ ‎do‎ ‎przywrócenia dawnej‎ ‎sławy‎ ‎Polskiej‎ ‎Kuchni, jako‎ ‎wybitnemu‎ ‎działowi‎ ‎Polskiej‎ ‎Kultury,‎ ‎przez‎ ‎sprecyzowanie‎ ‎i‎ ‎na‎ ‎podstawie‎ ‎nowej‎ ‎bazy‎ ‎ustrojowej‎ ‎wprowadzenie‎ ‎w życie‎ ‎jej‎ ‎pojęcia‎ ‎jako‎ ‎sztuki‎ ‎na naukowym‎ ‎podkładzie‎ ‎empirycznym‎ ‎czy‎ ‎badawczym,‎ ‎w przeciwieństwie‎ ‎do‎ ‎dotychczasowego‎ ‎jej‎ ‎traktowania‎ ‎jako zbiurokratyzowanego‎ ‎rzemiosła i‎ ‎przemysłu,‎ ‎co‎ ‎doprowadziło‎ ‎do jej‎ ‎tak‎ ‎powszechnie‎ ‎dyskutowanego‎ ‎upadku.‎ Jest to zadaniem głównym Kapituły Orderu Pomiana.

The Chapter’s first meeting, even if belated, was still a success. Przypkowski was glowing with optimism and was already making big plans for the future. Four days later he wrote to the Grand Master about the idea of recreating the famous Thursday Dinners, originally hosted by King Stanislas Augustus for Poland’s leading Enlightenment-era intellectuals at his summer residence known as the Royal Baths.

At the next dinner, I think we can expect that, in place of the ailing Jan Brzechwa, we shall be eventually joined by Cyrankiewicz and that we shall discuss with him the possibility, already raised by Motyka and Garstecki, of the Chapter having Thursday dinners at the Royal Baths.

— Tadeusz Przypkowski in a letter to Tadeusz Gronowski, 30 January 1966; quoted in: Miliszkiewicz, op. cit.

Myślę, że już na tym następnym obiedzie, zamiast chorego Jana Brzechwy, wejdzie Cyrankiewicz i z nim przedyskutujemy podniesioną przez Motykę i Garsteckiego możliwość czwartkowych obiadów Kapituły w Łazienkach.

Original text:

Myślę, że już na tym następnym obiedzie, zamiast chorego Jana Brzechwy, wejdzie Cyrankiewicz i z nim przedyskutujemy podniesioną przez Motykę i Garsteckiego możliwość czwartkowych obiadów Kapituły w Łazienkach.

Ultimately, over a dozen people were inducted into the Chapter. Most of its members had no particular connection to gastronomy, other than having a taste for good food (but then, who doesn’t?). Below is a full list (at least as full as I’ve been able to ascertain) of the members of the Chapter of the Gastronomic Order of Pomiane.

Members of the Chapter of the Order of Pomiane^[34]
Image	Name (born – died)	Notes
	Tadeusz Gronowski^🔊 (1894–1990)	Painter and printmaker.^[35] Grand Master of the Chapter.
	Tadeusz Przypkowski^🔊 (1905–1977)	Gnomonist, historian of science and art. Chancellor of the Chapter.
	Anatol Hanftwurcel^🔊 (1921–2006)	Food-processing technician, editor-in-chief of several trade magazines, translator, amateur cook, gourmet and author of cookery books and articles. Secretary of the Chapter.^[36]^[37]
	Józef Cyrankiewicz^🔊 (1911–1989)	Prime Minister
	Lucjan Motyka^🔊 (1915–2006)	Minister of Culture and Arts
	Adam Rapacki^🔊 (1909–1970)	Minister of Foreign Affairs
	Edward Sznajder^🔊 (1920–1978)	Minister of Internal Trade
Zygmunt Garstecki	Zygmunt Garstecki^🔊 (1912–1988)	Deputy Minister of Culture and Arts
	Jarosław Iwaszkiewicz^🔊 (1894–1980)	Poet and writer, diplomat, member of parliament
	Stefan Bratkowski^🔊 (1934–2021)	Journalist, co-author of a book about the Przypkowski family^[38]^[39]
	Jan Brzechwa^🔊 (1898–1966)	Poet and writer, intellectual-property lawyer. Died within two years from the founding of the Order.^[40]
	Stanisław Konopka^🔊 (1896–1982)	Historian of medicine, founder of the National Medical Library in Warsaw
	Andrzej Michałowski^🔊 (b. 1934)	Regional Heritage Conservation Officer for Kielce
	Aleksander Szczygieł^🔊 (1906–1983)	Physiologist, founder of the Food and Nutrition Institute (Instytut Żywności i Żywienia) in Warsaw
	Damazy Jerzy Tilgner^🔊 (1904–1997)	Agricultural engineer, professor of meat-processing technology
	Mirosław Żuławski^🔊 (1913–1995)	Writer, diplomat, Poland’s representative to Unesco

Fourth Course: Lobster in the Polish Style

The menu of that delayed inauguration dinner at Gronowski’s included onion soup à la Przypkowski, roast duck with peaches, a “vegetable bouquet” à la Gronowski on the side and an orange torte for dessert.^[41] We’ll get back to the onion soup in a while. As for the vegetable bouquet, sadly, I haven’t been able to find a recipë.

What I have found, however, is a recipë for another dish which was the pride of the Gronowski household and which may have been served at some of the subsequent meetings of the Chapter. It’s a typical example of Communist-era Polish cookery, a seemingly exquisite dish made from those simple ingredients which happened to be available in the poorly stocked grocery shops of the time. The name of the dish was “lobster in the Polish style” (“homar po polsku”).

500 g smoked cod
2 carrots (100 g)
Half a lemon
Parsley leaves
100 g mayonnaise

Divide the cod into small pieces, removing all of the bones. Peel and finely grate the carrots. Mix the fish and the carrots together with mayonnaise and sprinkle with lemon juice. Decorate with parsley leaves. If you really wish to make an impression, you can add some authentic tinned lobster or crab meat, but even without it, no one will be any the wiser as the dish will be just as pink as real lobster meat and equally tasty, while not as fattening. This cheap, yet elegant and delicious appetizer is the speciality of the household of Prof. Tadeusz Gronowski, who is not only a famous graphic artist, but also a knight of the Order of Pomiane (an award for gourmets).

— Irena Gumowska: Obiad w pół godziny, Warszawa: Watra, 1980, p. 135, own translation

50 dag wędzonego dorsza
2 marchewki (10 dag)
Połowa cytryny i natka pietruszki
10 dag majonezu

Obrać dorsza tak, aby nie została ani jedna ość, i podzielić na cząstki. Marchewki obrać i zetrzeć na drobnej tarce. Skropić wszystko cytryną i razem wymieszać, dodając majonez. Przystroić natką pietruszki, a jeśli koniecznie chce się zaimponować potrawą, to można jeszcze domieszać oryginalnego homara lub kraby z puszki. I tak nikt się nie pozna, bo dorsz będzie różowy – jak homar – i równie smaczny, a przy tym nie tuczący. Ta świetna przystawka do obiadu – tania, elegancka i smaczna – jest specjalnością domu prof. Tadeusza Gronowskiego, nie tylko słynnego plastyka, ale i Kawalera Orderu Pomiana (odznaka dla smakoszy).

Original text:

50 dag wędzonego dorsza
2 marchewki (10 dag)
Połowa cytryny i natka pietruszki
10 dag majonezu

Obrać dorsza tak, aby nie została ani jedna ość, i podzielić na cząstki. Marchewki obrać i zetrzeć na drobnej tarce. Skropić wszystko cytryną i razem wymieszać, dodając majonez. Przystroić natką pietruszki, a jeśli koniecznie chce się zaimponować potrawą, to można jeszcze domieszać oryginalnego homara lub kraby z puszki. I tak nikt się nie pozna, bo dorsz będzie różowy – jak homar – i równie smaczny, a przy tym nie tuczący. Ta świetna przystawka do obiadu – tania, elegancka i smaczna – jest specjalnością domu prof. Tadeusza Gronowskiego, nie tylko słynnego plastyka, ale i Kawalera Orderu Pomiana (odznaka dla smakoszy).

The Recipients

The Order of Pomiane was a very exclusive award. So exclusive, in fact, that the number of recipients is comparable to the headcount of the Chapter which gave it out.

Przypkowski intended from the beginning to award the decoration primarily to foreigners, his protestations that the purpose of the Order was to promote Polish cuisine notwithstanding. The first people he nominated for the Order were two Frenchmen: Parisian restaurateur Roger Topolinski^🔊 and food writer Jean-Dominique Arnaboldi.^🔊 The Foreign Ministry instructed the Polish ambassador in Paris to provide a venue for the ceremony, along with customary toasting tipples. Przypkowski, as Chancellor of the Chapter, decorated both awardees personally.

In order to help him in his role as Poland’s gastronomic ambassador of sorts, the ministry supplied him even with hard currency for his travels across the Iron Curtain. And whenever ministry officials hesitated to give him as much as he said he needed, he would threaten them with his connections to Rapacki, Cyrankiewicz or even the Central Committee.^[42]

During the ceremony, each knight of the Order of Pomiane would have the order badge hung upon a ribbon around his neck and receive an ornate diploma, written in French, which read as follows:

Przypkowski among members of the French college of the Order of Pomiane (Paris, 1971)

The Chapter of the Polish Gastronomic Order of Pomiane certifies that [recipient’s name] has merited, by a unanimous decision of the Chapter, the distinction of Pomiane in recognition of his great achievements for gastronomic culture.

— Diploma of the Order of Pomiane, as found in: Zdzisław T. Nowicki: Powrót Orderu Pomiana, in: Przegląd Gastronomiczny, Warszawa: Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT, November 1998, p. 12–15; own translation

Chapitre de l’Ordre des Gastronomes Pomiane de Pologne certifie que […] a merité par decision unanime du Chapitre la distinction du Pomiane en reconaissance de ses grandes œuvres sur la culture gastronome.

Original text:

Chapitre de l’Ordre des Gastronomes Pomiane de Pologne certifie que […] a merité par decision unanime du Chapitre la distinction du Pomiane en reconaissance de ses grandes œuvres sur la culture gastronome.

Chefs and restaurateurs decorated with this exotic order would then invite Przypkowski to their restaurants and everyone was happy.

The order was only awarded to a few Polish people who either lived and worked abroad (Stanisław Kozioł^🔊 in London, Grzegorz Tomaszewski^🔊 near Copenhagen) or who were most likely nominated by other members of the Chapter. I believe that the elderly chef Władysław Kucharski^🔊 may have been nominated by Jarosław Iwaszkiewicz, for whom Kucharski had cooked before the war while Iwaszkiewicz served as a secretary at the Polish embassy in Denmark. As for Stanisław Cuper, he may have been nominated by Premier Cyrankiewicz.

In 1969, the Chapter also awarded two legal persons, both from Poland. The order was bestowed on Pudliszki fruit-and-vegetable-processing company and on the Przekrój editorial board.

And here’s the full list (again, to the extent I’ve been able gather) of those decorated with the Order of Pomiane:

Knights of the Order of Pomiane^[43]
Name (born – died)	Country of residence*	Notes
Ang Kim Khoan^🔊 (1910–1978)	Cambodia	Hotel manager, Cambodian Minister of Tourism,^[44] Director General of the Khmer Company of Royal Inns (Société khmère des Auberges royales, a hotel network).^[45] The decoration took place in Paris.^[46]
Jean-Dominique Arnaboldi^🔊 (1919–1974)^[47]	France	Gastronomic journalist, one of the jurors in the Golden Pan (Poêle d’or) tournament.^[48]
Gian Giuseppe Brenna^🔊 (1920–2006)	Italy	Dentist by trade, gastronome by hobby, representative of the province of Como (Lombardy) at the Italian Culinary Academy (Accademia Italiana della Cucina)^[49]
Henry Clos-Jouve^🔊 (1908–1981)	France	Co-founder of Académie Rabelais,^[50] President of the Society of Chroniclers of Gastronomy and Tourism (Chroniqueurs de la Gastronomie et du Tourisme), first organizer of a competition for the best sommelier in France,^[51] co-founder of the Friendly Association of Authentic Andouillette Sausage Lovers (Association Amicale des Amateurs d’Andouillette Authentique, or AAAAA)^[52]^[53]
Stanisław Cuper^🔊	Poland	Chef at the Biesiada restaurant in Szydłowiec, best known for his carp in cream, one of Józef Cyrankiewicz’s favourite dishes^[54]
André Hurtrel^🔊 (1917–1995)	France	Journalist, founder of the National Trade Union of Press Officers, President of the National Gastronomic Committee (Comité National de la Gastronomie), head of the jury in the Golden Pan tournament.^[55] He, in turn, decorated Przypkowski with a necklet of the Golden Pan in recognition of his work on Polish-French culinary relations.^[56]
Kazimierz Jaroszyński^🔊 (1931–2013)	Poland	Chef at Hotel Europejski and Spatif (actors’ club) in Warsaw^[57]
Stanisław Kozioł^🔊 (1899–1974)	Britain	Polish émigré, owner of the Lucullus restaurant in London^[58]
Władysław Edward Kucharski^🔊 (1879–1973)	Poland	True to his surname, which comes from the Polish word for a cook, he was an accomplished chef, as were his grandfather, father, brother and son. He cooked for monarchs, aristocrats and diplomats (including Jarosław Iwaszkiewicz).^[59] After World War 2, he worked as a chef at the Grand Hotel in Sopot and at a conference and recreation centre of the Polish Academy of Sciences in Jabłonna.^[60]^[61]
Édouard Longue^🔊 (1908–1989)^[62]	France	Journalist, writer, culinary critic, founder of the French Association of Gastronomic and Tourist Press (Association française de la Presse gastronomique et touristique),^[63] President of the French Union of Gastronome Journalists, Writers and Editors (Union française des journalistes, écrivains et éditeurs gastronomes),^[64] Vice President of the International Gastronomic Press Federation (Fédération internationale de la Presse gastronomique),^[65] awarded in 1980 with a Golden Feather (Goldene Feder) by the Gastronomic Academy of Germany (Gastronomische Akademie Deutschlands). Edouard de Pomiane’s nephew.^[66]^[67]
Gianni Mantero^🔊 (1897–1985)	Italy	Architect, printmaker, bookplate collector.^[68] No ties to gastronomy established.
Roger Roucou^🔊 (1921–2012)	France	Owner of the La Mère Guy restaurant in Lyons, President of the White Hats of Lyons (Toques Blanches Lyonnaises, 1983–87),^[69] President of the Master Chefs of France (Maîtres Cuisiniers de France, 1988–91)^[70]
Claude Terrail^🔊 (1918–2006)	France	Owner of the La Tour d’Argent restaurant in Paris^[71]
Grzegorz Stanisław Tomaszewski^🔊 (1927–1999)^[72]	Denmark	Polish Danish chef, co-founder of Jensens Konserves, a Danish canned-soup company.^[73] He would later set up the Gastronomic Institute (Gastronomisk Institut), a gastronomic consulting company, in Hørsholm near Copenhagen.^[74] In Denmark he was known as Georges, a pseudonym he had used during the Warsaw Uprising of 1944.^[75]
Roger Topolinski^🔊 (1905–1994)	France	Owner of the Lapérouse restaurant in Paris,^[76] President of the Union of Parisian Restaurateurs. Said to be a descendant of a Polish court chef to King Stanislas Leszczyński at Lunéville.^[77]
Przekrój^🔊	Poland	Przypkowski and his journalist friends often wrote of his activities on the pages of Przekrój (Cut Open), a weekly cultural magazine. The decoration was received by Deputy Editor Jan Kalkowski^🔊^[78] (1922–1989), author of books and articles on culinary topics.^[79]
Pudliszki^🔊	Poland	I touched on the pioneering role of the Pudliszki fruit-and-vegetable-processing company in my post about the history of ketchup. The decoration was received by Executive Director Zbyszko Trzeciakowski^🔊^[80]^[81] (1913–1989).

‎*)‎ At the moment of being awarded the Order of Pomiane

Good Spirits at the Stove

Tadeusz Gronowski (right) and his wife, Maria Erhardt-Gronowska

You may have noticed by now that the Order of Pomiane was strictly a men-only affair. The Order had its knights – but not a single dame. Where were the ladies then? Well, knowing the social norms still prevailing in the 1960s, I suppose the answer is simple: the women were in the kitchen! After all, someone had to cook for all these gourmet gentlemen.

Journalist Janusz Miliszkiewicz wrote of “Gronowski’s wife and accomplished translator, Maria Erhardt-Gronowska,” as “the good spirit” of the Chapter meetings held in the Grand Master’s apartment.^[82] Like a true ghost, however, she is nowhere to be seen in any of the pictures taken at these meetings. I’d bet that while the members of the Chapter were busy with their banquets and erudite conversations, it fell to her to prepare all those vegetable bouquets and mock-lobster salads. When it comes to dinners held in Jędrzejów, we need not even guess. Tadeusz Przypkowski’s son had this to say about his father’s culinary prowess:

My father never cooked. He didn’t have the skill. He never even made any attempts in this matter. He was simply a gourmet. He knew his food, he would write about it and he would talk about it most of all. And he would, of course, eat.

— Piotr Maciej Przypkowski, quoted in: Piotr Adamczewski: Mistrz propagandy, in: Polityka, 3 November 2006, own translation

Ojciec nigdy niczego nie ugotował. Nie potrafił. Nawet nie czynił w tej mierze żadnych prób. On był po prostu smakoszem. Znał się na dobrym jadle, pisał o nim i przede wszystkim mówił. No i oczywiście jadł.

Original text:

Ojciec nigdy niczego nie ugotował. Nie potrafił. Nawet nie czynił w tej mierze żadnych prób. On był po prostu smakoszem. Znał się na dobrym jadle, pisał o nim i przede wszystkim mówił. No i oczywiście jadł.

Most likely the only thing Tadeusz Przypkowski ever produced himself that was fit for human consumption was his homemade angelica (wild celery) liqueur.^[83] He shared his gastronomic and historiosophical reflections in the foreword to the aforementioned A Spoon in the Boot Leg, but it was his wife Stefania who added a practical chapter at the end of the same book. Next to recipës for Pomiane’s kołduny or Cuper’s carp in cream, she also divulged directions for preparing family specialities which had been tested by all the housewives faithfully catering to three generations of Przypkowski men.

A handful of Polish culinary recipës tried out multiple times over the last one hundred years or more in the Przypkowski, Ossowski and Gawroński families by: Mrs. Feliks Przypkowski, née Zofia Horst […]; Mrs. Józef Ostrowski, née Zenobia Gawrońska; Mrs. Tadeusz Przypkowski, née Stefania Ossowska, first married to Witold Hulewicz; and Mrs. Maciej Przypkowski, née Elżbieta Chodkiewicz; all currently served at the seat of the Chapter of the Gastronomic Order of Pomiane, at the Przypkowski Museum in Jędrzejów.

— Stefania Przypkowska: Garść kulinarnych polskich przepisów, in: Maja Berezowska, Stefania Przypkowska, Tadeusz Przypkowski, Magdalena Samozwaniec: Łyżka za cholewą, a widelec na stole: mała kulinarna silva rerum, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1977, p. 79, own translation

Garść kulinarnych polskich przepisów wypróbowanych wielokrotnie w ostatnich co najmniej stu latach w rodzinach Przypkowskich, Ossowskich i Gawrońskich przez: Zofię z Horstów Feliksową Przypkowską […], Zenobię z Gawrońskich Józefową Ossowską […] oraz Stefanię z Ossowskich, 1° voto Witoldową Hulewiczową, 2° voto Tadeuszową Przypkowską, i Elżbietę z Chodkiewiczów Maciejową Przypkowską, a podawanych obecnie w siedzibie Kapituły Gastronomicznego Orderu Pomiana w Jędrzejowie (kieleckim) przy Muzeum im. Przypkowskich.

Original text:

Garść kulinarnych polskich przepisów wypróbowanych wielokrotnie w ostatnich co najmniej stu latach w rodzinach Przypkowskich, Ossowskich i Gawrońskich przez: Zofię z Horstów Feliksową Przypkowską […], Zenobię z Gawrońskich Józefową Ossowską […] oraz Stefanię z Ossowskich, 1° voto Witoldową Hulewiczową, 2° voto Tadeuszową Przypkowską, i Elżbietę z Chodkiewiczów Maciejową Przypkowską, a podawanych obecnie w siedzibie Kapituły Gastronomicznego Orderu Pomiana w Jędrzejowie (kieleckim) przy Muzeum im. Przypkowskich.

Fifth Course: Good King Stanislas and Przypkowski Onion Soup

One recipë that could not have been omitted from the book was for a dish which was the absolute pièce de résistance in the Przypkowski household, the culinary pride of the family, served at all important gatherings in their Jędrzejów home (and now also in local restaurants): the onion soup à la Przypkowski. Yes, I know, onion soup is typically associated with French cuisine. Its Przypkowski version is a little different, though, as it’s thickened with crumbled wholemeal rye bread and seasoned in the Old Polish manner with ginger, cloves and nutmeg.

Onion soup à la Przypkowski, which, under this name, has already gained popularity among Parisian gourmets and is even served at the best restaurant in Madrid, has been an heirloom of the Przypkowski family for generations. While it possesses all the features of Old Polish cuisine, it is not listed in any printed cookbooks. Take one and a half litres of lean beef stock, 6 large sweet onions (if the onions are too sharp, the soup may require a little sweetening), 6 slices of dark wholemeal rye bread, 30 to 40 g butter, and to taste: nutmeg, ginger, cloves, black pepper and salt, and if possible, some curry, which is at last becoming available in Poland! Fry the finely sliced onions in butter until golden, separately fry the bread slices until crispy, crumble them and cook together with the onions in the stock, then strain through a fine sieve and add the seasonings to taste. If it has cooled down, heat it before serving in deep bowls with crispy cookies. Alexandre Dumas, in his gastronomic musings, recounts an anecdote about Stanislas Leszczyński arriving two days late for his daughter’s banquet in Versailles because he was busy seasoning, in the Polish manner, this excellent onion soup, which had been served to him at an inn along the way.

Crispy cookies for the onion soup. Take 3 cups of wheat flour, half a cup of milk, 40 g yeast, 250 g butter, 1 egg for brushing, 2 teaspoons very finely ground caraway seeds, salt to taste. Knead the dough together with the caraway powder and roll into finger-thick sticks. (For special celebrations, the dough used to be rolled out very thinly and shaped, with special moulds, into the guests’ armorial devices. In our time, when one is more likely to entertain non-armigerous visitors, it is safer to cut out Zodiac signs for each guest to pick according to their own date of birth.) Brush with egg and bake in a well-heated oven.

— Ibid., s. 82–83, own translation

Przypkowska zupa cebulowa (pod tą nazwą spopularyzowana już wśród smakoszy Paryża, a nawet serwowana w najlepszej restauracji Madrytu, od pokoleń tradycyjnie podawana w rodzinie Przypkowskich. Posiadając wszelkie cechy staropolskiej kuchni, nie figuruje jednak w drukowanych książkach kucharskich). Półtora litra chudego rosołu wołowego, 6 dużych słodkich cebul (jeżeli cebule zbyt ostre, zupa wymaga lekkiego przysłodzenia), 6 kromek żytniego ciemnego razowego chleba, 30 do 40 g masła i do smaku: gałka muszkatołowa, imbir, goździki korzenne, pieprz, sól i o ile można curry, która przecież wreszcie do Polski dociera! Cebule w cienkich plastrach przysmażyć na maśle na złoto, kromki chleba zaś osobno przysmażyć na chrupiąco, pokruszyć i razem z cebulą rozgotować w rosole, przetrzeć przez gęste sito, dodać korzeni do smaku indywidualnego i o ile przy tym ostygła – podgrzać przed podaniem w głębokich czarkach, z kruchymi ciasteczkami. Aleksander Dumas w swych gastronomicznych rozważaniach podaje anegdotę, jak Stanisław Leszczyński spóźnił się o dwa dni na przyjęcie do królowej córki w Wersalu, przyrządzając na ten polski sposób doskonałą francuską zupę cebulową, jaką mu w gospodzie po drodze podali.

Kruche ciasteczka do zupy cebulowej. 3 szklanki mąki pszennej, pół szklanki mleka, 40 g drożdży, 250 g masła, jajko do smarowania, 2 łyżeczki bardzo drobno zmielonego kminku, sól do smaku. Ciasto ugnieść wraz z proszkiem kminku i robić paluszki grubości palca (dla przyjęć bardziej uroczystych rozwałkowywano ciasto cienko i odpowiednimi foremkami wycinano z niego herby gości. Teraz, ponieważ coraz częściej zdarza się przyjmować także i nieherbowych gości, bezpieczniej wycinać znaki zodiaku, które goście według swego urodzenia sobie wybierają). Smarować jajkiem i piec w dobrze rozgrzanym piecu.

Original text:

Przypkowska zupa cebulowa (pod tą nazwą spopularyzowana już wśród smakoszy Paryża, a nawet serwowana w najlepszej restauracji Madrytu, od pokoleń tradycyjnie podawana w rodzinie Przypkowskich. Posiadając wszelkie cechy staropolskiej kuchni, nie figuruje jednak w drukowanych książkach kucharskich). Półtora litra chudego rosołu wołowego, 6 dużych słodkich cebul (jeżeli cebule zbyt ostre, zupa wymaga lekkiego przysłodzenia), 6 kromek żytniego ciemnego razowego chleba, 30 do 40 g masła i do smaku: gałka muszkatołowa, imbir, goździki korzenne, pieprz, sól i o ile można curry, która przecież wreszcie do Polski dociera! Cebule w cienkich plastrach przysmażyć na maśle na złoto, kromki chleba zaś osobno przysmażyć na chrupiąco, pokruszyć i razem z cebulą rozgotować w rosole, przetrzeć przez gęste sito, dodać korzeni do smaku indywidualnego i o ile przy tym ostygła – podgrzać przed podaniem w głębokich czarkach, z kruchymi ciasteczkami. Aleksander Dumas w swych gastronomicznych rozważaniach podaje anegdotę, jak Stanisław Leszczyński spóźnił się o dwa dni na przyjęcie do królowej córki w Wersalu, przyrządzając na ten polski sposób doskonałą francuską zupę cebulową, jaką mu w gospodzie po drodze podali.

Kruche ciasteczka do zupy cebulowej. 3 szklanki mąki pszennej, pół szklanki mleka, 40 g drożdży, 250 g masła, jajko do smarowania, 2 łyżeczki bardzo drobno zmielonego kminku, sól do smaku. Ciasto ugnieść wraz z proszkiem kminku i robić paluszki grubości palca (dla przyjęć bardziej uroczystych rozwałkowywano ciasto cienko i odpowiednimi foremkami wycinano z niego herby gości. Teraz, ponieważ coraz częściej zdarza się przyjmować także i nieherbowych gości, bezpieczniej wycinać znaki zodiaku, które goście według swego urodzenia sobie wybierają). Smarować jajkiem i piec w dobrze rozgrzanym piecu.

So apparently, while the soup bears the name of the Przypkowski family, it dates back all the way to King Stanislas Leszczyński in the 18th century! Provided, of course, that it’s really the same kind of soup. And provided the anecdote about a soup cooked personally by the monarch is true. Which it most likely isn’t. The author of The Three Musketeers and The Count of Monte Cristo was undoubtedly blessed with a vivid imagination. And Przypkowski certainly wouldn’t have minded if the anecdote didn’t really square with historical truth.

Alexandre Dumas, while best known as a great swashbuckling novelist, is also the author of the Great Culinary Dictionary (Grand dictionnaire de cuisine) which he penned toward the end of his life. Many of the delicacies he described in his work are supposedly linked to Stanisław Leszczyński or his entourage. The former Polish monarch and Louis XV’s father-in-law was responsible, according to Dumas, not only for introducing the rich yeast cake known as “baba” or the buttery shell-shaped cookies called madeleines, but he was also involved in inventing turkey wings à la Stanislas and the rack of lamb in gooseberry sauce, the latter credited to Leszczyński’s cook. He adds that it was the Poles at the Lunéville court who taught the French to gather and appreciate king bolete mushrooms. Generally speaking, if any element of French cuisine had even the slightest connection to Poland or Lorraine, Dumas could not imagine King Stanislas not having had his plump fingers in the pie when it came to bringing that dish to France.

As for the onion-soup anecdote, it goes like this:

On his journeys from Lunéville to Paris each year to visit his daughter the Queen, ex-King Stanislaus of Poland stopped at the inn in Châlons, where he was served such a fine, delicate onion soup that he refused to continue on his way without learning how to make it. His Majesty, wrapped in his dressing gown, went down to the kitchen and insisted that the chef perform before his eyes. Neither the smoke nor the onion fumes that made his eyes tear distracted his attention. He observed carefully, took notes, and went on his way only when he was certain he had mastered the art of making excellent onion soup.

— Alexandre Dumas: Dictionary of Cuisine, translated by Louis Colman, London and New York: Routledge, 2013, p. 176

Dans un de ses voyages de Lunéville à Versailles, où il allait tous les ans visiter la reine sa fille, l’ex-roi de Pologne, Stanislas, s’arrêta dans une auberge de Châlons où on lui servit une soupe à l’oignon si délicate et si soignée, qu’il ne voulut pas continuer sa route sans avoir appris à en préparer une semblable. Enveloppé de sa robe de chambre, Sa Majesté descendit à la cuisine et voulut absolument que le chef opérât sous ses yeux. Ni la fumée ni l’odeur de l’oignon, qui lui arrachait de grosses larmes, ne purent le distraire de son attention. Il observa tout, en prit note et ne remonta en voiture qu’après être certain de posséder l’art de faire une excellente soupe à l’oignon.

— Alexandre Dumas: Grand dictionnaire de cuisine, ed. Denis-Joseph Vuillemot, Paris: Alphonse Lemerre, 1873, p. 764

Original text:

Dans un de ses voyages de Lunéville à Versailles, où il allait tous les ans visiter la reine sa fille, l’ex-roi de Pologne, Stanislas, s’arrêta dans une auberge de Châlons où on lui servit une soupe à l’oignon si délicate et si soignée, qu’il ne voulut pas continuer sa route sans avoir appris à en préparer une semblable. Enveloppé de sa robe de chambre, Sa Majesté descendit à la cuisine et voulut absolument que le chef opérât sous ses yeux. Ni la fumée ni l’odeur de l’oignon, qui lui arrachait de grosses larmes, ne purent le distraire de son attention. Il observa tout, en prit note et ne remonta en voiture qu’après être certain de posséder l’art de faire une excellente soupe à l’oignon.

— Alexandre Dumas: Grand dictionnaire de cuisine, ed. Denis-Joseph Vuillemot, Paris: Alphonse Lemerre, 1873, p. 764

The recipë given by Dumas, however, differs from Przypkowski’s: it contains no spicy, exotic spices — not even pepper, let alone ginger. Moreover, Dumas does not even allow bouillon to be added to the soup, as in his view such an addition would make it too nourishing and less delicate.

Moving On

After Tadeusz Przypkowski’s death in 1977, his son Piotr Maciej Przypkowski took over as the new museum director. The Chapter, however, now without its original driving force, found it was unable to function anymore and decided to put their activities on hold – for an unspecified period of time.

There was an attempt to reactivate the Chapter two decades later, after the fall of Communism. It was started by two of the few people in Poland who had been somehow connected to the Order (either as member of the Chapter or as an awardee) and were still alive at the time: Andrzej Michałowski and Kazimierz Jaroszyński. The two veterans of the project met in 1998, in the Jędrzejów museum at Piotr Maciej Przypkowski’s^🔊 invitation, with several other people who expressed interest in reviving the Order. They discussed, over herring salad and walnut-and-chocolate torte among other delicacies, the need to resume the Chapter’s activities “as a means to foster the art of Polish cuisine in the new economic and political realities of the Third Polish Commonwealth.” To this end, an Organizing Committee for the Reëstablishment of the Chapter of the Order of Pomiane was created. And this time, there were even a few women among its members: Elżbieta Chodkiewicz-Przypkowska,^🔊 head of the Przypkowski Museum publishing house; Krystyna Kaszuba,^🔊 editor-in-chief of Twój Styl (Your Style), a lifestyle magazine; and Magdalena Nieżychowska^🔊 who co-authored, together with her husband, a book about the eating habits of Old Polish landed gentry.^[84]^[85]

Unfortunately, I was unable to find any information regarding whether a second meeting of this committee ever took place. It seems that this noble initiative came to nothing, and that the Order of Pomiane was never awarded again.

References

↑ Janusz Miliszkiewicz, Rafał Belke: Mafia kolekcjonerska pod młotkiem, in: Rzeczpospolita, 22 June 2012
↑ Michał Niemczyk: Aukcja 30. Jubileuszowa, Warszawa: Antykwariat Numizmatyczny, 25 September 2021, p. 353
↑ Ali-Bab: Gastronomie pratique : études culinaires suivies du Traitement de l’obésité des gourmands, Paris: Ernest Flammarion, 1923
↑ Jean-Anthelme Brillat Savarin: Physiologie du goût, Paris: G. de Gonet, 1848
↑ Édouard de Pomiane: Bien manger pour bien vivre : Essai de gastronomie théorique, Paris: Editions Albin Michel, 1948
↑ Margaret McArthur: Desperately Seeking Edouard: A Passion for de Pomiane, in: Gastronomica, Vol. 4, No. 4, University of California Press, 2004, p. 62
↑ Dorota Pietrzkiewicz: Francusko-polskie życie Edwarda Aleksandra Pożerskiego, in: Studia Polonijne, vol. 41, Towarzystwo Naukowe KUL i Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2020, p. 89
↑ Ibid., p. 82–83
↑ Ibid., p. 89
↑ Jan Kalkowski: Dwa Pomiany, in: Przekrój, No. 1268, Kraków: 1969, p. 1–2
↑ Teresa Ostrowska: Edward Aleksander Pożerski, in: Internetowy Polski Słownik Biograficzny, Warszawa: Instytut Historii PAN
↑ Maciej E. Halbański: Leksykon sztuki kulinarnej, Warszawa: Wydawnictwo Watra, 1987, p. 89
↑ Le Vicomte d’Arlincourt: L’étoile polaire, Paris: Dumont, 1843, p. 305
↑ Leitch Ritchie: A Journey to St. Petersburg and Moscow Through Courland and Livonia, London: Longman, 1836, p. 179
↑ Дарья Евдокимовна Пожарская, in: Torzhok.pro, 16 December 2021
↑ Janusz Roszko: Ostatni szlachcic Rzeczypospolitej, in: Przekrój, No. 1374, 1971, p. 4
↑ Ibid.
↑ Janusz Roszko: Przypkowskiemu panegiryk ostatni, in: Przekrój, nr 1711, 1978, p. 11
↑ Janusz Roszko, Stefan Bratkowski: Ostatki staropolskie, Warszawa: Czytelnik, 1966, p. 21
↑ Stanisław Marian Brzozowski: Tadeusz Konrad Przypkowski, in: Internetowy Polski Słownik Biograficzny, Warszawa: Instytut Historii PAN
↑ Tadeusz Przypkowski: Kto był autorem godła?, in: Przekrój, nr 1362, Kraków: 1971, p. 8
↑ D. Pietrzkiewicz, op. cit., p. 82
↑ Tadeusz Przypkowski: L’art et la science de la gastronomie dans les relations entre la France et la Pologne, 1968, manuscript at the Library of the Institute of Advanced Education (École normale supérieure) in Paris (IUHPS 55.3)
↑ Tadeusz Przypkowski: Prologowa gawęda, in: Maja Berezowska, Stefania Przypkowska, Tadeusz Przypkowski, Magdalena Samozwaniec: Łyżka za cholewą, a widelec na stole: mała kulinarna silva rerum, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1977, p. 5–16
↑ Tadeusz Przypkowski: Łyżka za cholewą, a widelec na stole…, in: Przekrój, No. 1514, Kraków: 1974, p. 10–11
↑ Rycerski Zakon Białego Kruka, in: Salon Tradycji Polskiej, 8 May 2022
↑ Andrzej Kulikowski: Wielki herbarz rodów polskich, Warszawa: Świat Książki, 2005, p. 270–271
↑ Janusz Miliszkiewicz: Przypkowski i PRL, in: Spotkania z Zabytkami, 116, Warszawa: Ministerstwo Kultury i Sztuki, Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, 1996, p. 36
↑ Andrzej Klim: Jak w kabarecie: Obrazki z życia PRL, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2016, quoted in: Adam Miklasz: Luksus w PRL-u: Jak naprawdę żyła wtedy władza?, in: Ciekawostki Historyczne, 21 June 2016
↑ Korkosz Michał: Dieta reżimowa – Realia PRL-u a Kuchnia Polska; Część VI: Kulinaria centralnie sterowane, in: Rozkoszny, 10 January 2018
↑ P. S.: Byłem gorylem Gomułki i Gierka, in: Dzieje.pl, Muzeum Historii Polski, Polska Agencja Prasowa, 3 November 2019
↑ Karp w śmietanie, in: Szydłowiec dla turystów, Facebook, 21 November 2017
↑ Jan Kalkowski: Spod znaku Pomiana, in: Przekrój, No. 1307, Kraków: 1970, p. 9
↑ According to a list located in the archive of the Przypkowski Museum in Jędrzejów. The list, most likely made in 1969, does not include the names of those inducted later, including S. Bratkowski and A. Hanftwurcel, nor does it include J. Brzechwa, who had died before that year. Information about their membership in the Chapter comes from other sources.
↑ Adrian Sobieszczański: Twórczość Tadeusza Gronowskiego w latach 20. na przykładzie wybranych realizacji, in: Varsavianista, Warszawa: Fundacja Hereditas, 12 May 2024
↑ Tadeusz Rathman: Pożegnania: Anatol Hanftwurcel, in: Przegląd Techniczny, 3, Warszawa: Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT, 2007, p. 30
↑ Zdzisław T. Nowicki: Powrót Orderu Pomiana, in: Przegląd Gastronomiczny, Warszawa: Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT, November 1998, p. 12
↑ Piotr Adamczewski: Mistrz propagandy, in: Polityka, 3 November 2006
↑ Janusz Roszko, Stefan Bratkowski: Ostatki staropolskie, Warszawa: Czytelnik, 1966
↑ Mariusz Urbanek: Brzechwa nie dla dzieci, Iskry, 2023
↑ Jan Kalkowski: Order Pomiana, in: Przekrój, No. 1095–96, Kraków: 1966, p. 8
↑ Janusz Miliszkiewicz: Na początek – zupa cebulowa przypkowska, in: Rzeczpospolita, 3 April 1999
↑ According to a list located in the archive of Przypkowski the Museum in Jędrzejów. The list, most likely made in 1969, does not include the names of those awarded later, including S. Cuper, K. Jaroszyński and R. Roucou. Information about their decoration with the order comes from other sources.
↑ Ang Kim Khoan (1910–1978?), in: Nasir Abdoul-Carime: Association d’échanges et de formation pour les études khmères
↑ La société khmère des auberges royales : Un équipement touristique de grande classe, in: Le Monde diplomatique, Paris: October 1963, p. 15
↑ Tadeusz Przypkowski: Przypkowski dekoruje, in: Przekrój, no. 1240, Kraków: 12 January 1969, p. 8
↑ Jean Dominique Arnaboldi : Base de données des décès de l’insee, in: Généafrance
↑ Ghislaine Kapandji, Élie Morhange: Vente aux enchères gastronomique sous les auspices de Bacchus et de Comus…, Paris: 2016, p. 50–51
↑ Andrea Bambace: Campo di Tremezzina, una piazza dedicata a Gian Giuseppe Brenna, in: Espansione TV, Como: 27 September 2018
↑ Membres, in: Académie Rabelais
↑ 1907–1969 Les origines des l’association, in: Association des sommerliers de Paris Ile-de-France
↑ Clos-Jouve (Henri Belin, known as Henry), in: Gastronomiac
↑ Z.T. Nowicki, op. cit., p. 13
↑ Z.T. Nowicki, op. cit., p. 13
↑ Le Souillagais Pierre Arnal « Poêle d’Or » 1969, in: Souillas.net
↑ Jan Kalkowski: Order Pomiana, in: Przekrój, no. 1095–96, Kraków: 1966, p. 8
↑ Z.T. Nowicki, op. cit., p. 13
↑ Andrzej W. Kaczorowski: Służba Bezpieczeństwa na tropach Tola z Łyczakowa, in: Wschodni Rocznik Humanistyczny, vol. X, 2014, p. 80–81 (footnote 45)
↑ Agnieszka Kuś: Pawłowa i Kucharski: Kto serwował Iwaszkiewiczom kurę po literacku?, in: Polskie Radio Czwórka, 25 October 2021
↑ Biographic note attached to the list of the Order of Pomiane awardees, Przypkowski Museum in Jędrzejów
↑ Rafał Degiel: Nasza Historia: Władysław Kucharski (1879-1973) – dzierżawca kasyna oficerskiego w Legionowie, kuchmistrz w pałacu w Jabłonnie, in: Gazeta Powiatowa, Legionowo: Agencja Reklamowo-Wydawnicza Błękitne Centrum, 26 November 2020
↑ Acte de décès à Paris 18e arrondissement (75018) pour l’année 1989, in: Acte Décès
↑ Le Souillagais Pierre Arnal « Poêle d’Or » 1969, in: Souillas.net
↑ Édouard Longue: Respect du goût d’autrui en gastronome, in: Feuille d’Avis du Valais, No. 19, Sion: 23 January 1968, p. 9
↑ Gastronomy and Gastronomes, in: H. L. Cracknell, G. Nobis: Practical Professional Gastronomy, London: Palgrave, 1985, p. 330
↑ Curriculum vitae d’Édouard Camille Longue, Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie, manuscript MPJ/G/329, after 1967
↑ Hervé This: Pourquoi la cuisine n’est pas une science ?, in: Sciences des aliments, 26, Lavoisier, 2006, p. 203
↑ Gianni Mantero, in: British Museum
↑ Guide Toques Blanches Lyonnaises 2021, ed. Hervé Bal, France Médias Internationnal, 2021, p. 26
↑ Notre histoire, in: Association des Maîtres Cuisiniers de France, Paris
↑ Frank J. Prial: Claude Terrail, 88, Model of a Restaurateur, Dies, in: The New York Times, 7 June 2006
↑ Grzegorz Stanisław Georges ’Georg’ Tomaszewski, in: Kendtes Gravsted
↑ Polsk kok fyldte Jensen på dåse, in: Bjarne Jensen: Bogen om Jensen, Turbine, 2017
↑ Samling af anmeldelser til handelsregistrene, No. 5, Handelsministeriet, 1968, p. 89
↑ Jan Kalkowski: Dwa Pomiany, in: Przekrój, No. 1268, Kraków: 1969, p. 1–2
↑ Roger Topolinski : restaurant Lapérouse à Paris (France), in: È molto goloso, WordPress, 2 May 2021
↑ Z.T. Nowicki, op. cit., p. 13
↑ Jan Kalkowski: Z przyjemnością informujemy Czytelników, że…, in: Przekrój, No. 1285, Kraków: 1969, p. 9
↑ Andrzej Klominek: Życie w Przekroju, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Most, 1995, p. 324–325
↑ Z.T. Nowicki, op. cit., p. 15
↑ Ludzie z pierwszych stron gazet, reż. Wiesław Karaś, Telewizja Polska, Oddział we Wrocławiu, 10 April 1976
↑ J. Miliszkiewicz, op. cit., p. 36
↑ Janusz Roszko, Stefan Bratkowski: Ostatki staropolskie, Warszawa: Czytelnik, 1966, p. 32
↑ Antoni Stefański: Nieżychowski mniej i bardziej prywatnie, in: Szczeciner, 22 maja 2024
↑ Z.T. Nowicki, op. cit., s. 15

Bibliography

Piotr Adamczewski: Mistrz propagandy, in: Polityka, 3 November 2006
Maja Berezowska, Stefania Przypkowska, Tadeusz Przypkowski, Magdalena Samozwaniec: Łyżka za cholewą, a widelec na stole: mała kulinarna silva rerum, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1977
Internetowy Polski Słownik Biograficzny, Warszawa: Instytut Historii PAN
- Stanisław Marian Brzozowski: Tadeusz Konrad Przypkowski, in: IPSB, entry published in Polish Biographical Dictionary, volume XXIX
- Teresa Ostrowska: Edward Aleksander Pożerski, in: IPSB, entry published in Polish Biographical Dictionary, volume XXVIII
Jan Kalkowski: Order Pomiana, in: Przekrój, No. 1095–96, Kraków: 1966, p. 8
Magdalena Kasprzyk-Chevriaux: O Alibabie i Pomianie, czyli Polakach, którzy mieszali we francuskiej gastronomii, in: Culture.pl, Instytut Adama Mickiewicza, 14 July 2017
Margaret McArthur: Desperately Seeking Edouard: A Passion for de Pomiane, in: Gastronomica, Vol. 4, No. 4, University of California Press, 2004, p. 62–65
Janusz Miliszkiewicz: Przypkowski i PRL, in: Spotkania z Zabytkami, 116, Warszawa: Ministerstwo Kultury i Sztuki, Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, 1996, p. 35–37
Zdzisław T. Nowicki: Powrót Orderu Pomiana, in: Przegląd Gastronomiczny, Warszawa: Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT, November 1998, p. 12–15
Dorota Pietrzkiewicz: Francusko-polskie życie Edwarda Aleksandra Pożerskiego, in: Studia Polonijne, vol. 41, Towarzystwo Naukowe KUL i Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2020, p. 75–93
Édouard de Pomiane: Bien manger pour bien vivre : Essai de gastronomie théorique, Paris: Editions Albin Michel, 1948
Édouard de Pomiane: La cuisine polonaise vue des bords de la Seine, Paris: Société Polonaise des Amis du Livre, 1952
Piotr Maciej Przypkowski, Rafał Zaczkowski: Zbiory Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie, Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie, 2012
Janusz Roszko, Stefan Bratkowski: Ostatki staropolskie, Warszawa: Czytelnik, 1966
Janusz Roszko: Ostatni szlachcic Rzeczypospolitej, in: Przekrój, No. 1374, 1971, p. 4–5
Janusz Roszko: Przypkowskiemu panegiryk ostatni, in: Przekrój, No. 1711, 1978, p. 11
Joanna Sokołowska-Gwizdka: Na straży rodzinnej kolekcji (wywiad z Janem Przypkowskim), in: Culture Avenue, 30 July 2021
Hervé This: Pourquoi la cuisine n’est pas une science ?, in: Sciences des aliments, 26, Lavoisier, 2006, p. 201–210
Rafał Zaczkowski: Tadeusz Konrad Przypkowski (1905–1977) – gnomonik z Jędrzejowa, in: Studia Historiae Scientiarum, 19, Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2020, p. 75–130

◀️ Previous
◀️ Previous

📜 List of posts
📜 List of posts

Next ▶️
Next ▶️

⏮️ First
⏮️ First

Random post 🎲
🎲 Random post

Latest ⏭️
Latest ⏭️

[1] Janusz Miliszkiewicz, Rafał Belke: Mafia kolekcjonerska pod młotkiem, in: Rzeczpospolita, 22 June 2012

[2] Michał Niemczyk: Aukcja 30. Jubileuszowa, Warszawa: Antykwariat Numizmatyczny, 25 September 2021, p. 353

[3] Ali-Bab: Gastronomie pratique : études culinaires suivies du Traitement de l’obésité des gourmands, Paris: Ernest Flammarion, 1923

[4] Jean-Anthelme Brillat Savarin: Physiologie du goût, Paris: G. de Gonet, 1848

[5] Édouard de Pomiane: Bien manger pour bien vivre : Essai de gastronomie théorique, Paris: Editions Albin Michel, 1948

[6] Margaret McArthur: Desperately Seeking Edouard: A Passion for de Pomiane, in: Gastronomica, Vol. 4, No. 4, University of California Press, 2004, p. 62

[7] Dorota Pietrzkiewicz: Francusko-polskie życie Edwarda Aleksandra Pożerskiego, in: Studia Polonijne, vol. 41, Towarzystwo Naukowe KUL i Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2020, p. 89

[8] Ibid., p. 82–83

[9] Ibid., p. 89

[10] Jan Kalkowski: Dwa Pomiany, in: Przekrój, No. 1268, Kraków: 1969, p. 1–2

[11] Teresa Ostrowska: Edward Aleksander Pożerski, in: Internetowy Polski Słownik Biograficzny, Warszawa: Instytut Historii PAN

[12] Maciej E. Halbański: Leksykon sztuki kulinarnej, Warszawa: Wydawnictwo Watra, 1987, p. 89

[13] Le Vicomte d’Arlincourt: L’étoile polaire, Paris: Dumont, 1843, p. 305

[14] Leitch Ritchie: A Journey to St. Petersburg and Moscow Through Courland and Livonia, London: Longman, 1836, p. 179

[15] Дарья Евдокимовна Пожарская, in: Torzhok.pro, 16 December 2021

[16] Janusz Roszko: Ostatni szlachcic Rzeczypospolitej, in: Przekrój, No. 1374, 1971, p. 4

[17] Ibid.

[18] Janusz Roszko: Przypkowskiemu panegiryk ostatni, in: Przekrój, nr 1711, 1978, p. 11

[19] Janusz Roszko, Stefan Bratkowski: Ostatki staropolskie, Warszawa: Czytelnik, 1966, p. 21

[20] Stanisław Marian Brzozowski: Tadeusz Konrad Przypkowski, in: Internetowy Polski Słownik Biograficzny, Warszawa: Instytut Historii PAN

[21] Tadeusz Przypkowski: Kto był autorem godła?, in: Przekrój, nr 1362, Kraków: 1971, p. 8

[22] D. Pietrzkiewicz, op. cit., p. 82

[23] Tadeusz Przypkowski: L’art et la science de la gastronomie dans les relations entre la France et la Pologne, 1968, manuscript at the Library of the Institute of Advanced Education (École normale supérieure) in Paris (IUHPS 55.3)

[24] Tadeusz Przypkowski: Prologowa gawęda, in: Maja Berezowska, Stefania Przypkowska, Tadeusz Przypkowski, Magdalena Samozwaniec: Łyżka za cholewą, a widelec na stole: mała kulinarna silva rerum, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1977, p. 5–16

[25] Tadeusz Przypkowski: Łyżka za cholewą, a widelec na stole…, in: Przekrój, No. 1514, Kraków: 1974, p. 10–11

[26] Rycerski Zakon Białego Kruka, in: Salon Tradycji Polskiej, 8 May 2022

[27] Andrzej Kulikowski: Wielki herbarz rodów polskich, Warszawa: Świat Książki, 2005, p. 270–271

[28] Janusz Miliszkiewicz: Przypkowski i PRL, in: Spotkania z Zabytkami, 116, Warszawa: Ministerstwo Kultury i Sztuki, Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, 1996, p. 36

[29] Andrzej Klim: Jak w kabarecie: Obrazki z życia PRL, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2016, quoted in: Adam Miklasz: Luksus w PRL-u: Jak naprawdę żyła wtedy władza?, in: Ciekawostki Historyczne, 21 June 2016

[30] Korkosz Michał: Dieta reżimowa – Realia PRL-u a Kuchnia Polska; Część VI: Kulinaria centralnie sterowane, in: Rozkoszny, 10 January 2018

[31] P. S.: Byłem gorylem Gomułki i Gierka, in: Dzieje.pl, Muzeum Historii Polski, Polska Agencja Prasowa, 3 November 2019

[32] Karp w śmietanie, in: Szydłowiec dla turystów, Facebook, 21 November 2017

[33] Jan Kalkowski: Spod znaku Pomiana, in: Przekrój, No. 1307, Kraków: 1970, p. 9

[34] According to a list located in the archive of the Przypkowski Museum in Jędrzejów. The list, most likely made in 1969, does not include the names of those inducted later, including S. Bratkowski and A. Hanftwurcel, nor does it include J. Brzechwa, who had died before that year. Information about their membership in the Chapter comes from other sources.

[35] Adrian Sobieszczański: Twórczość Tadeusza Gronowskiego w latach 20. na przykładzie wybranych realizacji, in: Varsavianista, Warszawa: Fundacja Hereditas, 12 May 2024

[36] Tadeusz Rathman: Pożegnania: Anatol Hanftwurcel, in: Przegląd Techniczny, 3, Warszawa: Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT, 2007, p. 30

[37] Zdzisław T. Nowicki: Powrót Orderu Pomiana, in: Przegląd Gastronomiczny, Warszawa: Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT, November 1998, p. 12

[38] Piotr Adamczewski: Mistrz propagandy, in: Polityka, 3 November 2006

[39] Janusz Roszko, Stefan Bratkowski: Ostatki staropolskie, Warszawa: Czytelnik, 1966

[40] Mariusz Urbanek: Brzechwa nie dla dzieci, Iskry, 2023

[41] Jan Kalkowski: Order Pomiana, in: Przekrój, No. 1095–96, Kraków: 1966, p. 8

[42] Janusz Miliszkiewicz: Na początek – zupa cebulowa przypkowska, in: Rzeczpospolita, 3 April 1999

[43] According to a list located in the archive of Przypkowski the Museum in Jędrzejów. The list, most likely made in 1969, does not include the names of those awarded later, including S. Cuper, K. Jaroszyński and R. Roucou. Information about their decoration with the order comes from other sources.

[44] Ang Kim Khoan (1910–1978?), in: Nasir Abdoul-Carime: Association d’échanges et de formation pour les études khmères

[45] La société khmère des auberges royales : Un équipement touristique de grande classe, in: Le Monde diplomatique, Paris: October 1963, p. 15

[46] Tadeusz Przypkowski: Przypkowski dekoruje, in: Przekrój, no. 1240, Kraków: 12 January 1969, p. 8

[47] Jean Dominique Arnaboldi : Base de données des décès de l’insee, in: Généafrance

[48] Ghislaine Kapandji, Élie Morhange: Vente aux enchères gastronomique sous les auspices de Bacchus et de Comus…, Paris: 2016, p. 50–51

[49] Andrea Bambace: Campo di Tremezzina, una piazza dedicata a Gian Giuseppe Brenna, in: Espansione TV, Como: 27 September 2018

[50] Membres, in: Académie Rabelais

[51] 1907–1969 Les origines des l’association, in: Association des sommerliers de Paris Ile-de-France

[52] Clos-Jouve (Henri Belin, known as Henry), in: Gastronomiac

[53] Z.T. Nowicki, op. cit., p. 13

[54] Z.T. Nowicki, op. cit., p. 13

[55] Le Souillagais Pierre Arnal « Poêle d’Or » 1969, in: Souillas.net

[56] Jan Kalkowski: Order Pomiana, in: Przekrój, no. 1095–96, Kraków: 1966, p. 8

[57] Z.T. Nowicki, op. cit., p. 13

[58] Andrzej W. Kaczorowski: Służba Bezpieczeństwa na tropach Tola z Łyczakowa, in: Wschodni Rocznik Humanistyczny, vol. X, 2014, p. 80–81 (footnote 45)

[59] Agnieszka Kuś: Pawłowa i Kucharski: Kto serwował Iwaszkiewiczom kurę po literacku?, in: Polskie Radio Czwórka, 25 October 2021

[60] Biographic note attached to the list of the Order of Pomiane awardees, Przypkowski Museum in Jędrzejów

[61] Rafał Degiel: Nasza Historia: Władysław Kucharski (1879-1973) – dzierżawca kasyna oficerskiego w Legionowie, kuchmistrz w pałacu w Jabłonnie, in: Gazeta Powiatowa, Legionowo: Agencja Reklamowo-Wydawnicza Błękitne Centrum, 26 November 2020

[62] Acte de décès à Paris 18e arrondissement (75018) pour l’année 1989, in: Acte Décès

[63] Le Souillagais Pierre Arnal « Poêle d’Or » 1969, in: Souillas.net

[64] Édouard Longue: Respect du goût d’autrui en gastronome, in: Feuille d’Avis du Valais, No. 19, Sion: 23 January 1968, p. 9

[65] Gastronomy and Gastronomes, in: H. L. Cracknell, G. Nobis: Practical Professional Gastronomy, London: Palgrave, 1985, p. 330

[66] Curriculum vitae d’Édouard Camille Longue, Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie, manuscript MPJ/G/329, after 1967

[67] Hervé This: Pourquoi la cuisine n’est pas une science ?, in: Sciences des aliments, 26, Lavoisier, 2006, p. 203

[68] Gianni Mantero, in: British Museum

[69] Guide Toques Blanches Lyonnaises 2021, ed. Hervé Bal, France Médias Internationnal, 2021, p. 26

[70] Notre histoire, in: Association des Maîtres Cuisiniers de France, Paris

[71] Frank J. Prial: Claude Terrail, 88, Model of a Restaurateur, Dies, in: The New York Times, 7 June 2006

[72] Grzegorz Stanisław Georges ’Georg’ Tomaszewski, in: Kendtes Gravsted

[73] Polsk kok fyldte Jensen på dåse, in: Bjarne Jensen: Bogen om Jensen, Turbine, 2017

[74] Samling af anmeldelser til handelsregistrene, No. 5, Handelsministeriet, 1968, p. 89

[75] Jan Kalkowski: Dwa Pomiany, in: Przekrój, No. 1268, Kraków: 1969, p. 1–2

[76] Roger Topolinski : restaurant Lapérouse à Paris (France), in: È molto goloso, WordPress, 2 May 2021

[77] Z.T. Nowicki, op. cit., p. 13

[78] Jan Kalkowski: Z przyjemnością informujemy Czytelników, że…, in: Przekrój, No. 1285, Kraków: 1969, p. 9

[79] Andrzej Klominek: Życie w Przekroju, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Most, 1995, p. 324–325

[80] Z.T. Nowicki, op. cit., p. 15

[81] Ludzie z pierwszych stron gazet, reż. Wiesław Karaś, Telewizja Polska, Oddział we Wrocławiu, 10 April 1976

[82] J. Miliszkiewicz, op. cit., p. 36

[83] Janusz Roszko, Stefan Bratkowski: Ostatki staropolskie, Warszawa: Czytelnik, 1966, p. 32

[84] Antoni Stefański: Nieżychowski mniej i bardziej prywatnie, in: Szczeciner, 22 maja 2024

[85] Z.T. Nowicki, op. cit., s. 15

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

[33]

[34]

[35]

[36]

[37]

[38]

[39]

[40]

[41]

[42]

[43]

[44]

[45]

[46]

[47]

[48]

[49]

[50]

[51]

[52]

[53]

[54]

[55]

[56]

[57]

[58]

[59]

[60]

[61]

[62]

[63]

[64]

[65]

[66]

[67]

[68]

[69]

[70]

[71]

[72]

[73]

[74]

[75]

[76]

[77]

[78]

[79]

[80]

[81]

[82]

[83]

[84]

[85]

@@ Line 1: / Line 1: @@
-{{data|3 czerwca 2024}}
+{{data|23 June 2025}}
-[[File:{{#setmainimage:Odznaka orderu Pomiana.jpg}}|thumb|upright=1.3|Odznaka Orderu Pomiana]]
+[[File:{{#setmainimage:Odznaka orderu Pomiana.jpg}}|thumb|upright=1.3|Badge of the Order of Pomiane]]
-Na aukcjach numizmatyczno-falerystycznych pojawia się od czasu do czasu takie dziwne odznaczenie jak Order Pomiana.<ref> {{Cyt
+There is a&nbsp;curious award badge, called the Order of Pomiane (''Order Pomiana'' in Polish), which occasionally turns up at numismatics-and-phaleristics auctions in Poland.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Rzeczpospolita
    | nazwisko r      = Miliszkiewicz
@@ Line 9: / Line 9: @@
    | rozdział        = Mafia kolekcjonerska pod młotkiem
    | adres rozdziału = https://www.rp.pl/ekonomia/art13653071-mafia-kolekcjonerska-pod-mlotkiem
-  | rok      = 22 czerwca 2012
+  | rok      = 22 June 2012
-  }}</ref> Chociaż nie był on nigdy odznaczeniem państwowym, to jego odznaki produkowała Mennica Państwowa, a&nbsp;dekoracji nimi dokonywano w&nbsp;polskich ambasadach z&nbsp;całym typowym dla tego rodzaju uroczystości zadęciem.
+  }}</ref> It has never had the status of a&nbsp;state decoration, yet its badges were produced by the Polish National Mint and the award ceremony was at times hosted at a&nbsp;Polish embassy with all the customary fanfare.
-Odznaka orderowa ma formę trójkątnej, stylizowanej na kielich, złoconej tarczki o&nbsp;wymiarach 57×45&nbsp;mm. Na kielichu wyobrażona jest w&nbsp;czarnej emalii głowa byka albo żubra ze skrzyżowanymi na niej nożem i&nbsp;widelcem. Odznakę wieszało się na żółto-czerwonej wstążce zakończonej metalową zapinką w&nbsp;kształcie czegoś, co przypomina pieróg. Do jej przechowywania było też ozdobne pudełko z&nbsp;powtórzoną na wieczku głową żubra oraz łacińskim mottem: ''„Materiam superat opus”'' („Materię przewyższa dzieło”).<ref>{{Cyt
+The badge has the form of a&nbsp;little shield in the roughly triangular shape of a&nbsp;goblet, measuring 57×45&nbsp;mm. The shield is adorned with a&nbsp;bull’s or bison’s head in black enamel overlaid with a&nbsp;crossed knife and fork. The badge would be hung around the recipient’s neck on a&nbsp;yellow-and-red ribbon and fastened with a&nbsp;metal buckle in the shape of a&nbsp;filled dumpling. It came in a&nbsp;decorative box, whose lid bore the bison’s head again, along with the Latin motto: ''“Materiam superat opus”'' (“The workmanship surpasses the material”).<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Niemczyk
   | imię     = Michał
@@ Line 19: / Line 19: @@
   | wydawca  = Antykwariat Numizmatyczny
   | miejsce  = Warszawa
-  | data     = 25 września 2021
+  | data     = 25 September 2021
   | strony   = 353
   }}</ref>
-Nóż, widelec, kielich i&nbsp;pieróg sugerują, że order musiał mieć coś wspólnego z&nbsp;jedzeniem i&nbsp;piciem. Ale komu i&nbsp;za co go przyznawano? Kto i&nbsp;dlaczego to robił? Skąd w&nbsp;ogóle pomysł na takie odznaczenie i&nbsp;skąd taka, a&nbsp;nie inna jego nazwa? No i&nbsp;co na tej odznace robi owa żubrza głowa? Na te wszystkie pytania postaram się dzisiaj odpowiedzieć.
+The knife, fork, goblet and dumpling suggest that the award must have had something to do with eating and drinking. But whom was it awarded to – and for what achievements? Who conferred this peculiar honour – and why? Where did the idea and the name for this decoration come from? And what the heck is a&nbsp;bison’s head doing in the design? These are the questions I will try to answer in this post.
 == The Namesake: The Guru of Gallic Gastronomy ==
-Zacznijmy od początku, czyli od człowieka, któremu Order Pomiana zawdzięcza swoją nazwę.
+First things first, so let’s begin with the man who lent the Order of Pomiane its name.
-[[File:Edward Pożerski herbu Pomian.jpg|thumb|Edward Pożerski herbu Pomian (1875–1964), gastroenterolog i&nbsp;gastronom]]
+[[File:Edward Pożerski herbu Pomian.jpg|thumb|Edward Pożerski of Clan Pomian (1875–1964), a&nbsp;gastroenterologist and gastronome]]
-Urodził się w&nbsp;1875&nbsp;r. w&nbsp;Paryżu, pochodził z&nbsp;polskiej rodziny szlacheckiej i&nbsp;tak naprawdę nazywał się Edward Pożerski. Jego rodzice, uchodźcy po powstaniu styczniowym, posłali go do polskiej szkoły we francuskiej stolicy, gdzie wychowano go na polskiego patriotę – ale karmiono mizernie. We wspomnieniach z&nbsp;czasów szkolnych pisał po latach, że w&nbsp;tamtym okresie zwykle chodził głodny. A&nbsp;że głodnemu chleb na myśli, to młody Edward tak myślał ciągle o&nbsp;jedzeniu, że jak poszedł na studia, to wybrał kierunek: fizjologia żywienia. W&nbsp;1902&nbsp;r. został doktorem medycyny. Już wtedy pracował od roku w&nbsp;Instytucie Pasteura, gdzie prawie do końca życia zajmował się badaniem soków trawiennych.
+He was born in 1875 in Paris, in a&nbsp;Polish noble family, and his real name was Edward Pożerski.{{czyt|Edward Pożerski}} His parents were refugees who had fled Poland after the failed anti-Russian uprising of 1863. They sent him to a&nbsp;Polish school in the French capital, where he was raised as a&nbsp;Polish patriot, but fed rather poorly. He would later write in his memoirs that he was hungry most of his youth. The hunger kept him thinking about food to such an extent that once he had graduated from school, he chose to study gastrointestinal physiology at the university. He became a&nbsp;doctor of medicine in 1902. By that time he had already worked at the Pasteur Institute for a&nbsp;year and this is where he would keep doing research on digestive juices for most of his life.
-[[File:Henryk Babiński.jpg|thumb|upright=.7|left|Henryk Babiński (1855–1931), znany też jako Ali-Bab, autor książek kucharskich]]
+[[File:Henryk Babiński.jpg|thumb|upright=.7|left|Henryk Babiński (1855–1931), also known as Ali-Bab, cookbook author]]
-Praca naukowa nad procesem trawienia skłoniła go, by zająć się też kwestią zdrowego odżywiania, a&nbsp;co za tym idzie, właściwych technik przygotowania żywności. Jego mentorem w&nbsp;tym zakresie był starszy o&nbsp;pokolenie Francuz, którego rodzice też byli uchodźcami politycznymi z&nbsp;Polski – tylko że z&nbsp;czasów Wiosny Ludów. Był to Henryk Babiński, inżynier górnictwa, który pod pseudonimem Ali-Bab pisał książki kucharskie. Zwłaszcza jego monumentalne dzieło ''Gastronomie pratique'' (''Gastronomia praktyczna'')<ref> {{Cyt
+His academic work on digestion motivated him to take interest in healthy nutrition, which in turn led him to the question of rational food preparation techniques. It was another Frenchman whose parents had been political refugees from Poland, albeit a&nbsp;generation older, who became Pożerski’s mentor in culinary matters. His name was Henryk Babiński{{czyt|Henryk Babiński}} and, although he was a&nbsp;mining engineer by trade, he also authored cookbooks under the pen name Ali-Bab. His monumental work, ''Practical Gastronomy'' (''Gastronomie pratique''),<ref> {{Cyt
   | nazwisko = Ali-Bab
-  | tytuł    = Gastronomie pratique&nbsp;: études culinaires suivies du Traitement de l'obésité des gourmands
+  | tytuł    = Gastronomie pratique&nbsp;: études culinaires suivies du Traitement de l’obésité des gourmands
   | url      = https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k34113057/
   | wydawca  = Ernest Flammarion
   | miejsce  = Paris
   | rok      = 1923
-  }}</ref> było na początku XX&nbsp;w. jedną z&nbsp;głównych pozycji na francuskim rynku literatury kulinarnej.
+  }}</ref> was a&nbsp;best seller in the French culinary literature of the early 20th century.
-Zachęcony przez Babińskiego, Pożerski postanowił opublikować swoje własne rozważania na temat tego, jak gotować smacznie i&nbsp;zdrowo zarazem. Był to esej na temat gastronomii teoretycznej, do której autor ''Gastronomii praktycznej'' sam napisał przedmowę, gdzie ogłosił, iż Pożerski kroczył oto śladami „mistrza nas wszystkich, nieśmiertelnego autora ''Fizjologii smaku''”. Ów nieśmiertelny autor, czyli Jean-Anthelme Brillat-Savarin{{czyt|Jean-Anthelme Brillat-Savarin}} (1755–1826), był słynnym smakoszem, ale naukowcem nie był żadnym, toteż jego książka, wbrew tytułowi, o&nbsp;fizjologii smaku tak naprawdę niedużo mówi. Stanowi raczej postulat, żeby naukowcy kiedyś się tym tematem zajęli.<ref> {{Cyt
+Encouraged by Ali-Bab, Pożerski decided to publish his own thoughts on how to cook meals that are both tasty and healthy: an essay on theoretical gastronomy. The author of ''Practical Gastronomy'' penned a&nbsp;foreword to the book, where he stated that Pożerski was walking in the footsteps of “the master of us all, the immortal author of ''The Physiology of Taste''”, meaning Jean-Anthelme Brillat-Savarin{{czyt|Jean-Anthelme Brillat-Savarin}} (1755–1826), who was a&nbsp;famous gourmet, but not really a&nbsp;scientist. Brillat-Savarin’s work, contrary to its title, doesn’t actually say much about the physiology of the sense of taste; it was more of a&nbsp;suggestion for future scientists to delve into the matter.<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Brillat Savarin
   | imię     = Jean-Anthelme
@@ Line 49: / Line 49: @@
   | miejsce  = Paris
   | rok      = 1848
-  }}</ref> Dzieło Pożerskiego, zatytułowane: ''Bien manger pour bien vivre'' (''Dobrze jeść, aby dobrze żyć''), było przyczynkiem do tego, aby ów postulat w&nbsp;końcu wypełnić. Pożerski postawił w&nbsp;nim tezę, iż gotowanie powinno być połączeniem sztuki z&nbsp;nauką: gastronomii z&nbsp;gastrotechniką (bo tak Pożerski ową naukę nazwał). Celem zaś winno być stworzenie takiej potrawy, która zapewni konsumentowi maksimum przyjemności, co z&nbsp;kolei wpłynie korzystnie na wydzielanie soków trawiennych, a&nbsp;tym samym – na stan jego zdrowia. „Odkrycie nowej potrawy – twierdził Pomian, cytując Brillat-Savarina – jest dla ludzkości większym pożytkiem aniżeli odkrycie nowej gwiazdy.”<ref>{{Cyt
+  }}</ref> Pożerski’s book, entitled, ''Eat Well to Live Well'' (''Bien manger pour bien vivre''), was a&nbsp;first step towards taking this suggestion up. Pożerski argued that cooking ought to be a&nbsp;marriage between the art of gastronomy and the science of gastrotechnique (a&nbsp;word of his own coinage) whose ultimate goal would be to a&nbsp;create a&nbsp;dish providing maximum pleasure, thus inducing the healthy secretion of digestive juices. “The discovery of a&nbsp;new dish,” wrote Pożerski, quoting Brillat-Savarin, “does more for the happiness of the human race than the discovery of a&nbsp;star.”<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Pomiane
   | imię     = Édouard de
@@ Line 58: / Line 58: @@
   }}</ref>
-{{video|url=https://www.youtube.com/watch?v=lzjyfqPe7ZE|poz=left|szer=350|opis=Pierwszy odcinek programu telewizyjnego ''French Cooking in Ten Minutes'' (''Gotowanie po francusku w&nbsp;dziesięć minut''), emitowanego przez BBC w&nbsp;1995&nbsp;r., z&nbsp;Krzysztofem Różyckim w&nbsp;roli Edouarde’a de Pomiane’a. Po angielsku, ale z&nbsp;polskim akcentem.}}
+{{video|url=https://www.youtube.com/watch?v=lzjyfqPe7ZE|poz=left|szer=350|opis=First episode of the TV show ''French Cooking in Ten Minutes'', aired by BBC in 1995, with Polish actor Krzysztof Różycki as Edouard de Pomiane. In English, but with a&nbsp;thick Polish accent.}}
-<mobileonly>
+In those times, however, culinary matters were considered trivial and unbecoming of a&nbsp;scientist. For this reason, Pożerski, who always signed his academic papers with his Polish name, decided, not unlike Babiński, to use a&nbsp;pen name when writing about gastronomy and gastrotechnique. Unlike Babiński, though, he chose a&nbsp;''nom de plume'' which wasn’t as fairy-talish as “Ali-Bab”. He forged his pseudonym from the French version of his first name and the French spelling of “Pomian”, the name of his nobility clan, ending up with “Edouard de Pomiane”.{{czyt|Edouard de Pomiane}}
-</mobileonly>
+Soon, under this name, he started to publish cookery books, putting the theoretical tenets of gastrotechnique into practice. He was also the first person to host a&nbsp;culinary radio show. Edouard de Pomiane would shortly become a&nbsp;gastronomic celebrity.
-Były to jednak czasy, kiedy sprawy kulinarne uważano za niepoważne i&nbsp;niegodne naukowca, toteż Pożerski, który swoje publikacje naukowe zawsze podpisywał swym polskim imieniem i&nbsp;nazwiskiem, postanowił – podobnie, jak Babiński – pisać o&nbsp;gastronomii i&nbsp;gastrotechnice pod pseudonimem, tylko odrobinę mniej baśniowym niż „Ali-Bab”. Edward Pożerski herbu Pomian utworzył więc swój ''nom de plume'' od francuskiej wersji swego imienia oraz sfrancuszczonej nazwy swego rodu herbowego, a&nbsp;mianowicie: Edouard de Pomiane.{{czyt|Edouard de Pomiane}}
-Pod tym samym pseudonimem zaczął wkrótce publikować książki z&nbsp;przepisami, aby teoretyczne założenia gastrotechniki wprowadzać w&nbsp;życie. Był też pierwszą osobą, która prowadziła program kulinarny w&nbsp;radiu. Krótko mówiąc, Edouard de Pomiane stał się gastronomicznym celebrytą.
+[[File:Edward Pożerski w kuchni.JPG|thumb|upright=.7|Edward Pożerski in his kitchen, with the wooden spoons his mother brought all the way from Siberia]]
+Unlike earlier culinary authorities, Pomiane didn’t write for great chefs whose ambition was to rise to the summit of culinary artistry and to prepare feasts worthy of monarchs and aristocrats. His target audience consisted of ordinary housewives who wished to cook healthy, thrifty and tasty meals for their families, and still have time left for other pursuits. His novel approach is already evident from the titles of his books, such as: ''Cooking in Six Lessons'' (''La cuisine en six leçons'') or ''Cooking in Ten Minutes'' (''La cuisine en dix minutes''). Older masters of the pot and pan must have scratched their heads when reading that a&nbsp;daily supper could very well do without one meat and one fish course.
-[[File:Edward Pożerski w kuchni.JPG|thumb|upright=.7|Edward Pożerski w&nbsp;kuchni, z&nbsp;drewnianymi łyżkami, które jego matka przywiozła jeszcze z&nbsp;Syberii]]
+Even though Pomiane carried out his culinary revolution in France in the first half of the 20th century, he did it in a&nbsp;romantic Old Polish style he had been brought up to love. If, for example, his recipë called for a&nbsp;bunch of parsley, he would specify that it had to be the size of a&nbsp;bouquet of violets.<ref>{{Cyt
-W przeciwieństwie do wcześniejszych kuchennych autorytetów, de Pomiane nie pisał dla wielkich szefów kuchni, których ambicją było wznoszenie się na wyżyny kunsztu kulinarnego i&nbsp;tworzenie uczt godnych monarchów i&nbsp;arystokratów. Jego adresatkami były zwykłe gospodynie domowe, które chciały gotować zdrowo, tanio i&nbsp;do tego smacznie, i&nbsp;jeszcze mieć czas na inne zajęcia. Nowatorskie podejście widać już w&nbsp;samych tytułach jego książek: ''La cuisine en six leçons'' (''Nauka przyrządzania potraw w&nbsp;sześciu lekcjach'') czy ''La cuisine en dix minutes'' (''Kuchnia dziesięciominutowa''). Starej daty mistrzowie garnka i&nbsp;patelni musieli łapać się za głowy czytając, że codzienna kolacja nie musi koniecznie zawierać jednego dania mięsnego i&nbsp;jednego rybnego.
-Mimo iż Pożerski działał we Francji i&nbsp;rewolucjonizował kuchnię na początku XX wieku, to czynił to w&nbsp;wyniesionym z&nbsp;domu poetyckim, romantyczno-sarmackim stylu. Jeśli na przykład w&nbsp;przepisie kazał wziąć pęczek zielonej pietruszki, to precyzował, że ma być wielkości bukiecika fiołków.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Gastronomica
    | nazwisko r      = McArthur
@@ Line 80: / Line 77: @@
   | wolumin  = Vol. 4, No. 4
   | strony   = 62
-  }}</ref> Ze swą łysą głową i&nbsp;sumiastym, siwym wąsem sam zresztą wyglądał jak Gerwazy Rębajło z&nbsp;ilustracji Michała Elwira Andriollego do ''Pana Tadeusza''. I&nbsp;nie był to przypadek, bowiem jego ojciec, do którego sam z&nbsp;wiekiem się upodabniał, przyjaźnił się z&nbsp;Andriollim, który brał go za wzór mickiewiczowskiego szlachcica.<ref>{{Cyt
+  }}</ref> With his bald dome and bushy white whiskers, he even looked like a&nbsp;character out of an illustration to ''Pan Tadeusz'', the Polish national epic by Adam Mickiewicz that is set in the early 19th century. And apparently, this was no coincidence. His father, after whom he would increasingly take after with age, was friends with Michał Elwiro Andriolli, an Italian-Polish artist who etched well known illustrations to ''Pan Tadeusz'' and who used the elder Pożerski as a&nbsp;model for a&nbsp;typical old-time Polish gentleman.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Studia Polonijne
    | nazwisko r      = Pietrzkiewicz
@@ Line 92: / Line 89: @@
   }}</ref>
-Do francuskiej kuchni przemycał de Pomiane polskie akcenty, napisał zresztą całą książkę, mającą przybliżyć Francuzom polskie potrawy i&nbsp;zwyczaje kulinarne: ''La Cuisine polonaise vue des bords de la Seine'' (''Kuchnia polska widziana znad Sekwany''). W&nbsp;domu chętnie raczył swoich gości „polskimi obiadkami”, na które mogły się składać na przykład: „kieliszek autentycznej żubrówki i&nbsp;kawałek suchej kiełbasy” jako ''apéritif'', mięso z&nbsp;kaszą tatarczaną i&nbsp;sosem zaprawionym koniakiem albo krokiety ze świeżymi truskawkami.<ref>''Ibid.'', s. 82–83</ref>  Herbatę zaś parzył w&nbsp;starym samowarze, z&nbsp;którego jego ojciec pił jeszcze na zesłaniu w&nbsp;Rosji razem z&nbsp;Fiodorem Dostojewskim.<ref>''Ibid.'', s. 89</ref>
+Pomiane is also responsible for having smuggled some Polish touches into French cuisine. He even wrote an entire book whose purpose was to familiarize the French with Polish dishes and foodways, ''Polish Cookery as Seen from the Banks of the Seine'' (''La Cuisine polonaise vue des bords de la Seine''). When entertaining guests at home, he would often regale them with “Polish dinners”, which could include, for example, a&nbsp;shot of bison-grass vodka and a&nbsp;piece of dried sausage for an ''apéritif'', meat with Tartary buckwheat and cognac-infused sauce or croquettes with fresh strawberries.<ref>''Ibid.'', p. 82–83</ref> And whenever he wanted to brew some tea, he did it in an old samovar, the same that his father shared with Fyodor Dostoyevsky when they were both serving time in a&nbsp;Russian penal colony.<ref>''Ibid.'', p. 89</ref>
 == First Course: Pozhersky Cutlets, Anyone? ==
-[[File:Kotlety pożarskie.jpg|thumb|Kotlety <s>pożerskie</s> pożarskie]]
+[[File:Kotlety pożarskie.jpg|thumb|<s>Pozhersky</s> Pozharsky cutlets]]
-Dziennikarz kulinarny Jan Kalkowski pisał w&nbsp;''Przekroju'', iż Edward Pożerski był wynalazcą kotleta pożerskiego.<ref>{{Cyt
+According to food journalist Jan Kalkowski, Edward Pożerski was the inventor of a&nbsp;delicacy known as ''kotlety pożerskie'', or Pozhersky cutlets.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Kalkowski
@@ Line 104: / Line 101: @@
   | miejsce  = Kraków
   | rok      = 1969
-  | wolumin  = nr 1268
+  | wolumin  = No. 1268
   | strony   = 1–2
-  }}</ref> Informację tę w&nbsp;artykule o&nbsp;Pożerskim powtarza nawet ''Polski Słownik Biograficzny''.<ref>{{Cyt
+  }}</ref> The same information is even repeated in the ''Polish Biographical Dictionary'' (''Polski Słownik Biograficzny'').<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Internetowy Polski Słownik Biograficzny
   | wydawca  = Instytut Historii PAN
@@ Line 114: / Line 111: @@
    | rozdział        = Edward Aleksander Pożerski
    | adres rozdziału = https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/edward-aleksander-pozerski?print
-  }}</ref> Nie jest to jednak prawdą.
+  }}</ref> This isn’t true, however.
-Po pierwsze, nie ma czegoś takiego jak kotlet „pożerski”. Istnieją za to kotlety ''pożarskie''. Według niektórych źródeł, np. ''Leksykonu sztuki kulinarnej'' Macieja Halbańskiego z&nbsp;1987&nbsp;r., kotlety te nazwano ku czci kniazia Dymitra Pożarskiego,<ref> {{Cyt
+First of all, there is no such thing as “Pozhersky” cutlets. There is, however, a&nbsp;dish known as Pozh'''a'''rsky cutlets. Some sources, such as Maciej Halbański’s 1987 ''Dictionary of Culinary Arts'' (''Leksykon sztuki kulinarnej''), claim that they’ve been named after Prince Dmitry Pozharsky,<ref> {{Cyt
   | nazwisko = Halbański
   | imię     = Maciej E.
@@ Line 124: / Line 121: @@
   | rok      = 1987
   | strony   = 89
-  }}</ref> bohatera narodowego Rosji, co to wraz z&nbsp;Kuźmą Mininem poprowadził powstanie, które w&nbsp;1612&nbsp;r. wyzwoliło Moskwę spod polskiej okupacji. Halbański powołał się na „poważnych historyków sztuki kulinarnej”, chociaż w&nbsp;latach 80. wciąż niewielu poważnych historyków zajmowało się tak niepoważnym tematem jak kulinaria. W&nbsp;każdym razie to, że te kotlety mają coś wspólnego z&nbsp;Dymitrem Pożarskim, to też nieprawda. Prawdą jest tylko, że to potrawa wywodząca się z&nbsp;kuchni rosyjskiej, a&nbsp;nie polskiej.
+  }}</ref> the national hero of Russia who, together with Kuzma Minin, lead the uprising which liberated Moscow from Polish occupation in 1612. Halbański referenced this claim to what he called “serious historians of culinary arts”, even though, back in the 1980s, there were still very few serious historians who would have deemed culinary arts to be a&nbsp;topic worthy of serious historical research. Anyway, the idea that Pozharsky cutlets have anything to do with Dmitry Pozharsky, isn’t accurate either. The only thing that is true, so far, is that Pozharsky cutlets originate from Russian – not Polish – cuisine.
-Źródła historyczne wskazują na to, że ''pożarskije kotliety''{{czyt|пожарские котлеты}} wynaleziono w&nbsp;Torżoku – mieście w&nbsp;guberni twerskiej, które leży przy drodze z&nbsp;Moskwy do Sankt Petersburga. W&nbsp;pierwszej połowie XIX&nbsp;w. istniała tam gospoda, która należała do niejakiego Jewdokima Pożarskiego i&nbsp;słynęła z&nbsp;podawanych w&nbsp;niej kotletów z&nbsp;kurczaka.
+Historical sources indicate that ''pozharskiye kotlyety''{{czyt|пожарские котлеты}} were first created in Torzhok, a&nbsp;town in the Tver Region, on the road from Moscow to Saint Petersburg. It was there that, in the first half of the 19th century, a&nbsp;man called Yevdokim Pozharsky ran an inn, famous for its signature chicken cutlets.
-W przewodniku po Rosji z&nbsp;1843&nbsp;r. można przeczytać o&nbsp;tym miasteczku, co następuje:
+This is what one can read about the town in an 1843 Russian guidebook:
 {{ Cytat
-| W&nbsp;Torżoku dwie rzeczy zasługują na szczególną uwagę: po pierwsze, wyroby z&nbsp;safianu {{...}} Druga rzecz tyczy się gastronomii: w&nbsp;gospodzie Pożarskiej przygotowuje się bardzo smaczne kotlety; robi się je z&nbsp;mięsa kurzego i&nbsp;rozpływają się w&nbsp;ustach; każdemu, kto przejeżdża przez Torżok, radzę ich spróbować. Jedna porcja, czyli dwa kotleciki, kosztuje tylko rubla.
+| In Torzhok, two things deserve special attention: firstly, Morocco-leather products {{...}} The second item relates to gastronomy: at Pozharskaya Inn, they make very tasty chicken cutlets that will melt in your mouth. I advise everyone who passes through Torzhok to sample them. A&nbsp;single portion, or two cutlets, costs only a&nbsp;ruble.
 | oryg = В Торжке два предмета заслуживают особенного внимания: во первых, сафьянные изделия {{...}} Второй предмет относится до гастрономии: в гостинице Пожарской приготовляются очень вкусные котлеты; они делаются из курицы и тают во рту; советую всем проезжающим чрез Торжок покушать их. Порция, или две котлетки стоют только рубль.
 | źródło =  {{Cyt
@@ Line 142: / Line 139: @@
   | rok      = 1843
   | strony   = 25–26
-  }}, tłum. własne }}
+  }}, own translation }}
-Pomiędzy dwoma głównymi miastami Rosji jeździło wielu słynnych i&nbsp;wpływowych ludzi, a&nbsp;wielu z&nbsp;nich zatrzymywało się w&nbsp;Torżoku na obiad, dzięki czemu chwała tamtejszych kotletów zataczała coraz szersze kręgi. Na przykład Aleksandr Puszkin w&nbsp;liście do swego przyjaciela, Sjergieja Sobolewskiego, zamieścił taką oto wierszowaną poradę:
+As you can imagine, there were many famous and influential people travelling up and down the road between Russia’s two major cities and many of them would stop in Torzhok for lunch, helping spread the fame of the local cutlets far and wide. Alexander Pushkin, for instance, included the following advice, in verse, in a&nbsp;letter to his friend, Sergei Sobolevsky:
 {{ Cytat
 | <poem>In Torzhok, at your leisure,
-At Pozhersky's alight.
+At Pozhersky’s alight.
-Try the cutlets (a pleasure),
+Try the cutlets (a&nbsp;pleasure),
 Then keep travelling light.</poem>
 | oryg = <poem>На досуге отобедай
@@ Line 164: / Line 161: @@
   | tom      = 9. Письма 1815–1830
   | strony   = 242
-  }}, tłum. własne }}
+  }}, own translation }}
-Piewcami pożarskich kotletów byli też goście z&nbsp;zagranicy, m.in. francuski literat Charles-Victor Prévost d’Arlincourt{{czyt|Charles-Victor Prévost d’Arlincourt}}<ref> {{Cyt
+Pozharsky cutlets were also praised by foreign visitors, including French novelist Charles-Victor Prévost d’Arlincourt{{czyt|Charles-Victor Prévost d’Arlincourt}}<ref> {{Cyt
   | nazwisko = Le Vicomte d’Arlincourt
   | tytuł    = L’étoile polaire
@@ Line 174: / Line 171: @@
   | rok      = 1843
   | strony   = 305
-  }}</ref> oraz szkocki pisarz Leitch Ritchie.{{czyt|Leitch Ritchie}} Ten drugi pisał, że w&nbsp;Torżoku miał przyjemność spożywać najlepsze kotlety w&nbsp;całej Europie i&nbsp;że nawet cesarzowa rosyjska, usłyszawszy o&nbsp;tym cudownym specjale, kazała ściągnąć ich twórczynię do Petersburga.<ref> {{Cyt
+  }}</ref> and Scottish writer Leitch Ritchie. The latter wrote that in Torzhok he had “the satisfaction of eating the finest veal [''sic''] cutlets in Europe” and that the Russian “empress herself burned with curiosity to taste them”, so much that she had the woman who cooked them “brought to St. Petersburg express, to make veal cutlets for majesty.”<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Ritchie
   | imię     = Leitch
@@ Line 183: / Line 180: @@
   | rok      = 1836
   | strony   = 179
-  }}</ref> Autorstwo kotletów nie należy bowiem do samego Jewdokima Pożarskiego, lecz do jego córki Darii, gdyż to ona w&nbsp;gospodzie swego ojca zajmowała się gotowaniem. Jest nawet legenda, która mówi, iż sam cesarz Mikołaj I&nbsp;zatrzymał się w&nbsp;gospodzie u&nbsp;Pożarskich i&nbsp;zamówił na obiad kotlety cielęce, Daria Pożarska zaś, nie mając w&nbsp;spiżarni cielęciny, naprędce wymyśliła przepis, w&nbsp;którym mięso cielęce zastąpiła kurzym i&nbsp;w&nbsp;ten właśnie sposób wynalazła nową potrawę.<ref>{{Cyt
+  }}</ref> “The woman”? Yes, because it wasn’t Yevdokim Pozharsky himself who created the recipë; it was his daughter, Darya Pozharskaya, who worked at her father’s inn as a&nbsp;chef. But why does the quote mention veal, rather than chicken, cutlets? Well, because they were made from chicken, but meant to look and taste as though they were made from veal. There’s even a&nbsp;legend about Emperor Nicholas&nbsp;I himself calling at Pozharsky’s inn and ordering veal cutlets for his meal, upon which, not having any veal in her pantry, Darya quickly devised a&nbsp;new recipë using chicken instead.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Torzhok.pro
    | rozdział        = Дарья Евдокимовна Пожарская
    | adres rozdziału = https://torzhok.pro/vyidayushhiesya-lichnosti-torzhka/darya-evdokimovna-pozharskaya.html
-  | data     = 16 grudnia 2021
+  | data     = 16 December 2021
   }}</ref>
-[[File:Daria Pożarska.jpg|thumb|upright|left|Daria Jewdokimowna Pożarska (1798–1854) z&nbsp;dzieckiem<br>{{small|Mal. Carl Timoleon von Neff.}}]]
+[[File:Daria Pożarska.jpg|thumb|upright|left|Darya Yevdokimovna Pozharskaya (1798–1854) with a&nbsp;child<br>{{small|By Carl Timoleon von Neff}}]]
-W drugiej połowie XIX&nbsp;w., wraz z&nbsp;otwarciem linii kolejowej na trasie Moskwa – Sankt Petersburg, gospoda w&nbsp;Torżoku straciła na znaczeniu, ale w&nbsp;tym czasie receptura na ''côtelettes Pojarsky''{{czyt|côtelettes Pojarsky}} robiła już furorę we Francji, a&nbsp;stamtąd rozprzestrzeniła się na całą Europę. Oto polska wersja przepisu z&nbsp;początku XX wieku:
+In the second half of the 19th century, once a&nbsp;railway line linking Moscow with Saint Petersburg had been opened, the Torzhok inn lost much of its traffic. By that time, however, the recipë for ''côtelettes Pojarsky''{{czyt|côtelettes Pojarsky}} was already taking France by storm and from there it would soon spread all over Europe. Here’s a&nbsp;Polish version of the recipë from the early 20th century:
 {{ Cytat
-| Na kotlety używa się tylko mięso [pulard] z&nbsp;piersi, dlatego najoszczędniej jest kupować w&nbsp;jatkach koszernych same piersi. Odjąć każdą połowę piersi od kości wraz ze skrzydełkiem, kostkę oskrobać jak przy kotlecie cielęcym, a&nbsp;mięso wyżyłować, zdjąć z&nbsp;niego skórkę, posolić i&nbsp;zbić cienko pałką. {{...}} Posmarować każdy [kotlet] w&nbsp;środku farszem ze zmielonej cielęciny ze szpikiem wymieszanej z&nbsp;żółtkiem, złożyć kotlet we dwoje, zawinąć brzegi, posmarować rozbitym jajkiem, obsypać mąką wymieszaną na wpół z&nbsp;przesianą bułką i&nbsp;smażyć na sklarowanym maśle. Gdy się ładnie obrumienią, wstawić je jeszcze do pieca na pięć minut, aby w&nbsp;środku doszły, a&nbsp;wydając skropić cytryną i&nbsp;podlać mocnym bulionem. Podać do nich kalafiory, zielony groszek lub purée z&nbsp;pieczarek albo kasztanów.
+| Use only [poularde] breasts for the cutlets; it is most thrifty to buy just the breasts from kosher butchers. Detach each half of the breast, together with the wing, from the bone. Scrape the bone as for a&nbsp;veal cutlet. Remove veins and skin from the meat, salt and pound thin with a&nbsp;mallet. {{...}} Spread each cutlet with stuffing made from ground veal and bone marrow mixed with egg yolk, fold in half, then fold the edges in, baste with whisked egg, cover with flour mixed with an equal part of sieved breadcrumbs, and fry in clarified butter. Once they are nicely browned, put them into an oven for five more minutes until they are done inside. Before serving, sprinkle with lemon juice and douse with strong bouillon. Serve with cauliflowers, green peas or a&nbsp;mash of white mushrooms or chestnuts.
+| oryg = Na kotlety używa się tylko mięso [pulard] z&nbsp;piersi, dlatego najoszczędniej jest kupować w&nbsp;jatkach koszernych same piersi. Odjąć każdą połowę piersi od kości wraz ze skrzydełkiem, kostkę oskrobać jak przy kotlecie cielęcym, a&nbsp;mięso wyżyłować, zdjąć z&nbsp;niego skórkę, posolić i&nbsp;zbić cienko pałką. {{...}} Posmarować każdy [kotlet] w&nbsp;środku farszem ze zmielonej cielęciny ze szpikiem wymieszanej z&nbsp;żółtkiem, złożyć kotlet we dwoje, zawinąć brzegi, posmarować rozbitym jajkiem, obsypać mąką wymieszaną na wpół z&nbsp;przesianą bułką i&nbsp;smażyć na sklarowanym maśle. Gdy się ładnie obrumienią, wstawić je jeszcze do pieca na pięć minut, aby w&nbsp;środku doszły, a&nbsp;wydając skropić cytryną i&nbsp;podlać mocnym bulionem. Podać do nich kalafiory, zielony groszek lub purée z&nbsp;pieczarek albo kasztanów.
 | źródło =  {{Cyt
   | nazwisko = Ochorowicz-Monatowa
@@ Line 203: / Line 201: @@
   | rok      = 1910
   | strony   = 417–418
-  }} }}
+  }}, own translation }}
 {{clear}}
 == The Founder: The Last Nobleman in Communist Poland ==
-[[File:Tadeusz Przypkowski 1.jpg|thumb|upright=.9|Tadeusz Przypkowski, gnomonik i&nbsp;gastronom]]
+[[File:Tadeusz Przypkowski 1.jpg|thumb|upright=.9|Tadeusz Przypkowski (1905–1977), a&nbsp;gnomonist and gastronome]]
-Jakiś czas temu prof. Jarosław Dumanowski, kierownik Centrum Dziedzictwa Kulinarnego na Wydziale Nauk Historycznych Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w&nbsp;Toruniu, podpowiedział mi, abym zainteresował się kolekcją rękopiśmiennych przepisów ze zbiorów [http://muzeum.jedrzejow.pl/o-nas/zbiory/ Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie.] Jeśli cokolwiek wiecie o&nbsp;tej placówce, to zapewne nie zdziwi Was moja pierwsza reakcja: przecież to jest muzeum zegarów słonecznych!
+Some time ago, Prof. Jarosław Dumanowski,{{czyt|Jarosław Dumanowski}} head of the Culinary Heritage Centre at the History Department of the Copernicus University in Toruń, advised me to take interest in the collection of old hand-written recipës held in the archives of the [http://muzeum.jedrzejow.pl/o-nas/zbiory Przypkowski Museum in Jędrzejów.] But wait, I said, isn’t it a&nbsp;museum of sundials?
-No i&nbsp;rzeczywiście, unikatowy, trzeci co do wielkości na świecie, zbiór zegarów słonecznych, których gromadzenie rozpoczął w&nbsp;1895&nbsp;r. jędrzejowski lekarz, Feliks Przypkowski, a&nbsp;kontynuował jego syn Tadeusz, jest główną chlubą owego muzeum. Lecz Tadeusz Przypkowski nie tylko kontynuował pasję ojca, ale miał też różne własne: interesował się historią sztuki i&nbsp;astronomii, grafiką i&nbsp;fotografią bromolejową, bibliofilstwem i&nbsp;ekslibrysami, heraldyką i&nbsp;numizmatyką… A&nbsp;do tego jeszcze lubił smacznie zjeść i&nbsp;wypić.
+Yes, the unique collection of sundials, said to be the world’s third largest, is what the museum is best known for. It was the local doctor, Feliks Przypkowski, who started collecting these timepieces in 1895, a&nbsp;hobby later taken up by his son, Tadeusz Przypkowski.{{czyt|Tadeusz Przypkowski}} Tadeusz, however, a&nbsp;true Renaissance man, didn’t just continue his father’s passion; he also had several of his own. His interests included the histories of art and astronomy, printmaking and bromoil photography, bibliophilia and bookplates, heraldry and numismatics… as well as the enjoyment of good food and drink.
-Przed II Wojną Światową Tadeusz Przypkowski studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie doktoryzował się z&nbsp;historii sztuki, po studiach dużo podróżował (zwiedził Niemcy, Włochy, Francję, Belgię, Niderlandy, Anglię, Hiszpanię, Portugalię, północną Afrykę, Bałkany, Norwegię i&nbsp;Estonię) i&nbsp;wreszcie podjął pracę jako specjalista od propagandy kulturalnej – najpierw w&nbsp;Krakowie, a&nbsp;później w&nbsp;Warszawie. Słowo „propaganda” nie miało wtedy jeszcze tak negatywnego wydźwięku, jak teraz, i&nbsp;znaczyło tyle, co „promocja” lub ''„public relations”''. W&nbsp;Krakowie do jego obowiązków należało oprowadzanie ważnych zagranicznych gości po głównych zabytkach miasta (miał m.in. wątpliwy zaszczyt służyć za przewodnika niemieckiemu ministrowi propagandy Josefowi Goebbelsowi). Dzięki temu, nawet gdy już po wybuchu wojny osiadł na stałe w&nbsp;rodzinnym Jędrzejowie – miasteczku położonym przy drodze z&nbsp;Kielc do Krakowa – to nadal utrzymywał kontakty z&nbsp;wieloma ciekawymi ludźmi w&nbsp;różnych krajach, szczególnie we Francji. „Ja bywam w&nbsp;Paryżu – mawiał – albo w&nbsp;Jędrzejowie.”<ref>{{Cyt
+Before World War II, Tadeusz Przypkowski obtained his PhD in art history at the Jagiellonian University in Cracow and followed his studies with extensive travels (including to Germany, Italy, France, Belgium, the Netherlands, England, Spain, Portugal, North Africa, the Balkan Peninsula, Norway and Estonia). Back in Poland, he got a&nbsp;job as a&nbsp;cultural propaganda specialist – first in Cracow and later in Warsaw. Back then, the word “propaganda” didn’t yet carry the negative connotation it does today; think of it as equivalent to “promotion” or “public relations”. His duties as a&nbsp;cultural propagandist in Cracow included showing high-ranking foreign visitors around the historic monuments of Poland’s former capital (he even had the questionable honour of serving as a&nbsp;tourist guide to Josef Goebbels, the German Minister of Propaganda). Eventually, once the war broke out, he settled down back home in Jędrzejów{{czyt|Jędrzejów}} – a&nbsp;small town on the road from Kielce{{czyt|Kielce}} to Cracow – but still kept in touch with numerous interesting people in various countries, especially in France. “I am to be found either in Paris,” he was fond of saying, “or in Jędrzejów.”<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Roszko
@@ Line 219: / Line 217: @@
    | adres rozdziału = https://przekroj.pl/archiwum/numery/1374/3
   | rok      = 1971
-  | wolumin  = nr 1374
+  | wolumin  = No. 1374
   | strony   = 4
   }}</ref>
-[[File:Podkładka pod piwo z zegarem słonecznym.jpg|thumb|upright=.9|left|Obiekt ze zbiorów jędrzejowskiego muzeum, w&nbsp;którym łączą się dwie pasje Tadeusza Przypkowskiego: gnomoniczna i&nbsp;gastronomiczna. Jest to podkładka pod piwo z&nbsp;herbem Jędrzejowa, która po postawieniu składanej wskazówki może też robić za zegar słoneczny.]]
+[[File:Podkładka pod piwo z zegarem słonecznym.jpg|thumb|upright=.9|left|An artefact in the collection of the Przypkowski Museum, which reflects two of Tadeusz Przypkowski’s passions: gnomonics and gastronomy. It’s a&nbsp;beer coaster adorned with the coat of arms of the town of Jędrzejów and equipped with a&nbsp;folding gnomon, or pointer, which converts it into a&nbsp;sundial.]]
-W Jędrzejowie pomagał ojcu w&nbsp;zbieraniu, badaniu i&nbsp;projektowaniu zegarów słonecznych, a&nbsp;po jego śmierci w&nbsp;1951&nbsp;r. przejął po nim opiekę nad kolekcją i&nbsp;nad założonym w&nbsp;dwóch kamienicach przy jędrzejowskim rynku muzeum. Z&nbsp;czasem stał się jednym z&nbsp;czołowych gnomoników, czyli specjalistów od zegarów słonecznych, na świecie. Zegary słoneczne, które znajdują się na Kościele Mariackim w&nbsp;Krakowie, Zamku Królewskim w&nbsp;Warszawie, czy obserwatorium astronomicznym w&nbsp;Greenwich, są właśnie jego projektu.
+When in Jędrzejów, Przypkowski helped his father collect, research and design sundials. After his father’s death, he took over the care of the collection, housed in a&nbsp;private museum near the town square, over from him. He went on to become one of the world’s foremost gnomonists, or experts on sundials. The sundials placed in some historic landmarks, including St. Mary’s Basilica in Cracow, the Royal Castle in Warsaw and the Royal Observatory in Greenwich, are of his design.
-Janusz Roszko, zaprzyjaźniony z&nbsp;Przypkowskim dziennikarz, pisał o&nbsp;nim, iż był to „ostatni szlachcic Rzeczypospolitej”, który „szablę zamienił na parasol pana docenta”, „marynarkę nosi[ł] niedbale, ale z&nbsp;wdziękiem, jakby zarzucał wyloty kontusza”, zaś „ku twarzy, ozdobionej sumiastym wąsem, co jakiś czas podnosi[ł] szczyptę tabaki.”<ref>''Ibid.''</ref><ref>{{Cyt
+Janusz Roszko,{{czyt|Janusz Roszko}} a&nbsp;journalist who was a&nbsp;close friend of Przypkowski’s, described him as “the last nobleman of the Polish Commonwealth”, who swapped the sabre for a&nbsp;professor’s umbrella, wore his suit as aloofly as if it were a&nbsp;17th-century gentleman’s robe and every now and then raised a&nbsp;pinch of snuff to his bewhiskered face.<ref>''Ibid.''</ref><ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Roszko
@@ Line 235: / Line 234: @@
   | wolumin  = nr 1711
   | strony   = 11
-  }}</ref> Do tego był Przypkowski mistrzem staropolskiej facecji i&nbsp;blagi; nigdy nie było do końca wiadomo, czy mówi poważnie, czy żartuje, a&nbsp;jeśli prawda stawała mu na drodze opowiedzenia dobrej anegdoty, to tym gorzej dla niej. Utrzymywał na przykład, że królowa brytyjska Elżbieta II była jego kuzynką.<ref>{{Cyt
+  }}</ref> Przypkowski was also a&nbsp;master of the Old Polish art of banter and humbug. You could never know for sure whether he was joking or being serious. And if truth ever happened to stand in his way of telling a&nbsp;good anecdote, well, then it was tough luck for the former. He used to claim, for example, to be a&nbsp;cousin to Queen Elizabeth II of Britain.<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Roszko
   | imię     = Janusz
@@ Line 246: / Line 245: @@
   | rok      = 1966
   | strony   = 21
-  }}</ref> W&nbsp;Wodzisławiu proponował kiedyś otworzyć muzeum „prehistorii komunizmu” w&nbsp;rzekomo odkrytym przez siebie dawnym zborze kalwińskim, dopóki nie okazało się, że to nie zbór, tylko synagoga.<ref> {{Cyt
+  }}</ref> Once, he made efforts to open a&nbsp;“Museum of the Prehistory of Communism” in what he maintained was a&nbsp;newly discovered former Calvinist church, until it turned out it had never been a&nbsp;church in the first place, but a&nbsp;synagogue.<ref> {{Cyt
   | tytuł    = Internetowy Polski Słownik Biograficzny
   | wydawca  = Instytut Historii PAN
@@ Line 256: / Line 255: @@
   }}</ref>
-[[File:Przypkowscy.jpg|thumb|upright=.9|Tadeusz Przypkowski (1905–1977) – w&nbsp;fotelu pod portretem swojego ojca, Feliksa Przypkowskiego (1872–1951). Z&nbsp;prawej strony stoi jego syn, Piotr Maciej Przypkowski (ur. 1947), a&nbsp;po lewej – wnuk, Jan Aleksander Przypkowski (ur. 1973), obecny dyrektor Muzeum im. Przypkowskich.]]
+[[File:Przypkowscy.jpg|thumb|upright=.9|Tadeusz Przypkowski (1905–1977), seated below a&nbsp;portrait of his father, Feliks Przypkowski  (1872–1951), flanked by his son, Piotr Maciej Przypkowski (b. 1947), right, and his grandson, Jan Aleksander Przypkowski (b. 1973), current director of the Przypowski Museum]]
-W 1962&nbsp;r. Przypkowski podarował rodzinną kolekcję zegarów słonecznych państwu. Powstało w&nbsp;ten sposób Państwowe Muzeum im. Przypkowskich w&nbsp;Jędrzejowie. Możliwe, że był to krok uprzedzający; w&nbsp;ten sposób uniknął Przypkowski przymusowej nacjonalizacji i&nbsp;uzyskał dostęp do państwowych dotacji, a&nbsp;równocześnie faktyczna kontrola nad muzeum pozostała w&nbsp;rękach rodziny Przypkowskich, gdzie stanowisko dyrektora przechodzi z&nbsp;ojca na syna (obecnie już w&nbsp;trzecim pokoleniu). Był to jeden z&nbsp;wielu przykładów na to, że mimo swego sarmackiego stylu, Tadeusz Przypkowski był też obdarzony odpowiednią dozą sprytu, zaradności i&nbsp;polskiego zmysłu kombinowania, by odnaleźć się w&nbsp;powojennej rzeczywistości Polski Ludowej.
-Władzę ludową nieustannie zarzucał nowymi pomysłami, których zawsze miał pełną głowę. Wiele z&nbsp;tych pomysłów miało taki rozmach, że nie miały szans na wcielenie w&nbsp;życie, lecz Przypkowski się tym nie zrażał, tylko wymyślał nowe. Jego projekt nowej stylizacji godła państwowego, „orła piastowskiego bez korony”, nie został przyjęty.<ref>{{Cyt
+In 1962, Przypkowski donated the sundial collection to the People’s Republic of Poland, thus giving rise to the State Przypkowski Museum in Jędrzejów. It may very well have been a&nbsp;preëmptive move to avoid forced nationalization, allowing him to gain access to public funding, while keeping actual control over the collection in the hands of House Przypkowski, where the post of the museum director is passed from father to son (currently in the third generation). It’s just one of many examples proving that, his Old Polish charm notwithstanding, Tadeusz Przypkowski was resourceful enough to successfully make do in the grim reality of post-war communist Poland.
+His head was always full of fantastic ideas, which he persistently pitched to the communist authorities. Many of these schemes were way too far-fetched to have any chance of ever materialising, but Przypkowski never lost heart and just kept coming up with new ones. His own design for a&nbsp;new national coat of arms fell through.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Przypkowski
@@ Line 269: / Line 269: @@
   | wolumin  = nr 1362
   | strony   = 8
-  }}</ref> Pomysł, żeby Pałac Kultury i&nbsp;Nauki wykorzystać jako największą na świecie wskazówkę zegara słonecznego, tak aby jego cień nie był „bezrobotny jak cienie wysokich budowli miast kapitalistycznych”, również upadł. Ale miał też Przypkowski takie pomysły, które udało się przynajmniej częściowo wdrożyć. Tak było chociażby z&nbsp;jego pomysłem na Order Pomiana. Tylko skąd ten pomysł mu się wziął?
+  }}</ref> So did his suggestion to use Warsaw’s Palace of Culture and Science, the tallest building in Europe at the time, as part of a&nbsp;giant sundial, so that its shadow would not remain “unemployed like the shadows of skyscrapers in capitalist cities”. He was able to bring at least some of his concepts to fruition, though, and the Order of Pomiane was one of them. But where did he get that idea from?
 {{clear}}
 <gallery mode=packed heights=200px>
-File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 1.jpg | Muzeum im. Przypkowskich w&nbsp;Jędrzejowie – widok od strony rynku
+File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 1.jpg | Przypkowski Museum as seen from the town square of Jędrzejów
-File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 2.jpg | Obserwatorium astronomiczne
+File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 2.jpg | Astronomical observatory
-File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 3.jpg | Ogród z&nbsp;kaskadą otoczony murem z&nbsp;symbolami astronomicznymi
+File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 3.jpg | Garden with water cascades, enclosed by a&nbsp;wall decorated with astronomical and alchemical symbols
-File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 4.jpg | Grządki z&nbsp;ziołami przyprawowymi pośród zegarów słonecznych
+File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 4.jpg | Sundials standing among beds planted with culinary herbs
 </gallery>
-== The Idea: A New Order ==
+== The Idea: A&nbsp;New Order ==
-[[File:List Brillat-Savarina.jpg|thumb|upright|List z&nbsp;12 ''frimaire'''a VI roku Republiki Francuskiej (tj. 2 grudnia 1797&nbsp;r.n.e.) od sekretarza sztabu generalnego Armii Francuskiej w&nbsp;Niemczech, Jean-Anthelme’a Brillat-Savarina, do ministra wojny Claude-Louisa Petieta, obecnie w&nbsp;zbiorach Muzeum im. Przypkowskich w&nbsp;Jędrzejowie.]]
+[[File:List Brillat-Savarina.jpg|thumb|upright|A letter, dated the 12th of ''Frimaire'', Year VI of the French Republic (that is, 2&nbsp;December 1797 CE), from Jean-Anthelme Brillat-Savarin, secretary of the general staff of the French Army in Germany, to War Minister Claude-Louis Petiet, now in the collection of the Przypkowski Museum in Jędrzejów]]
-Biorąc pod uwagę zamiłowanie obu panów do smacznej kuchni i&nbsp;staropolskiego szlachecko-dworkowego sznytu, nie powinno dziwić, że Edward Pożerski zaprzyjaźnił się z&nbsp;młodszym od siebie o&nbsp;trzydzieści lat Tadeuszem Przypkowskim. Jędrzejowski gnomonik był jednym z&nbsp;Polaków, którzy będąc w&nbsp;Paryżu zapraszani byli na polskie obiadki do słynnego gastroenterologa. Przypkowski długo wspominał karafkę firmy Baccarat wypełnioną koniakiem z&nbsp;piwnic zamku Polignac, którego połowę wlał Pożerski do sosu, przygotowując dla niego posiłek.<ref>D. Pietrzkiewicz, ''op. cit.'', s. 82</ref>
+Considering both men’s fondness for tasty food and Old Polish gentry styles, it shouldn’t come as a&nbsp;surprise that Edouard de Pomiane became friends with Tadeusz Przypkowski, even though the latter was thirty years his junior. During his visits to Paris, the gnomonist was among those invited to the Polish dinners held by the famous gastroenterologist. Years later, Przypkowski would still fondly remember Pomiane’s Baccarat crystal decanter filled with Polignac cognac, half of which the host poured into a&nbsp;pot while preparing the sauce for one of his dishes.<ref>D. Pietrzkiewicz, ''op. cit.'', p. 82</ref>
-Sam Przypkowski też musiał zrobić na Pożerskim niemałe wrażenie. Na tyle duże, iż kiedy w&nbsp;1964&nbsp;r. Pożerski w&nbsp;wieku 89 lat zginął w&nbsp;wypadku samochodowym, to okazało się, że część swojego majątku, która nadawała się do muzeum, zapisał w&nbsp;testamencie właśnie Przypkowskiemu. Do Jędrzejowa trafiła wtedy pokaźna kolekcja dawnych przyrządów kuchennych oraz sztućców i&nbsp;zastawy stołowej (w&nbsp;tym owa karafka). Zbiory jędrzejowskiego muzeum powiększyły się też o&nbsp;kolekcję biblioteczną de Pomiane’a, na którą składały się stare książki kucharskie, karty dań i&nbsp;win ze słynnych restauracji, zaproszenia na uroczyste kolacje i&nbsp;pamiątki po wielkich smakoszach (m.in. list podpisany przez samego Brillat-Savarina w&nbsp;czasach, kiedy był oficerem rewolucyjnej Armii Francuskiej).
+Przypkowski, conversely, must have also made quite an impression on Pomiane. Strong enough, in any case, that in 1964, when Pomiane died in a&nbsp;car crash at the age of 89, it was revealed that he had bequeathed some of his belongings to his friend from Jędrzejów. The Przypkowski Museum thus acquired a&nbsp;sizeable collection of vintage kitchen and tableware (including the crystal decanter), as well as Pomiane’s library collection, which consisted of old cookbooks, restaurant menus, dinner invitations and celebrity  gourmet memorabilia (including a&nbsp;letter signed by none other than Brillat-Savarin, back when he was an officer in the French Revolutionary Army).
-Zapewne właśnie ów spadek zainspirował Przypkowskiego do gromadzenia także swej własnej kolekcji gastronomicznej. Dzięki temu w&nbsp;Jędrzejowie znajduje się dziś największy w&nbsp;Polsce zbiór rękopisów kulinarnych, głównie z&nbsp;XIX&nbsp;w., o&nbsp;którym będę jeszcze kiedyś więcej pisał. Natomiast sam Przypkowski o&nbsp;kwestiach gastronomicznych pisał dziwnie mało.
+It was this inheritance which most likely inspired Przypkowski to build his own gastronomic collection. As a&nbsp;result, Jędrzejów is now home to Poland’s largest assemblage of culinary manuscripts, mostly from the 19th century. I’m going to write more about these in the future. Przypkowski himself, on the other hand, wrote surprisingly little on the subject of food and cooking.
-[[File:Maja Berezowska, Sobieski i Marysieńka.JPG|thumb|left|Sobieski i&nbsp;Marysieńka – jedna z&nbsp;ilustracji Mai Berezowskiej do ''Łyżki za cholewą'' (1974)]]
+[[File:Maja Berezowska, Sobieski i Marysieńka.JPG|thumb|left|King John III Sobieski and Queen Mary Casimire d’Arquien in one of Maja Berezowska’s illustrations to ''A Spoon in a&nbsp;Boot Leg'' (1974)]]
-W 1968&nbsp;r. wybierał się na XII Międzynarodowy Kongres Historii Nauki w&nbsp;Paryżu. Na poprzednich konferencjach z&nbsp;tej serii opowiadał o&nbsp;przyrządach astronomicznych Kopernika. Tym razem jednak zamierzał wystąpić z&nbsp;referatem na temat dziejów polskiej kuchni i&nbsp;jej związków z&nbsp;kuchnią francuską. Niestety choroba pokrzyżowała mu plany, toteż treść swego wystąpienia, po francusku, wysłał do Paryża pisemnie. Na czterech stronach maszynopisu naszkicował dzieje polskich kulinariów – od cystersów w&nbsp;XIII&nbsp;w. sadzących winorośl w&nbsp;jędrzejowskim opactwie, poprzez królową Bonę, Henryka Walezego i&nbsp;Stanisława Leszczyńskiego, aż po Edwarda Pożerskiego do Pomiane’a. Poprosił przy tym, aby jego referat został odczytany przez jego znajomego dziennikarza gastronomicznego Edouarda Longue’a.{{czyt|Edouarda Longue}} Niestety organizatorzy kongresu ten tekst odrzucili.<ref> {{Cyt
+In 1968, he made plans to attend the 12th International History of Science Congress in Paris. At previous editions of the event he had talked about the astronomical instruments used by Copernicus, but this time he intended to give a&nbsp;speech on the history of Polish cookery and its relations to French cuisine. Unfortunately, he was impeded by ill health, so all he could do was to send his lecture in writing. He typed the account of the evolution of Polish foodways – from 13th-century Cistercian monks planting grapevines in Jędrzejów Abbey, to [[Italian Greens from Italian Queens|Queen Bona Sforza]], [[Use the Forks, Henry|King Henry Valois]], [[Good King Stanislas and the Forty Thieves|King Stanislas Leszczyński]], all the way to Edouard Pożerski de Pomiane – on four pages in French. Przypkowski asked for the text to be read out by his friend, culinary journalist Edouard Longue,{{czyt|Édouard Longue}} but the paper was rejected by the congress organising committee.<ref> {{Cyt
   | nazwisko = Przypkowski
   | imię     = Tadeusz
   | tytuł    = L’art et la science de la gastronomie dans les relations entre la France et la Pologne
   | rok      = 1968
-  }}, maszynopis w&nbsp;zbiorach biblioteki Wyższej Szkoły Pedagogicznej (''École normale supérieure'') w&nbsp;Paryżu (sygn. IUHPS 55.3)</ref> Później ten sam szkic, ale po polsku i&nbsp;w&nbsp;bardziej popularyzatorskim tonie, opublikował Przypkowski w&nbsp;charakterze wstępu do niewielkiej książeczki pt. ''Łyżka za cholewą, a&nbsp;widelec na stole'', której trzon stanowią teksty Magdaleny z&nbsp;Kossaków Samozwaniec o&nbsp;tym, jak to dawniej jadała polska szlachta, ilustrowane swawolnymi obrazkami Mai Berezowskiej. W&nbsp;swojej „prologowej gawędzie” przedstawił własny pogląd na sztukę kulinarną jako pełnoprawną dziedzinę sztuki w&nbsp;ogóle („pierwszą sztuką świata była – sztuka mięsa!”) i&nbsp;przestrzegał przed zagrożeniem, jakie stanowi dla niej industrializacja i&nbsp;standaryzacja.<ref>{{Cyt
+  }}, manuscript at the Library of the Institute of Advanced Education (''École normale supérieure'') in Paris (IUHPS 55.3)</ref> He would later rewrite the text in Polish and in a&nbsp;more popularising tone, which was then published as a&nbsp;foreword to a&nbsp;little book entitled ''A Spoon in a&nbsp;Boot Leg and a&nbsp;Fork on the Table'' (''Łyżka za cholewą, a&nbsp;widelec na stole''). The book’s main part consisted of stories by Magdalena Samozwaniec{{czyt|Magdalena Samozwaniec}} about the eating habits of Old Polish nobility, illustrated with racy artwork by Maja Berezowska.{{czyt|Maja Berezowska}} In his “prologue tale”, Przypkowski presented his view of the culinary art as a&nbsp;creative art in its own right (“the world’s first artpiece was a&nbsp;piece of meat!”) and warned against the dangers posed to it by industrialization and standardization.<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Berezowska
   | imię     = Maja
@@ Line 309: / Line 309: @@
   | rok      = 1977
   | strony   = 5–16
-  }}</ref> Ten sam tekst ukazał się też w&nbsp;''Przekroju''.<ref>{{Cyt
+  }}</ref> The same text was also published in ''Przekrój'', a&nbsp;Cracow-based cultural weekly.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Przypkowski
@@ Line 317: / Line 317: @@
   | miejsce  = Kraków
   | rok      = 1974
-  | wolumin  = nr 1514
+  | wolumin  = No. 1514
   | strony   = 10–11
-  }}</ref> Innych publikacji Przypkowskiego na tematy gastronomiczne nie znalazłem.
+  }}</ref> This is all I’ve been able to find regarding books or papers written by Przypkowski on gastronomic topics.
-[[File:Ekslibris gastronomiczny Przypkowskiego.jpg|thumb|Ekslibrys gastronomiczny Tadeusza Przypkowskiego]]
+[[File:Ekslibris gastronomiczny Przypkowskiego.jpg|thumb|Tadeusz Przypkowski’s gastronomic bookplate]]
-Przypkowski, który znaczną część swej kolekcji gastronomicznej zawdzięczał Pożerskiemu, chciał w&nbsp;jakiś sposób swego zmarłego przyjaciela uczcić. I&nbsp;tak właśnie narodziła się idea powołania Orderu Pomiana. Pomysł na taką właśnie formę upamiętnienia wielkiego gastronoma wziął się, jak sądzę, z&nbsp;innego specjalistycznego orderu. Przypkowski był już bowiem aktywnym członkiem Orderu Białego Kruka. Rycerski Zakon Białego Kruka, założony w&nbsp;1930&nbsp;r., zrzeszał głównie krakowskich bibliofilów. Zgodnie z&nbsp;ustawą konstytucyjną kapituły orderu, „najwyższą cnotą Zakonu jest miłość do ksiąg”.<ref> {{Cyt
+Przypkowski, who owed much of his gastronomic collection to Pożerski, was looking for a&nbsp;way to commemorate his late friend and eventually came up with the idea to establish the Order of Pomiane. I believe he got the notion to celebrate the great gastronome in this particular way from another specialist order. He was, as it happened, already an active member of the Order of the White Raven. Founded in Cracow, in 1930, the Chivalric Order of the White Raven was a&nbsp;society of bibliophiles. According to its charter, “the highest virtue of the Order is the love of books”.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Salon Tradycji Polskiej
    | rozdział        = Rycerski Zakon Białego Kruka
    | adres rozdziału = https://salontradycjipolskiej.pl/rycerski-zakon-bialego-kruka/
-  | data     = 8 maja 2022
+  | data     = 8 May 2022
-  }}</ref> Reguła wzorowana na średniowiecznych zakonach rycerskich, elitarność i&nbsp;sekretność, hierarchia i&nbsp;tytulatura, symbole i&nbsp;rytuały – wszystko to niewątpliwie oddziaływało na wyobraźnię Przypkowskiego, który zapragnął sam powołać podobną organizację, tyle że w&nbsp;dziedzinie gastronomii.
+  }}</ref> Its monastic rule, patterned on those of medieval orders of knights, the exclusivity and secrecy, the hierachy and titles, the symbols and rituals – all of this must have captured Przypkowski’s imagination and inspired him to found a&nbsp;similar organization, only in the realm of gastronomy.
-[[File:Herb i Ekslibrys Pomiana.png|thumb|left|Po lewej: herb Pomian – w&nbsp;polu złotym głowa bawola czarna przeszyta mieczem srebrnym w&nbsp;skos.<br>Po prawej: Ekslibrys Edouarda Pożerskiego de Pomiane’a zaprojektowany przez Tadeusza Przypkowskiego.]]
+[[File:Herb i Ekslibrys Pomiana.png|thumb|left|Left: armorial achievement of Clan Pomian, featuring, in a&nbsp;golden field, a&nbsp;black buffalo head pierced diagonally with a&nbsp;silver sword.<br>Right: Edouard Pożerski de Pomiane’s bookplate, designed by Tadeusz Przypkowski.]]
-Do współpracy nad tym projektem zwerbował swego znajomego, artystę malarza i&nbsp;grafika, Tadeusza Gronowskiego, znanego chociażby jako autor logotypu {{small|PLL LOT}}. Gronowski zaprojektował odznakę orderową, za wzór biorąc stworzony wcześniej przez Przypkowskiego ekslibrys Edwarda Pożerskiego. Ekslibrys zaś nawiązywał do znaku herbowego Pomian, który przedstawia w&nbsp;polu złotym głowę bawolą czarną (chociaż Długosz pisał, że żubrzą, i&nbsp;do tego, że z&nbsp;kolcem w&nbsp;nozdrzach) przeszytą mieczem srebrnym w&nbsp;skos.<ref>{{Cyt
+He started by recruiting his friend, Tadeusz Gronowski,{{czyt|Tadeusz Gronowski}} for the project. Gronowski was an artist, known, among other things, for designing the logo of {{small|LOT}}, Poland’s national airline. It fell to him to design the order badge, which he modelled on a&nbsp;bookplate Przypkowski had created for Pomiane. The bookplate was based on the historical coat of arms of Clan Pomian, which features, in a&nbsp;golden field, a&nbsp;black water buffalo head (although one medieval source says it was a&nbsp;bison head instead, with a&nbsp;nose ring at that) pierced diagonally with a&nbsp;silver sword.<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Kulikowski
   | imię     = Andrzej
@@ Line 338: / Line 338: @@
   | rok      = 2005
   | strony   = 270–271
-  }}</ref> Przypkowski zamienił tylko miecz na nóż skrzyżowany z&nbsp;widelcem. Tarczka w&nbsp;kształcie kielicha, na której ów przerobiony herb umieszczono, została dodatkowo zaprojektowana tak, aby mogła ewentualnie służyć jako podstawka pod talerz, dzięki której sos mógłby ściekać na jedną stronę.
+  }}</ref> Przypkowski only replaced the sword with a&nbsp;table knife crossed with a&nbsp;fork. The chalice-shaped shield which bears this armorial achievement was designed to be used as a&nbsp;sort of rest to be put under a&nbsp;plate for the sauce to flow to one side.
-Natomiast srebrną zapinkę wstążki orderowej zaprojektowali w&nbsp;kształcie kołduna „dla upamiętnienia faktu o&nbsp;historycznym znaczeniu, tego mianowicie, że Pożerski ubóstwiał kołduny”.<ref>{{Cyt
+And the silver buckle for fastening the order ribbon was designed in the shape of a&nbsp;kind of dumpling known as ''kołdun'' “in order to commemorate a&nbsp;fact of historic importance, namely that Pomiane loved to eat ''kołduny''”.{{czyt|kołduny}}<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Spotkania z&nbsp;Zabytkami
    | nazwisko r      = Miliszkiewicz
@@ Line 354: / Line 354: @@
 {{clear}}
-== Second Course: The Correct Way of Enjoying ''Kołduny'' ==
+== Second Course: Divine Dumplings ==
-[[File:Kołduny 1.jpg|thumb|upright|Kołduny litewskie – ulubiona potrawa Edwarda Pożerskiego]]
+[[File:Kołduny 1.jpg|thumb|upright|''Kołduny'', or Lithuanian dumplings – Edouard de Pomiane’s favourite dish]]
-Kołduny to rodzaj gotowanych pierogów (a&nbsp;więc dużo się na początku nie pomyliliśmy) nadziewanych surowym mięsem (oczywiście, po ugotowaniu kołdunów, mięso już nie jest surowe), z&nbsp;tym że podaje się je w&nbsp;zupie albo chociażby w&nbsp;wywarze, w&nbsp;którym się gotowały. Przepisu na swą ulubioną potrawę nie omieszkał Pożerski zamieścić w&nbsp;swojej książce kucharskiej, w&nbsp;której przybliżał Francuzom kuchnię polską – a&nbsp;w&nbsp;tym wypadku, to właściwie litewską. Przytoczył nawet litewską legendę o&nbsp;boskim pochodzeniu kołdunów, które Litwini poznali dzięki małżeństwu zwykłego chłopa z&nbsp;pogańską boginią Mildą.
+''Kołduny'' (singular: ''kołdun'') is the Polish term for a&nbsp;kind of Lithuanian dumplings (similar to ''pierogi'') filled with raw forcemeat and cooked in boiling water. They are typically served in soup or at least in the water in which they were boiled. Naturally, Pomiane included a&nbsp;recipë for his favourite dish in the cookbook he wrote to familiarize the French with Polish cuisine (or rather Lithuanian in this case). He even added a&nbsp;legend about the divine origin of ''kołduny'' (or ''koldūnai'' in Lithuanian), which mortals came to know thanks to a&nbsp;simple Lithuanian peasant who married the pagan goddess Milda.
-A oto przepis:
+And here’s the recipë:
 {{ Cytat
-| Kołduny: pierogi, do których farsz składa się w&nbsp;równych ilościach z&nbsp;posiekanej surowej polędwicy wołowej oraz wołowego łoju nerkowego. Doprawić solą, pieprzem, smażoną cebulą i&nbsp;obowiązkowo suszonym majerankiem (Origanum majorana) w&nbsp;proszku. Gotować tak samo, jak pierogi. Podawać podlane wodą, w&nbsp;której się gotowały. Nakładać łyżką cedzakową na podgrzane talerze.<br> Kołduny je się łyżką. Nie należy ich nigdy rozkrawać na talerzu, lecz dać im się otworzyć dopiero w&nbsp;ustach, które wówczas zaleją się aromatycznym i&nbsp;parzącym tłuszczem.<br>Łój nerkowy można z&nbsp;powodzeniem zastąpić wołowym szpikiem kostnym.
+| Kołduny: pierogi whose filling consists of equal parts raw beef tenderloin and beef kidney suet, chopped and mixed together. Season with salt, pepper, fried onion and, obligatorily, dried and powdered marjoram (Origanum majorana). Boil in the same way as you would pierogi. Ladle onto hot plates and serve doused with the cooking water.<br> Kołduny are eaten with a&nbsp;spoon. Never cut them open on the plate. They are meant to open inside your mouth, flooding it with aromatic and scorching fat.<br> The kidney suet may be advantageously replaced with beef bone marrow.
 | oryg = Koldouny&nbsp;: Piérogui dont la farce consiste en un hachis composé de parties égales de filet de bœuf crû et de graisse de rognon de bœuf. Sel, poivre, oignon cuit et, obligatoirement, marjolaine sèche (Origanum majorana) en poudre. Pocher comme les piérogui. Servir dans l’eau de cuisson. Ceuillir à l’écumoire. Poser sur assiettes chaudes.<br> Les coldouny se mangent à la cuillère. Ne jamais les ouvrir dans l’assiette. Ils s’ouvrent dans la bouche et l’inondent de graisse parfumée et brûlante.<br> Cette graisse de rognon est avantageusement remplacée par de la moëlle d’os de bœuf.
 | źródło =  {{Cyt
@@ Line 371: / Line 371: @@
   | rok      = 1952
   | strony   = 52
-  }}, tłum. własne }}
+  }}, own translation }}
 == Caviar and Champagne vs Sausage and Vodka ==
-W przeciwieństwie do kapituły Orderu Białego Kruka, którego działalność otaczał zawsze nimb tajemniczości na miarę loży wolnomularskiej, Przypkowski od początku zakładał, że głównym celem Orderu Pomiana będzie promocja – przede wszystkim kuchni polskiej na świecie, a&nbsp;trochę też samego Przypkowskiego i&nbsp;jego muzeum. A&nbsp;żeby to się udało, to wiedział, że trzeba było tym pomysłem zainteresować władze państwowe. Tylko jak przekonać komunistów do idei orderu, który wywodził się przecież z&nbsp;feudalnej tradycji zakonów rycerskich? Przypkowski przedstawiał tę ideę jako sposób na naprawę polskiej kuchni, która w&nbsp;czasach budowy komunizmu była już tylko cieniem swej dawnej chwały. Jedzenie w&nbsp;Polsce Ludowej było w&nbsp;powszechnym mniemaniu mało urozmaicone, monotonne, szare i&nbsp;nieciekawe. Przypkowski głosił więc potrzebę „poprawienia kuchni publicznej bez obalenia ustroju”. Pozostawało jeszcze pytanie, z&nbsp;kim we władzach najlepiej o&nbsp;tym projekcie rozmawiać. Pozwólcie więc, iż przypomnę – szczególnie młodszym Czytelnikom – kto wówczas rządził w&nbsp;Polsce.
+While the Order of the White Raven had always been shrouded in a&nbsp;cloud of Masonic-style secrecy, Przypkowski assumed from the start that the chief purpose of the Order of Pomiane would be to advertize Polish cuisine (as well as himself and his museum). And for this to work, he knew he had to get the national authorities on board. But how do you sell an idea rooted in the feudal tradition of chivalric orders to a&nbsp;communist government? Przypkowski decided to present his project as a&nbsp;way to improve the state of Polish gastronomy, which under communist rule had become only a&nbsp;shadow of its former self. Everybody agreed that the food in People’s Poland had become monotonous, bland and grey. Przypkowski claimed that the Order could be used to promote “the improvement of public catering without changing the system of government”. There remained the question, however, of who among the authorities would be the best person to reach out to. So allow me now to write a&nbsp;few words about what kind of people ruled Poland at the time.
-[[File:Cyrankiewicz i Gomułka.jpg|thumb|left|Józef Cyrankiewicz (z&nbsp;lewej) i&nbsp;Władysław Gomułka]]
+[[File:Cyrankiewicz i Gomułka.jpg|thumb|left|Prime Minister Józef Cyrankiewicz (1911–1989), left, with First Secretary Władysław Gomułka (1905–1982)]]
-Przez całe lata 60. XX wieku na czele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej stało niezmiennie dwóch mężczyzn. Na pierwszym miejscu był pierwszy sekretarz Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Władysław Gomułka, znany też pod swym dawnym konspiracyjnym pseudonimem jako towarzysz Wiesław. Natomiast człowiekiem numer dwa był najdłużej w&nbsp;historii Polski urzędujący premier, Józef Cyrankiewicz (to, że szef partii był faktycznie ważniejszy od premiera rządu, nie powinno dziwić nikogo, kto żył pod rządami Kaczyńskiego i&nbsp;Morawieckiego). Chociaż rządzili wspólnie, to sporo ich dzieliło. Gomułka miał pochodzenie robotnicze i&nbsp;był prawdziwym, jeszcze przedwojennym komunistą – jednym z&nbsp;nielicznych, którzy przeżyli stalinowską czystkę w&nbsp;latach w&nbsp;1937–38. Tow. Wiesław nie stawił się wtedy na zaproszenie do Moskwy, gdyż miał szczęście przebywać akurat w&nbsp;polskim więzieniu. Za to Cyrankiewicz wywodził się z&nbsp;krakowskiej inteligencji i&nbsp;był socjalistą, który dopiero po wojnie zdecydował się na współpracę z&nbsp;komunistami, bo wolał to niż więzienie albo emigrację.
+Throughout the 1960s, the People’s Republic of Poland was run by the same two men. The man number one was Władysław Gomułka,{{czyt|Władysław Gomułka}} also known as Comrade Wiesław, First Secretary of the Polish United Workers’ Party. The man number two was Józef Cyrankiewicz,{{czyt|Józef Cyrankiewicz}} the longest-serving prime minister in Polish history. But even though they stood at the helm together, they remained quite different from one another. Gomułka came from a&nbsp;working-class background and had been a&nbsp;genuine communist even before the Second World War. He was, in fact, one of the few pre-war Polish communists to survive a&nbsp;Stalinist purge of 1937–38; Comrade Wiesław failed to appear at the invitation to Moscow at the time, as he was lucky enough to be serving time in a&nbsp;Polish prison. Cyrankiewicz, on the other hand, was a&nbsp;socialist intellectual who only decided to coöperate with the Soviet-imposed communist regime after the war, because he would rather do that than go to prison or into exile.
-[[File:Józef Cyrankiewicz z kieliszkiem.jpg|thumb|upright=.9|Józef Cyrankiewicz (1911–1989), premier Polski w&nbsp;latach 1947–1952 i&nbsp;1954–1970]]
+[[File:Józef Cyrankiewicz z kieliszkiem.jpg|thumb|upright=.9|Józef Cyrankiewicz served as Prime Minister of Poland from 1947 to 1952 and from 1954 to 1970.]]
-Także pod względem podejścia do korzystania z&nbsp;uciech życia różnili się między sobą niczym dzień i&nbsp;noc. Gomułka znany był ze skromnego, niemal ascetycznego stylu życia i&nbsp;chorobliwej wręcz oszczędności. Cyrankiewicz nie stronił zaś od wykwintnego  jadła, drogich trunków ani pięknych kobiet. Gomułka w&nbsp;jakimś stopniu tolerował rozpasanie premiera, kładąc je na karb ponad dwóch ciężkich lat, które ten spędził w&nbsp;obozie koncentracyjnym w&nbsp;Oświęcimiu. „Według mnie Cyrankiewicza złamał obóz – tłumaczył pierwszy sekretarz. – Cyrankiewicz wyszedł z&nbsp;Oświęcimia ze złamanym kręgosłupem moralnym i&nbsp;politycznym, z&nbsp;jednym tylko pragnieniem: żyć, używać.”<ref>{{Cyt
+The two politicians were also as different as night and day when it came to their attitudes towards the finer things in life. Gomułka was known for his modest, almost ascetic lifestyle and morbid frugality, while Cyrankiewicz loved to indulge in refined foods, expensive drinks and beautiful women. Gomułka tolerated his decadence to some extent, on account of the Prime Minister being an Auschwitz survivor. “In my opinion, Cyrankiewicz was broken by the camp,” the First Secretary explained. “He got out of Auschwitz with his moral and political backbone shattered and with one desire only: to enjoy his life.”<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Klim
   | imię     = Andrzej
@@ Line 387: / Line 387: @@
   | miejsce  = Warszawa
   | rok      = 2016
-  }}, cyt. w:  {{Cyt
+  }}, quoted in:  {{Cyt
   | tytuł    = Ciekawostki Historyczne
    | nazwisko r      = Miklasz
@@ Line 393: / Line 393: @@
    | rozdział        = Luksus w&nbsp;PRL-u: Jak naprawdę żyła wtedy władza?
    | adres rozdziału = https://ciekawostkihistoryczne.pl/2016/06/21/luksus-w-prl-u-jak-naprawde-zyla-wtedy-wladza/
-  | rok      = 21 czerwca 2016
+  | rok      = 21 June  2016
-  }}</ref> O&nbsp;luksusowych imprezach u&nbsp;„tow. Cyrano” krążyły legendy:
+  }}</ref> Sumptuous feasts hosted by “Comrade Cyrano” were the stuff of legends:
 {{ Cytat
-| Podobno podczas jednego z&nbsp;pobytów Cyrankiewicza w&nbsp;rządowym ośrodku w&nbsp;Łańsku zjechał tam również Gomułka. Cyrankiewicz natychmiast kazał ukryć frykasy: zniknęły kawior, łosoś i&nbsp;francuski koniak, a&nbsp;pojawiły się kaszanka, ser i&nbsp;kawa zbożowa. I&nbsp;to niejedyny wypadek, kiedy premier maskował przed pierwszym sekretarzem swoje sybaryckie upodobania.
+| It is said that during one of the Prime Minister’s stays at a&nbsp;government retreat in Łańsk [on the Masurian Lakes], Gomułka made a&nbsp;sudden visit as well. Cyrankiewicz had all of the delicacies, like caviar, salmon and French cognac, immediately hidden away, with blood sausages, cheese and cereal coffee brought out instead. And it wasn’t the only time when the Prime Minister had to conceal his sybaritic inclinations from the First Secretary.
+| oryg = Podobno podczas jednego z&nbsp;pobytów Cyrankiewicza w&nbsp;rządowym ośrodku w&nbsp;Łańsku zjechał tam również Gomułka. Cyrankiewicz natychmiast kazał ukryć frykasy: zniknęły kawior, łosoś i&nbsp;francuski koniak, a&nbsp;pojawiły się kaszanka, ser i&nbsp;kawa zbożowa. I&nbsp;to niejedyny wypadek, kiedy premier maskował przed pierwszym sekretarzem swoje sybaryckie upodobania.
 | źródło =  {{Cyt
   | nazwisko = Klim
@@ Line 405: / Line 406: @@
   | miejsce  = Warszawa
   | rok      = 2016
-  }}, cyt. w:  {{Cyt
+  }}, quoted in:  {{Cyt
   | tytuł    = Ciekawostki Historyczne
    | nazwisko r      = Miklasz
@@ Line 411: / Line 412: @@
    | rozdział        = Luksus w&nbsp;PRL-u: Jak naprawdę żyła wtedy władza?
    | adres rozdziału = https://ciekawostkihistoryczne.pl/2016/06/21/luksus-w-prl-u-jak-naprawde-zyla-wtedy-wladza/
-  | rok      = 21 czerwca 2016
+  | rok      = 21 June 2016
-  }} }}
+  }}, own translation }}
-W innej wersji tej anegdoty, służba zebrała ze stołów kawior, krewetki i&nbsp;szampana, a&nbsp;na ich miejsce wniosła parówki, bigos i&nbsp;czystą.<ref>{{Cyt
+In another version of this anecdote, the staff replaced caviar, prawns and champagne with wieners, ''bigos'' (meat-and-sauerkraut stew) and vodka.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Rozkoszny
    | nazwisko r      = Michał
@@ Line 420: / Line 421: @@
    | rozdział        = Dieta reżimowa – Realia PRL-u a&nbsp;Kuchnia Polska; Część VI: Kulinaria centralnie sterowane
    | adres rozdziału = https://www.rozkoszny.pl/dieta-rezimowa-realia-prl-u-a-kuchnia-polska-czesc-vi-kulinaria-centralnie-sterowane/
-  | rok      = 10 stycznia 2018
+  | rok      = 10 January 2018
-  }}</ref> W&nbsp;jeszcze innej: szybko schowano kawior, przepiórki i&nbsp;wino, a&nbsp;na stół trafił chleb z&nbsp;dżemem i&nbsp;twarogiem.<ref>{{Cyt
+  }}</ref> In yet another variant, they took away caviar, roasted quails and wine, and in their place whipped out bread with jam and farmer’s cheese.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Dzieje.pl
    | nazwisko r      = S.
@@ Line 428: / Line 429: @@
    | adres rozdziału = https://dzieje.pl/ksiazki/bylem-gorylem-gomulki-i-gierka
   | wydawca  = Muzeum Historii Polski, Polska Agencja Prasowa
-  | rok      = 3 listopada 2019
+  | rok      = 3 November 2019
   }}</ref>
-==Thirde Course: Carp Diem in a VIP Room ==
+==Third Course: Cuper’s Super Carp ==
-Jeżdżąc na trasie między w&nbsp;Warszawą a&nbsp;swym rodzinnym Krakowem, Cyrankiewicz lubił zatrzymać się w&nbsp;restauracji Ratuszowej w&nbsp;Szydłowcu, aby rozkoszować się serwowanym tam karpiem w&nbsp;śmietanie. Z&nbsp;czasem wieczny premier doprowadził do urządzenia w&nbsp;budynku miejscowego domu towarowego nowej, większej restauracji – o&nbsp;nazwie Biesiada – w&nbsp;której na piętrze znajdowała się specjalna salka dla vipów, potocznie zwana Cyrankiewiczówką. Szefem kuchni został tam oczywiście dawny szef z&nbsp;Ratuszowej, czyli Stanisław Cuper.<ref>{{Cyt
+When travelling between Warsaw and his family home in Cracow, Cyrankiewicz would often make a&nbsp;stop at the ''Ratuszowa''{{czyt|Ratuszowa}} (“Townhall”) restaurant in the town of Szydłowiec, drawn by the carp in cream that the place was famous for. Eventually, the “Eternal Premier” had a&nbsp;new, bigger restaurant, called ''Biesiada''{{czyt|Biesiada}} (“Banquet”), opened inside a&nbsp;local department store, featuring a&nbsp;little {{small|VIP}} room upstairs, commonly known as ''Cyrankiewiczówka''.{{czyt|Cyrankiewiczówka}} Stanisław Cuper,{{czyt|Stanisław Cuper}} who had previously cooked at ''Ratuszowa'', was quickly employed as the head chef at ''Biesiada''.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Szydłowiec dla turystów
    | rozdział        = Karp w&nbsp;śmietanie
    | adres rozdziału = https://www.facebook.com/visitszydlowiec/posts/pfbid02WesvEVBesPK9K5jmLN53ZKYr6EaWjoZ5dfmTrJ2netJ9N9HVpikFE81gv2wTGn6Zl
   | wydawca  = Facebook
-  | rok      = 21 listopada 2017
+  | rok      = 21 November 2017
-  }}</ref> W&nbsp;1970&nbsp;r. Cuper został nawet oddelegowany na jakieś wydarzenie gastronomiczne w&nbsp;Wenecji, skąd powrócił z&nbsp;pucharem, który wygrał właśnie swoim karpiem.<ref>{{Cyt
+  }}</ref> In 1970, Cuper was even sent to a&nbsp;culinary competition in Venice, where he won a&nbsp;cup for his signature carp.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Kalkowski
@@ Line 446: / Line 447: @@
   | miejsce  = Kraków
   | rok      = 1970
-  | wolumin  = nr 1307
+  | wolumin  = No. 1307
   | strony   = 9
   }}</ref>
-[[File:Karp w śmietanie.jpg|thumb|Karp w&nbsp;śmietanie ''à la'' Cuper [https://www.facebook.com/visitszydlowiec/posts/pfbid0UVcbKYV1wcdNRmYvi6qAd4tsCv2ACQUTsT4f213GUnpN5kdurr7qe2m4GTeXGjdFl podawany w hotelu Primagor w Szydłowcu]]]
+[[File:Karp w śmietanie.jpg|thumb|Carp in cream ''à la'' Cuper, as served at [https://www.facebook.com/visitszydlowiec/posts/pfbid0UVcbKYV1wcdNRmYvi6qAd4tsCv2ACQUTsT4f213GUnpN5kdurr7qe2m4GTeXGjdFl Hotel Primagor in Szydłowiec]]]
 {{ Cytat
-| Karpia filetowanego 1500 g, masła i&nbsp;smalcu po 50 g, mąki 50 g, ziemniaków 1000 g, parmezanu 100&nbsp;g oraz bułeczka tarta, masło do podlewania i&nbsp;zielenina. Karpia porcjować po 100 g, smażyć na smalcu, po którego odlaniu podłożyć masło i&nbsp;wstawić do piecyka. Wykonać sos: masło z&nbsp;patelni, cebula przyrumieniona, oprószyć mąką i&nbsp;zalać kwaśną śmietaną, solić i&nbsp;pieprzyć do smaku. Wyłożyć karpia na grzany półmisek, obłożyć drążonymi ziemniakami i&nbsp;zalać sosem śmietanowym. Całość posypać parmezanem i&nbsp;zieleniną, i&nbsp;zapiec. Wydawać na gorące talerze z&nbsp;wrzącym sosem śmietanowym.
+| 1,500&nbsp;g carp fillets, 50&nbsp;g each of butter and lard, 50&nbsp;g flour, 1,000&nbsp;g potatoes, 100&nbsp;g Parmesan, breadcrumbs, butter for basting, [parsley] greens. Divide the carp into 100&nbsp;g portions, fry in lard, then remove the lard, add butter and place in an oven. For the sauce, take melted butter, browned onion, sprinkle with flour and douse with sour cream, season with salt and pepper to taste. Place the carp on a&nbsp;heated platter, surround with boiled potatoes and cover with the cream sauce. Sprinkle with Parmesan and greens before casseroling. Serve on heated plates with the sauce piping hot.
+| oryg = Karpia filetowanego 1500&nbsp;g, masła i&nbsp;smalcu po 50&nbsp;g, mąki 50&nbsp;g, ziemniaków 1000&nbsp;g, parmezanu 100&nbsp;g oraz bułeczka tarta, masło do podlewania i&nbsp;zielenina. Karpia porcjować po 100&nbsp;g, smażyć na smalcu, po którego odlaniu podłożyć masło i&nbsp;wstawić do piecyka. Wykonać sos: masło z&nbsp;patelni, cebula przyrumieniona, oprószyć mąką i&nbsp;zalać kwaśną śmietaną, solić i&nbsp;pieprzyć do smaku. Wyłożyć karpia na grzany półmisek, obłożyć drążonymi ziemniakami i&nbsp;zalać sosem śmietanowym. Całość posypać parmezanem i&nbsp;zieleniną, i&nbsp;zapiec. Wydawać na gorące talerze z&nbsp;wrzącym sosem śmietanowym.
 | źródło = {{Cyt
   | nazwisko = Berezowska
@@ Line 470: / Line 472: @@
   | rok      = 1977
   | strony   = 85
-  }}.<br>
+  }}, own translation }}
-Dokładniejszą i&nbsp;nieco uwspółcześnioną wersję tego przepisu można znaleźć w:  {{Cyt
- | inni     = red. Alicja Kaszyńska
- | tytuł    = Powiat szydłowiecki: Smaki
- | url      = https://cms-v1-files.idcom-jst.pl/sites/951/wiadomosci/142433/files/powiat_szydlowiecki__smaki.pdf
- | wydawca  = Powiat szydłowiecki
- | rok      = [2018]
- | strony   = 62
- }}.
-}}
 == The Chapter ==
-Było jasne, że Cyrankiewicz nadawał się na członka kapituły nowego orderu gastronomicznego idealnie, a&nbsp;przaśny Gomułka – lepiej, żeby o&nbsp;całym projekcie nie wiedział. Przypkowski i&nbsp;Gronowski uznali pewnie, że najłatwiej będzie im dotrzeć do premiera poprzez Lucjana Motykę – ministra kultury, który prywatnie był bliskim przyjacielem Cyrankiewicza. Żeby zaś wzmocnić swoją pozycję w&nbsp;rozmowach z&nbsp;resortem kultury, to zwerbowali do kapituły znanych i&nbsp;lubianych przez władzę literatów, takich jak Jarosław Iwaszkiewicz, Jan Brzechwa czy Mirosław Żuławski. Z&nbsp;rządu, oprócz Motyki, udało się też skaptować Adama Rapackiego (ministra spraw zagranicznych) i&nbsp;Edwarda Sznajdra (ministra handlu wewnętrznego).
+It was obvious that Cyrankiewicz made a&nbsp;perfect candidate to join the chapter, or governing body, of the new gastronomic order. On the other hand, it would have been best, if Gomułka never heard about the whole thing. Przypkowski and Gronowski must have thought that the best way to get to Cyrankiewicz was through Lucjan Motyka,{{czyt|Lucjan Motyka}} the Minister of Culture and a&nbsp;personal friend of the Prime Minister’s. In order to strengthen their position when talking with the ministry, they first recruited a&nbsp;few well known writers (who were looked on favourably by the government), such as Jarosław Iwaszkiewicz,{{czyt|Jarosław Iwaszkiewicz}} Jan Brzechwa{{czyt|Jan Brzechwa}} and Mirosław Żuławski.{{czyt|Mirosław Żuławski}} From the cabinet, they eventually managed to enlist not only Motyka, but also Foreign Minister Adam Rapacki{{czyt|Adam Rapacki}} and Internal Trade Minister Edward Sznajder.{{czyt|Edward Sznajder}}
-Inauguracyjne posiedzenie kapituły Przypkowski zaplanował na 26 stycznia 1965&nbsp;r., czyli pierwszą rocznicę śmierci Edwarda Pożerskiego. W&nbsp;zaproszeniu dla Rapackiego Przypkowski zaznaczał, że dogadał się już z&nbsp;Komitetem Wojewódzkim {{small|PZPR}} w&nbsp;Kielcach w&nbsp;sprawie wprowadzania tradycyjnych potraw do jadłospisów miejscowych restauracji.
+Przypkowski planned to hold the Chapter’s inaugural meeting on 26 January 1965, the first anniversary of Edouard de Pomiane’s death. In the invitation letter he sent to Minister Rapacki, he made it a&nbsp;point to mention that the Party Regional Committee for Kielce had already agreed to introduce traditional aristocratic specialities into local restaurant menus.
 {{ Cytat
-| Onion soup à la Przypkowski, beef olives à la Radziwiłł and blancmange à la Sobieski will be the first to be introduced. The Regional Committee has instructed local bakeries to bake the kind of wholemeal rye bread that the beef olives and the soup require.
+| Onion soup à la Przypkowski, beef olives à la Radziwiłł and blancmange à la Sobieski are going to be introduced first. The Regional Committee has already instructed local bakeries to bake the kind of wholemeal rye bread that the beef olives and the soup require.
 | oryg = Na początek poszła zupa cebulowa przypkowska, zrazy radziwiłłowskie i&nbsp;blamanże Sobieskiego! Komitet Wojewódzki dał dyspozycję pieczenia chleba razowego piekarniom kieleckim. Chleba takiego rodzaju, jakiego zrazy i&nbsp;zupa wymagają.
-| źródło = Tadeusz Przypkowski w&nbsp;liście do Adama Rapackiego, między 16 lipca 1964 a&nbsp;26 stycznia 1965; cyt. w: {{Cyt
+| źródło = Tadeusz Przypkowski in a&nbsp;letter to Adam Rapacki, between 16 July 1964 and 26 January 1965; quoted in: {{Cyt
   | tytuł    = Spotkania z&nbsp;Zabytkami
    | nazwisko r      = Miliszkiewicz
@@ Line 502: / Line 495: @@
   }} }}
-Ostatecznie Rapackiemu wypadło coś innego i&nbsp;inauguracja nie doszła do skutku. Przypkowski, jak to Przypkowski, nie zraził się tym, tylko zaczął działać tak, jakby Order Pomiana został już utworzony. Do Francji powysyłał listy, by o&nbsp;istnieniu nowego orderu powiadomić potencjalnych odznaczonych – oczywiście na specjalnej „pomianowej” papeterii na czerpanym papierze z&nbsp;odpowiednim znakiem wodnym (pewnego razu, gdy papiernia nie zrealizowała zamówienia po jego myśli, Przypkowski musiał sięgnąć po odpowiednio mocny argument: „papier bez znaku wodnego jest jak kutas bez łebka!”).<ref>J. Miliszkiewicz, ''op. cit.'', s. 35–37</ref>
+In the end, Rapacki had a&nbsp;scheduling conflict and the meeting didn’t come to pass. Przypkowski, being Przypkowski, however, started acting as if the Order had already been instituted and proceeded to send letters to France – all typed on special Order-of-Pomiane letterhead stationery printed on handmade watermarked paper – informing prospective awardees of this new establishment.
-[[File:Order Pomiana - Polska.jpg|thumb|upright=1.25|Obiad kapituły Orderu Pomiana w&nbsp;drugą rocznicę śmierci Edwarda Pożerskiego. Tyłem do obiektywu, z&nbsp;widoczną wstążką orderową na szyi, siedzi gospodarz spotkania, wielki mistrz Tadeusz Gronowski, a&nbsp;na przeciwko niego – kanclerz kapituły Tadeusz Przypkowski.]]
+[[File:Order Pomiana - Polska.jpg|thumb|upright=1.25|Dinner of the Chapter of the Order of Pomiane on the second anniversary of Edouard de Pomiane’s death.
-Kapituła zebrała się po raz pierwszy dopiero w&nbsp;drugą rocznicę śmierci Pożerskiego. Spotkanie odbyło się w&nbsp;warszawskim mieszkaniu Tadeusza Gronowskiego. Z&nbsp;rządu przyszli Motyka i&nbsp;jego wiceminister, Zygmunt Garstecki. Gronowski został mianowany wielkim mistrzem kapituły, zaś Przypkowski został jej kanclerzem. Kapituła przyjęła wówczas specjalną rezolucję (napisaną w&nbsp;stylu będącym ewidentnym pastiszem przemówień Gomułki) o&nbsp;następującej treści:
+Seated with his back to the camera, wearing a&nbsp;visible order ribbon around his neck, is Grand Master Tadeusz Gronowski – facing Chancellor Tadeusz Przypkowski at the opposite end of the table.]]
+The Chapter only met for the first time on the second anniversary of Pomiane’s death. The gathering was hosted by Tadeusz Gronowski in his Warsaw flat. The government was represented by Minister Motyka and his Deputy Minister, Zygmunt Garstecki. Gronowski was elected the Grand Master of the Chapter, while Przypkowski became its Chancellor. The Chapter also adopted a&nbsp;special resolution, written in a&nbsp;language that was an obvious parody of Gomułka’s speeches. It read as follows:
 {{ Cytat
-| A unanimous decision has been taken to strive for bringing Polish Cuisine, as a signal branch of Polish Culture, to its former glory through precise definition and realisation, upon a new systemic base, of its notion as an art founded on scientific empirical and research-based groundwork, contrariwise to its heretofore treatment as a bureaucratised craft or industry, which has led to its universally discussed downfall. It is the foremost task standing before the Chapter of the Order of Pomiane.
+| A&nbsp;unanimous decision has been taken to strive for bringing Polish Cuisine, as a&nbsp;signal branch of Polish Culture, back to its former glory through precise definition and realization, upon a&nbsp;new systemic base, of its notion as an art founded on scientific, empirical and research-based groundwork, contrariwise to its heretofore treatment as a&nbsp;bureaucratized craft or industry, which has led to its universally discussed downfall. It is the foremost task standing before the Chapter of the Order of Pomiane.
 | oryg = Jednogłośnie‎ ‎postanowiono‎ ‎dążyć‎ ‎do‎ ‎przywrócenia dawnej‎ ‎sławy‎ ‎Polskiej‎ ‎Kuchni, jako‎ ‎wybitnemu‎ ‎działowi‎ ‎Polskiej‎ ‎Kultury,‎ ‎przez‎ ‎sprecyzowanie‎ ‎i‎ ‎na‎ ‎podstawie‎ ‎nowej‎ ‎bazy‎ ‎ustrojowej‎ ‎wprowadzenie‎ ‎w życie‎ ‎jej‎ ‎pojęcia‎ ‎jako‎ ‎sztuki‎ ‎na naukowym‎ ‎podkładzie‎ ‎empirycznym‎ ‎czy‎ ‎badawczym,‎ ‎w przeciwieństwie‎ ‎do‎ ‎dotychczasowego‎ ‎jej‎ ‎traktowania‎ ‎jako zbiurokratyzowanego‎ ‎rzemiosła i‎ ‎przemysłu,‎ ‎co‎ ‎doprowadziło‎ ‎do jej‎ ‎tak‎ ‎powszechnie‎ ‎dyskutowanego‎ ‎upadku.‎ Jest to zadaniem głównym Kapituły Orderu Pomiana.
-| źródło = Rezolucja przyjęta przez kapitułę Orderu Pomiana w&nbsp;drugą rocznicę śmierci Edwarda Pożerskiego; cyt. w: {{Cyt
+| źródło = Resolution adopted by the Chapter of the Order of Pomiane on the second anniversary of Edouard de Pomiane’s death; quoted in: {{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Kalkowski
@@ Line 518: / Line 512: @@
   | miejsce  = Kraków
   | rok      = 1966
-  | wolumin  = nr 1095–96
+  | wolumin  = No. 1095–96
   | strony   = 8
   }} }}
-Pierwsze posiedzenie kapituły, choć spóźnione, można było uznać za sukces. Przypkowski był dobrej myśli i&nbsp;snuł już dalekosiężne plany na przyszłość. Cztery dni później pisał do wielkiego mistrza:
+The Chapter’s first meeting, even if belated, was still a&nbsp;success. Przypkowski was glowing with optimism and was already making big plans for the future. Four days later he wrote to the Grand Master about the idea of recreating the famous Thursday Dinners, originally hosted by King Stanislas Augustus for Poland’s leading Enlightenment-era intellectuals at his summer residence known as the Royal Baths.
 {{ Cytat
-| Myślę, że już na tym następnym obiedzie, zamiast chorego Jana Brzechwy, wejdzie Cyrankiewicz i&nbsp;z&nbsp;nim przedyskutujemy podniesioną przez Motykę i&nbsp;Garsteckiego możliwość czwartkowych obiadów Kapituły w&nbsp;Łazienkach.
+| At the next dinner, I think we can expect that, in place of the ailing Jan Brzechwa, we shall be eventually joined by Cyrankiewicz and that we shall discuss with him the possibility, already raised by Motyka and Garstecki, of the Chapter having Thursday dinners at the Royal Baths.
-| źródło = Tadeusz Przypkowski w&nbsp;liście do Tadeusza Gronowskiego, 30 stycznia 1966; cyt. w: Miliszkiewicz, ''op. cit.''
+| oryg = Myślę, że już na tym następnym obiedzie, zamiast chorego Jana Brzechwy, wejdzie Cyrankiewicz i&nbsp;z&nbsp;nim przedyskutujemy podniesioną przez Motykę i&nbsp;Garsteckiego możliwość czwartkowych obiadów Kapituły w&nbsp;Łazienkach.
+| źródło = Tadeusz Przypkowski in a&nbsp;letter to Tadeusz Gronowski, 30 January 1966; quoted in: Miliszkiewicz, ''op. cit.''
 }}
+Ultimately, over a&nbsp;dozen people were inducted into the Chapter. Most of its members had no particular connection to gastronomy, other than having a&nbsp;taste for good food (but then, who doesn’t?). Below is a&nbsp;full list (at least as full as I’ve been able to ascertain) of the members of the Chapter of the Gastronomic Order of Pomiane.
-W sumie do kapituły zrekrutowano kilkanaście osób. Większość członków nie miała jakichś silnych związków z&nbsp;gastronomią poza tym, że zapewne lubili dobrze zjeść (bo w&nbsp;końcu kto nie lubi?). Poniżej zamieszczam listę pełnego – na tyle, na ile udało mi się ustalić – składu kapituły Gastronomicznego Orderu Pomiana.
 {| class=wikitable
-|+ Członkowie kapituły Orderu Pomiana<ref>Według listy członków znajdującej się w&nbsp;archiwum Muzeum im. Przypkowskich w&nbsp;Jędrzejowie (brak sygnatury). Lista, sporządzona zapewne w&nbsp;1969&nbsp;r., nie zawiera nazwisk osób przyjętych do kapituły później, w&nbsp;tym: S.&nbsp;Bratkowskiego i&nbsp;A.&nbsp;Hanftwurcla, ani nieżyjącego już wtedy J.&nbsp;Brzechwy, a&nbsp;informacja o&nbsp;ich włączeniu w&nbsp;skład kapituły Orderu Pomiana pochodzi z&nbsp;innych źródeł.</ref>
+|+ Members of the Chapter of the Order of Pomiane<ref>According to a&nbsp;list located in the archive of the Przypkowski Museum in Jędrzejów. The list, most likely made in 1969, does not include the names of those inducted later, including S.&nbsp;Bratkowski and A.&nbsp;Hanftwurcel, nor does it include J.&nbsp;Brzechwa, who had died before that year. Information about their membership in the Chapter comes from other sources.</ref>
-! Wizerunek !! Imię i&nbsp;nazwisko<br>(ur. – zm.) !! Uwagi
+! Image !! Name<br>(born – died) !! Notes
 |-
-| [[File:Tadeusz Gronowski.jpg|100px|Tadeusz Gronowski]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Gronowski Tadeusz Gronowski]'''<br>(1894–1990) || Malarz i&nbsp;grafik.<ref>{{Cyt
+| [[File:Tadeusz Gronowski.jpg|100px|Tadeusz Gronowski]] || style=text-align:left | '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Gronowski Tadeusz Gronowski]'''{{czyt|Tadeusz Gronowski}}<br>(1894–1990) || Painter and printmaker.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Varsavianista
    | nazwisko r      = Sobieszczański
@@ Line 543: / Line 537: @@
   | wydawca  = Fundacja Hereditas
   | miejsce  = Warszawa
-  | data     = 12 maja 2024
+  | data     = 12 May 2024
-  }}</ref> <br>Wielki Mistrz Kapituły.
+  }}</ref> <br>Grand Master of the Chapter.
 |-
-| [[File:Tadeusz Przypkowski 2.jpg|100px|Tadeusz Przypkowski]] || style=text-align:left | '''Tadeusz Przypkowski'''<br>(1905–1977) || Gnomonik, historyk nauki i&nbsp;sztuki.<br>Kanclerz Kapituły.
+| [[File:Tadeusz Przypkowski 2.jpg|100px|Tadeusz Przypkowski]] || style=text-align:left | '''Tadeusz Przypkowski'''{{czyt|Tadeusz Przypkowski}}<br>(1905–1977) || Gnomonist, historian of science and art.<br>Chancellor of the Chapter.
 |-
-| [[File:Anatol Hanftwurcel.jpg|100px|Anatol Hanftwurcel]] || style=text-align:left | '''Anatol Hanftwurcel'''<br>(1921–2006) || Technik przemysłu spożywczego, redaktor naczelny czasopism branżowych, tłumacz, a&nbsp;z&nbsp;zamiłowania kucharz, smakosz oraz autor rubryk i&nbsp;książek kucharskich.<br>Sekretarz Kapituły.<ref>{{Cyt
+| [[File:Anatol Hanftwurcel.jpg|100px|Anatol Hanftwurcel]] || style=text-align:left | '''Anatol Hanftwurcel'''{{czyt|Anatol Hanftwurcel}}<br>(1921–2006) || Food-processing technician, editor-in-chief of several trade magazines, translator, amateur cook, gourmet and author of cookery books and articles.<br>Secretary of the Chapter.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przegląd Techniczny
    | nazwisko r      = Rathman
@@ Line 565: / Line 559: @@
   | wydawca  = Wydawnictwo Czasopism i&nbsp;Książek Technicznych {{small|SIGMA-NOT}}
   | miejsce  = Warszawa
-  | data     = listopad 1998
+  | data     = November 1998
   | strony   = 12
   }}</ref>
 |-
-| [[File:Józef Cyrankiewicz.jpg|100px|Józef Cyrankiewicz]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Józef_Cyrankiewicz Józef Cyrankiewicz]'''<br>(1911–1989) || Premier
+| [[File:Józef Cyrankiewicz.jpg|100px|Józef Cyrankiewicz]] || style=text-align:left | '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Józef_Cyrankiewicz Józef Cyrankiewicz]'''{{czyt|Józef Cyrankiewicz}}<br>(1911–1989) || Prime Minister
 |-
-| [[File:Lucjan Motyka 1.jpg|100px|Lucjan Motyka]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Lucjan_Motyka Lucjan Motyka]'''<br>(1915–2006) || Minister kultury i&nbsp;sztuki
+| [[File:Lucjan Motyka 1.jpg|100px|Lucjan Motyka]] || style=text-align:left | '''Lucjan Motyka'''{{czyt|Lucjan Motyka}}<br>(1915–2006) || Minister of Culture and Arts
 |-
-| [[File:Adam Rapacki 1.jpg|100px|Adam Rapacki]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Adam_Rapacki_(polityk) Adam Rapacki]'''<br>(1909–1970) || Minister spraw zagranicznych
+| [[File:Adam Rapacki 1.jpg|100px|Adam Rapacki]] || style=text-align:left | '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Adam_Rapacki Adam Rapacki]'''{{czyt|Adam Rapacki}}<br>(1909–1970) || Minister of Foreign Affairs
 |-
-| [[File:Edward Sznajder.png|100px|Edward Sznajder]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_Sznajder Edward Sznajder]'''<br>(1920–1978) || Minister handlu wewnętrznego
+| [[File:Edward Sznajder.png|100px|Edward Sznajder]] || style=text-align:left | '''Edward Sznajder'''{{czyt|Edward Sznajder}}<br>(1920–1978) || Minister of Internal Trade
 |-
-| [[File:Zygmunt Garstecki.jpg|x100px|center|Zygmunt Garstecki]] || style=text-align:left | '''[https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/54492 Zygmunt Garstecki]'''<br>(1912–1988) || Wiceminister kultury i&nbsp;sztuki
+| [[File:Zygmunt Garstecki.jpg|x100px|center|Zygmunt Garstecki]] || style=text-align:left | '''Zygmunt Garstecki'''{{czyt|Zygmunt Garstecki}}<br>(1912–1988) || Deputy Minister of Culture and Arts
 |-
-| [[File:Jaroslaw Iwaszkiewicz 1.jpg|100px|Jarosław Iwaszkiewicz]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Jarosław_Iwaszkiewicz Jarosław Iwaszkiewicz]'''<br>(1894–1980) || Poeta i&nbsp;pisarz, dyplomata, poseł na Sejm
+| [[File:Jaroslaw Iwaszkiewicz 1.jpg|100px|Jarosław Iwaszkiewicz]] || style=text-align:left | '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Jarosław_Iwaszkiewicz Jarosław Iwaszkiewicz]'''{{czyt|Jarosław Iwaszkiewicz}}<br>(1894–1980) || Poet and writer, diplomat, member of parliament
 |-
-| [[File:Stefan Bratkowski.jpg|100px|Stefan Bratkowski]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Bratkowski Stefan Bratkowski]'''<br>(1934–2021) || Dziennikarz, współautor książki ''Ostatki staropolskie'', poświęconej w&nbsp;dużej części rodzinie Przypkowskich<ref>{{Cyt
+| [[File:Stefan Bratkowski.jpg|100px|Stefan Bratkowski]] || style=text-align:left | '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Stefan_Bratkowski Stefan Bratkowski]'''{{czyt|Stefan Bratkowski}}<br>(1934–2021) || Journalist, co-author of a&nbsp;book about the Przypkowski family<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Polityka
    | nazwisko r      = Adamczewski
@@ Line 587: / Line 581: @@
    | rozdział        = Mistrz propagandy
    | adres rozdziału = https://adamczewski.blog.polityka.pl/2006/11/03/mistrz-propagandy/
-  | data     = 3 listopada 2006
+  | data     = 3 November 2006
   }}</ref><ref>{{Cyt
   | nazwisko = Roszko
@@ Line 600: / Line 594: @@
   }}</ref>
 |-
-| [[File:Jan Brzechwa 1.jpg|100px|Jan Brzechwa]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Brzechwa Jan Brzechwa]'''<br>(1898–1966) || Poeta i&nbsp;pisarz, radca prawny {{small|ZAiKS}}.<br>Zmarł w&nbsp;drugim roku działalności kapituły.<ref>{{Cyt
+| [[File:Jan Brzechwa 1.jpg|100px|Jan Brzechwa]] || style=text-align:left | '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Jan_Brzechwa Jan Brzechwa]'''{{czyt|Jan Brzechwa}}<br>(1898–1966) || Poet and writer, intellectual-property lawyer.<br>Died within two years from the founding of the Order.<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Urbanek
   | imię     = Mariusz
@@ Line 610: / Line 604: @@
   }}</ref>
 |-
-| [[File:Stanisław Konopka 1.jpg|100px|Stanisław Konopka]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanisław_Konopka Stanisław Konopka]'''<br>(1896–1982) || Historyk medycyny, założyciel Głównej Biblioteki Lekarskiej
+| [[File:Stanisław Konopka 1.jpg|100px|Stanisław Konopka]] || style=text-align:left | '''Stanisław Konopka'''{{czyt|Stanisław Konopka}}<br>(1896–1982) || Historian of medicine, founder of the National Medical Library in Warsaw
 |-
-| [[File:Andrzej Michałowski.JPG|100px|Andrzej Michałowski]] || style=text-align:left | '''Andrzej Michałowski'''<br>(ur. 1934) || Wojewódzki konserwator zabytków w&nbsp;Kielcach <!-- Heritage Conservation Officer for the Kielce Region -->
+| [[File:Andrzej Michałowski.JPG|100px|Andrzej Michałowski]] || style=text-align:left | '''Andrzej Michałowski'''{{czyt|Andrzej Michałowski}}<br>(b. 1934) || Regional Heritage Conservation Officer for Kielce
 |-
-| [[File:Aleksander Szczygieł 1.jpg|100px|Aleksander Szczygieł]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksander_Szczygieł Aleksander Szczygieł]'''<br>(1906–1983) || Fizjolog, założyciel Instytutu Żywności i&nbsp;Żywienia
+| [[File:Aleksander Szczygieł 1.jpg|100px|Aleksander Szczygieł]] || style=text-align:left | '''Aleksander Szczygieł'''{{czyt|Aleksander Szczygieł}}<br>(1906–1983) || Physiologist, founder of the Food and Nutrition Institute (''Instytut Żywności i Żywienia'') in Warsaw
 |-
-| [[File:Damazy Tilgner.jpg|100px|Damazy Tilgner]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Damazy_Tilgner Damazy Jerzy Tilgner]'''<br>(1904–1997) || Agrotechnik, profesor technologii przetwórstwa mięsnego
+| [[File:Damazy Tilgner.jpg|100px|Damazy Tilgner]] || style=text-align:left | '''Damazy Jerzy Tilgner'''{{czyt|Damazy Jerzy Tilgner}}<br>(1904–1997) || Agricultural engineer, professor of meat-processing technology
 |-
-| [[File:Mirosław Żuławski.jpg|100px|Mirosław Żuławski]] || style=text-align:left | '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Mirosław_Żuławski Mirosław Żuławski]'''<br>(1913–1995) || Pisarz, dyplomata, reprezentant Polski w&nbsp;Unesco
+| [[File:Mirosław Żuławski.jpg|100px|Mirosław Żuławski]] || style=text-align:left | '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Mirosław_Żuławski Mirosław Żuławski]'''{{czyt|Mirosław Żuławski}}<br>(1913–1995) || Writer, diplomat, Poland’s representative to Unesco
 |}
-== Fourth Course: The Polish Lobster ==
+== Fourth Course: Lobster in the Polish Style ==
-[[File:Tadeusz Gronowski w kuchni.jpg|thumb|Tadeusz Gronowski w&nbsp;kuchni]]
+[[File:Tadeusz Gronowski w kuchni.jpg|thumb|Tadeusz Gronowski in his kitchen]]
-Na owym spóźnionym obiedzie inauguracyjnym Orderu Pomiana, który odbył się u&nbsp;Gronowskiego, podano: przypkowską zupę cebulową, kaczkę w&nbsp;brzoskwiniach z&nbsp;gronowskim bukietem jarzyn, a&nbsp;na deser – tort pomarańczowy.<ref>{{Cyt
+The menu of that delayed inauguration dinner at Gronowski’s included onion soup ''à la'' Przypkowski, roast duck with peaches, a&nbsp;“vegetable bouquet” ''à la'' Gronowski on the side and an orange torte for dessert.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Kalkowski
@@ Line 631: / Line 625: @@
   | miejsce  = Kraków
   | rok      = 1966
-  | wolumin  = nr 1095–96
+  | wolumin  = No. 1095–96
   | strony   = 8
-  }}</ref> O&nbsp;zupie cebulowej będzie później. Natomiast przepisu na ów bukiet jarzyn nie udało mi się odnaleźć.
+  }}</ref> We’ll get back to the onion soup in a&nbsp;while. As for the vegetable bouquet, sadly, I haven’t been able to find a&nbsp;recipë.
-Znalazłem za to przepis na inną potrawę, która była dumą państwa Gronowskich i&nbsp;którą być może podawano na którychś z&nbsp;kolejnych posiedzeń kapituły. Był to typowy dla kuchni peerelowskiej przykład dania z&nbsp;pozoru wykwintnego i&nbsp;egzotycznego, a&nbsp;tak naprawdę przyrządzonego z&nbsp;prostych składników, których ograniczony wybór dostępny był w&nbsp;sklepach – a&nbsp;mianowicie: homar po polsku.
+What I have found, however, is a&nbsp;recipë for another dish which was the pride of the Gronowski household and which may have been served at some of the subsequent meetings of the Chapter. It’s a&nbsp;typical example of Communist-era Polish cookery, a&nbsp;seemingly exquisite dish made from those simple ingredients which happened to be available in the poorly stocked grocery shops of the time. The name of the dish was “lobster in the Polish style” (''“homar po polsku”'').
-[[File:Homar po polsku.jpg|thumb|Homar po polsku<br>{{small|Zdjęcie pochodzi z&nbsp;bloga ''Królestwo garów''.}}]]
+[[File:Homar po polsku.jpg|thumb|Lobster in the Polish style<br>{{small|The picture comes from the blog ''[https://www.krolestwogarow.pl/2020/03/homar-po-polsku.html Królestwo garów]'' (''The Kingdom of Pots'').}}]]
 {{ Cytat |
+* 500&nbsp;g smoked cod
+* 2 carrots (100&nbsp;g)
+* Half a&nbsp;lemon
+* Parsley leaves
+* 100&nbsp;g mayonnaise
+Divide the cod into small pieces, removing all of the bones. Peel and finely grate the carrots. Mix the fish and the carrots together with mayonnaise and sprinkle with lemon juice. Decorate with parsley leaves. If you really wish to make an impression, you can add some authentic tinned lobster or crab meat, but even without it, no one will be any the wiser as the dish will be just as pink as real lobster meat and equally tasty, while not as fattening. This cheap, yet elegant and delicious appetizer is the speciality of the household of Prof. Tadeusz Gronowski, who is not only a&nbsp;famous graphic artist, but also a&nbsp;knight of the Order of Pomiane (an award for gourmets).
+| oryg = <div>
 * 50&nbsp;dag wędzonego dorsza
 * 2 marchewki (10&nbsp;dag)
 * Połowa cytryny i&nbsp;natka pietruszki
-* 10&nbsp;dag majonezu
+* 10&nbsp;dag majonezu</div>
-Obrać dorsza tak, aby nie została ani jedna ość, i&nbsp;podzielić na cząstki. Marchewki obrać i&nbsp;zetrzeć na drobnej tarce. Skropić wszystko cytryną i&nbsp;razem wymieszać, dodając majonez. Przystroić natką pietruszki, a&nbsp;jeśli koniecznie chce się zaimponować potrawą, to można jeszcze domieszać oryginalnego homara lub kraby z&nbsp;puszki. I&nbsp;tak nikt się nie pozna, bo dorsz będzie różowy – jak homar – i&nbsp;równie smaczny, a&nbsp;przy tym nie tuczący. Ta świetna przystawka do obiadu – tania,
+Obrać dorsza tak, aby nie została ani jedna ość, i&nbsp;podzielić na cząstki. Marchewki obrać i&nbsp;zetrzeć na drobnej tarce. Skropić wszystko cytryną i&nbsp;razem wymieszać, dodając majonez. Przystroić natką pietruszki, a&nbsp;jeśli koniecznie chce się zaimponować potrawą, to można jeszcze domieszać oryginalnego homara lub kraby z&nbsp;puszki. I&nbsp;tak nikt się nie pozna, bo dorsz będzie różowy – jak homar – i&nbsp;równie smaczny, a&nbsp;przy tym nie tuczący. Ta świetna przystawka do obiadu – tania, elegancka i&nbsp;smaczna – jest specjalnością domu prof. Tadeusza Gronowskiego, nie tylko słynnego plastyka, ale i&nbsp;Kawalera Orderu Pomiana (odznaka dla smakoszy).
-elegancka i&nbsp;smaczna – jest specjalnością domu prof. Tadeusza Gronowskiego, nie tylko słynnego plastyka, ale i&nbsp;Kawalera Orderu Pomiana (odznaka dla smakoszy).
 | źródło = {{Cyt
   | nazwisko = Gumowska
@@ Line 653: / Line 653: @@
   | rok      = 1980
   | strony   = 135
-  }} }}
+  }}, own translation }}
 {{clear}}
-== Odznaczeni ==
+== The Recipients ==
-[[File:Order Pomiana - Francja 2.JPG|thumb|left|Przypkowski (z&nbsp;prawej) wręcza odznaki Orderu Pomiana Rogerowi Topolinskiemu (z&nbsp;lewej) i&nbsp;Jean-Dominique’owi Arnaboldiemu (Paryż, 1965&nbsp;r.).]]
+[[File:Order Pomiana - Francja 2.JPG|thumb|left|Przypkowski, right, handing Order-of-Pomiane diplomas to Roger Topolinski, left, and Jean-Dominique Arnaboldi (Paris, 1965)]]
-W naszych czasach order można sobie zamówić w&nbsp;jadłodajni McDonalda (kto tam bywa, ten wie). Dawniej na order trzeba było sobie zasłużyć. A&nbsp;jeśli chodzi o&nbsp;Order Pomiana, to był tak bardzo ekskluzywny, że liczba odznaczonych tym wyróżnieniem osób była zbliżona do liczby członków kapituły, która to odznaczenie nadawała.
+The Order of Pomiane was a&nbsp;very exclusive award. So exclusive, in fact, that the number of recipients is comparable to the headcount of the Chapter which gave it out.
-Chociaż Przypkowski utrzymywał, że celem Orderu Pomiana było doskonalenie kuchni polskiej, to od początku zakładał, że dekorowani orderem będą głównie cudzoziemcy. W&nbsp;pierwszej kolejności do odznaczenia zaproponował dwóch Francuzów: paryskiego restauratora Rogera Topolinskiego{{czyt|Roger Topolinski}} oraz dziennikarza gastronomicznego Jean-Dominique’a Arnaboldiego.{{czyt|Jean-Dominique Arnaboldi}} {{small|MSZ}} poleciło polskiemu ambasadorowi w&nbsp;Paryżu użyczenie na potrzeby uroczystości lokalu ambasady, jak też zapewnienie zwyczajowego drinka. Dekoracji orderami dokonał Przypkowski, jako kanclerz kapituły, osobiście. Przypkowski pełnił przy tym rolę swego rodzaju gastronomicznego ambasadora Polski i&nbsp;w&nbsp;związku z&nbsp;tym dostawał na zagraniczne podróże dewizy z&nbsp;{{small|MSZ}}. Nierzadko musiał te środki sobie wywalczyć, strasząc ministerialnych urzędników Rapackim, Cyrankiewiczem, a&nbsp;nawet Komitetem Centralnym.<ref>{{Cyt
+Przypkowski intended from the beginning to award the decoration primarily to foreigners, his protestations that the purpose of the Order was to promote Polish cuisine notwithstanding. The first people he nominated for the Order were two Frenchmen: Parisian restaurateur Roger Topolinski{{czyt|Roger Topolinski}} and food writer Jean-Dominique Arnaboldi.{{czyt|Jean-Dominique Arnaboldi}} The Foreign Ministry instructed the Polish ambassador in Paris to provide a&nbsp;venue for the ceremony, along with customary toasting tipples. Przypkowski, as Chancellor of the Chapter, decorated both awardees personally.
+In order to help him in his role as Poland’s gastronomic ambassador of sorts, the ministry supplied him even with hard currency for his travels across the Iron Curtain. And whenever ministry officials hesitated to give him as much as he said he needed, he would threaten them with his connections to Rapacki, Cyrankiewicz or even the Central Committee.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Rzeczpospolita
    | nazwisko r      = Miliszkiewicz
@@ Line 667: / Line 669: @@
    | rozdział        = Na początek – zupa cebulowa przypkowska
    | adres rozdziału = https://archiwum.rp.pl/artykul/221765-Na-poczatek–-zupa-cebulowa-przypkowska.html
-  | data     = 3 kwietnia 1999
+  | data     = 3 April 1999
   }} </ref>
-Każdemu nowemu kawalerowi Orderu Pomiana Przypkowski wieszał na szyi wstążkę z&nbsp;odznaką oraz wręczał ozdobny dyplom, napisany oczywiście po francusku, o&nbsp;następującej treści:
+During the ceremony, each knight of the Order of Pomiane would have the order badge hung upon a&nbsp;ribbon around his neck and receive an ornate diploma, written in French, which read as follows:
-[[File:Order Pomiana - Francja.JPG|thumb|upright=1.3|Przypkowski z&nbsp;członkami francuskiego kolegium Orderu Pomiana (Paryż, 1971&nbsp;r.)]]
+[[File:Order Pomiana - Francja.JPG|thumb|upright=1.3|Przypkowski among members of the French college of the Order of Pomiane (Paris, 1971)]]
 {{ Cytat
-| Kapituła polskiego Gastronomicznego Orderu Pomiana zaświadcza, iż jednogłośną decyzją Kapituły [imię i&nbsp;nazwisko] zasługuje na odznaczenie pomianowskie w&nbsp;uznaniu jego wielkich zasług dla kultury gastronomicznej.
+| The Chapter of the Polish Gastronomic Order of Pomiane certifies that [recipient’s name] has merited, by a&nbsp;unanimous decision of the Chapter, the distinction of Pomiane in recognition of his great achievements for gastronomic culture.
 | oryg = Chapitre de l’Ordre des Gastronomes Pomiane de Pologne certifie que {{...}} a&nbsp;merité par decision unanime du Chapitre la distinction du Pomiane en reconaissance de ses grandes œuvres sur la culture gastronome.
-| źródło = Dyplom Orderu Pomiana, reprodukowany w: {{Cyt
+| źródło = Diploma of the Order of Pomiane, as found in: {{Cyt
- | nazwisko =
- | imię     =
   | tytuł    = Przegląd Gastronomiczny
    | nazwisko r      = Nowicki
@@ Line 685: / Line 685: @@
   | wydawca  = Wydawnictwo Czasopism i&nbsp;Książek Technicznych {{small|SIGMA-NOT}}
   | miejsce  = Warszawa
-  | data     = listopad 1998
+  | data     = November 1998
   | strony   = 12–15
-  }}; tłum. własne
+  }}; own translation
 }}
-[[File:Odznaczenie Kalkowskiego.jpg|thumb|left|Tadeuszowie Gronowski i&nbsp;Przypkowski dekorują orderem Jana Kalkowskiego jako przedstawiciela redakcji ''Przekroju'' (Jędrzejów, 1969&nbsp;r.).]]
+[[File:Odznaczenie Kalkowskiego.jpg|thumb|left|Tadeusz Gronowski and Tadeusz Przypkowski decorating Jan Kalkowski as a&nbsp;representative of the ''Przekrój'' editorial board (Jędrzejów, 1969)]]
-Wyróżnieni egzotycznym orderem restauratorzy zapraszali później Przypkowskiego do swoich lokali i&nbsp;tak to się kręciło.
+Chefs and restaurateurs decorated with this exotic order would then invite Przypkowski to their restaurants and everyone was happy.
-Orderem odznaczono tylko kilku Polaków, którzy albo mieszkali i&nbsp;działali za granicą (Stanisław Kozioł w&nbsp;Londynie, Grzegorz Tomaszewski pod Kopenhagą), albo których kandydatury zostały prawdopodobnie zaproponowane przez innych członków kapituły. Podejrzewam bowiem, że sędziwego Władysława Kucharskiego mógł zgłosić Jarosław Iwaszkiewicz, któremu Kucharski gotował przed wojną, kiedy Iwaszkiewicz był sekretarzem poselstwa polskiego w&nbsp;Danii; Stanisława Cupra natomiast – sam premier Cyrankiewicz.
+The order was only awarded to a&nbsp;few Polish people who either lived and worked abroad (Stanisław Kozioł{{czyt|Stanisław Kozioł}} in London, Grzegorz Tomaszewski{{czyt|Grzegorz Tomaszewski}} near Copenhagen) or who were most likely nominated by other members of the Chapter. I believe that the elderly chef Władysław Kucharski{{czyt|Władysław Kucharski}} may have been nominated by Jarosław Iwaszkiewicz, for whom Kucharski had cooked before the war while Iwaszkiewicz served as a&nbsp;secretary at the Polish embassy in Denmark. As for Stanisław Cuper, he may have been nominated by Premier Cyrankiewicz.
-W 1969&nbsp;r. kapituła wyjątkowo odznaczyła też dwie osoby prawne – obie z&nbsp;Polski. Były to zakłady przetwórstwa owocowo-warzywnego w&nbsp;Pudliszkach oraz redakcja krakowskiego ''Przekroju''.
+In 1969, the Chapter also awarded two legal persons, both from Poland. The order was bestowed on Pudliszki fruit-and-vegetable-processing company and on the ''Przekrój'' editorial board.
-A oto pełna – znowu, na tyle, na ile udało mi się ustalić – lista odznaczonych Orderem Pomiana:
+And here’s the full list (again, to the extent I’ve been able gather) of those decorated with the Order of Pomiane:
 {{clear}}
 <!-------------------------------------------LISTA ODZNACZONYCH----------------------------------------------------------->
 {| class=wikitable
-|+ Kawalerowie Orderu Pomiana<ref>Według listy odznaczonych znajdującej się w&nbsp;archiwum Muzeum im. Przypkowskich w&nbsp;Jędrzejowie (brak sygnatury). Lista, sporządzona zapewne w&nbsp;1969&nbsp;r., nie zawiera nazwisk osób odznaczonych później, w&nbsp;tym: S.&nbsp;Cupera, K.&nbsp;Jaroszyńskiego i&nbsp;R.&nbsp;Roucou, a&nbsp;informacja o&nbsp;ich odznaczeniu Orderem Pomiana pochodzi z&nbsp;innych źródeł.</ref>
+|+ Knights of the Order of Pomiane<ref>According to a&nbsp;list located in the archive of Przypkowski the Museum in Jędrzejów. The list, most likely made in 1969, does not include the names of those awarded later, including S.&nbsp;Cuper, K.&nbsp;Jaroszyński and R.&nbsp;Roucou. Information about their decoration with the order comes from other sources.</ref>
-! Wizerunek !! Imię i&nbsp;nazwisko<br>(ur. – zm.) !! Kraj zamieszkania[[#uwaga|*]] !! Uwagi
+! Image !! Name<br>(born – died) !! Country of residence[[#uwaga|*]] !! Notes
-|- <!--------ANG KIM KHOAN--------->
+|- <!––––ANG KIM KHOAN––––->
-| [[File:Ang Kim Khoan.JPG|100px|Ang Kim Khoan]] || style=text-align:left | '''Ang Kim Khoan'''{{czyt|Ang Kim Khoan}}<br>(1910–1978) || [[Plik:KHM.png|23px|]] {{small|Kambodża}} || Hotelarz, minister turystyki Kambodży,<ref>{{Cyt
+| [[File:Ang Kim Khoan.JPG|100px|Ang Kim Khoan]] || style=text-align:left | '''Ang Kim Khoan'''{{czyt|Ang Kim Khoan}}<br>(1910–1978) || [[File:KHM.svg|23px|]] {{small|Cambodia}} || Hotel manager, Cambodian Minister of Tourism,<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Abdoul-Carime
   | imię     = Nasir
@@ Line 710: / Line 710: @@
    | rozdział        = Ang Kim Khoan (1910–1978?)
    | adres rozdziału = https://www.aefek.fr/wa_files/ang_kim_khoan_2.pdf
-  }}</ref> dyrektor generalny sieci hoteli pod nazwą Khmerska Spółka Zajazdów Królewskich (''Société khmère des Auberges royales'').<ref>{{Cyt
+  }}</ref> Director General of the Khmer Company of Royal Inns (''Société khmère des Auberges royales'', a&nbsp;hotel network).<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Le Monde diplomatique
    | rozdział        = La société khmère des auberges royales&nbsp;: Un équipement touristique de grande classe
    | adres rozdziału = https://www.monde-diplomatique.fr/1963/10/A/25614
   | miejsce  = Paris
-  | data     = październik 1963
+  | data     = October 1963
   | strony   = 15
-  }}</ref><br>Odznaczenie orderem odbyło się w&nbsp;Paryżu.<ref>{{Cyt
+  }}</ref><br>The decoration took place in Paris.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Przypkowski
@@ Line 725: / Line 725: @@
   | wydawca  =
   | miejsce  = Kraków
-  | data     = 12 stycznia 1969
+  | data     = 12 January 1969
-  | wolumin  = nr 1240
+  | wolumin  = no. 1240
   | strony   = 8
   }}</ref>
-|- <!--------ARNABOLDI--------->
+|- <!––––ARNABOLDI––––->
-| [[File:Jean-Dominique Arnaboldi.JPG|100px|Karykatura Jean-Dominique’a Arnaboldiego]] || style=text-align:left | '''Jean-Dominique Arnaboldi'''{{czyt|Jean-Dominique Arnaboldi}}<br>(1919–1974)<ref>{{Cyt
+| [[File:Jean-Dominique Arnaboldi.JPG|100px|Caricature of Jean-Dominique Arnaboldi]] || style=text-align:left | '''Jean-Dominique Arnaboldi'''{{czyt|Jean-Dominique Arnaboldi}}<br>(1919–1974)<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Généafrance
    | rozdział        = Jean Dominique Arnaboldi&nbsp;: Base de données des décès de l’insee
    | adres rozdziału = https://geneafrance.com/france/deces/?deces=37892347
-  }}</ref> || [[Plik:FRA.png|23px|]] {{small|Francja}} || Dziennikarz zajmujący się tematyką gastronomiczną, jeden z&nbsp;jurorów turnieju o&nbsp;Złotą Patelnię (''Poêle d’or'')<ref>{{Cyt
+  }}</ref> || [[File:FRA.svg|23px|]] {{small|France}} || Gastronomic journalist, one of the jurors in the Golden Pan (''Poêle d’or'') tournament.<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Kapandji
   | imię     = Ghislaine
@@ Line 745: / Line 745: @@
   | strony   = 50–51
   }}</ref>
-|- <!--------BRENNA--------->
+|- <!––––BRENNA––––->
-| [[File:Gian Giuseppe Brenna.jpg|100px|Gian Giuseppe Brenna]] || style=text-align:left | '''Gian Giuseppe Brenna'''{{czyt|Gian Giuseppe Brenna}}<br>(1920–2006) || [[Plik:ITA.png|23px|]] {{small|Włochy}} || Dentysta, z&nbsp;zamiłowania gastronom, delegat prowincji Como w&nbsp;Lombardii do Włoskiej Akademii Kulinarnej (''Accademia Italiana della Cucina'')<ref>{{Cyt
+| [[File:Gian Giuseppe Brenna.jpg|100px|Gian Giuseppe Brenna]] || style=text-align:left | '''Gian Giuseppe Brenna'''{{czyt|Gian Giuseppe Brenna}}<br>(1920–2006) || [[File:ITA.svg|23px|]] {{small|Italy}} || Dentist by trade, gastronome by hobby, representative of the province of Como (Lombardy) at the Italian Culinary Academy (''Accademia Italiana della Cucina'')<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Espansione TV
    | nazwisko r      = Bambace
@@ Line 753: / Line 753: @@
    | adres rozdziału = https://www.espansionetv.it/2018/09/27/campo-di-tremezzina-una-piazza-dedicata-a-gian-giuseppe-brenna/
   | miejsce  = Como
-  | data     =  27 września 2018
+  | data     =  27 September 2018
   }}</ref>
-|- <!--------CLOS-JOUVE--------->
+|- <!––––CLOS-JOUVE––––->
-| [[File:Henry Clos-Jouve.png|100px|Henry Clos-Jouve]] || '''Henry Clos-Jouve'''{{czyt|Henry Clos-Jouve}} (1908–1981) || [[Plik:FRA.png|23px|]] {{small|Francja}} || Współzałożyciel Akademii Rabelais’go (''Académie Rabelais''),<ref> {{Cyt
+| [[File:Henry Clos-Jouve.png|100px|Henry Clos-Jouve]] || '''Henry Clos-Jouve'''{{czyt|Henry Clos-Jouve}}<br>(1908–1981) || [[File:FRA.svg|23px|]] {{small|France}} || Co-founder of ''Académie Rabelais'',<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Académie Rabelais
    | rozdział        = Membres
    | adres rozdziału = https://academie-rabelais.fr/membres/
-  }}</ref> przewodniczący stowarzyszenia Kronikarzy Gastronomii i&nbsp;Turystyki (''Chroniqueurs de la Gastronomie et du Tourisme''), pierwszy organizator konkursu na najlepszego sommeliera we Francji,<ref> {{Cyt
+  }}</ref> President of the Society of Chroniclers of Gastronomy and Tourism (''Chroniqueurs de la Gastronomie et du Tourisme''), first organizer of a&nbsp;competition for the best sommelier in France,<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Association des sommerliers de Paris Ile-de-France
    | rozdział        = 1907–1969 Les origines des l’association
    | adres rozdziału = https://www.sommelier-paris.org/les_origines_de_lassociation/
-  }}</ref> współzałożyciel Przyjacielskiego Towarzystwa Miłośników Autentycznej Kiełbaski Andouillette (''Association Amicale des Amateurs d’Andouillette Authentique'')<ref>{{Cyt
+  }}</ref> co-founder of the Friendly Association of Authentic Andouillette Sausage Lovers (''Association Amicale des Amateurs d’Andouillette Authentique'', or ''AAAAA'')<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Gastronomiac
    | rozdział        = Clos-Jouve (Henri Belin, known as Henry)
    | adres rozdziału = https://en.gastronomiac.com/chefs_metiers_bouche/clos-jouve-henri-belin-dit-henry/
-  }}</ref><ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', s. 13</ref>
+  }}</ref><ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', p. 13</ref>
-|- <!--------CUPER--------->
+|- <!––––CUPER––––->
-| [[File:Stanisław Cuper.jpg|100px|Stanisław Cuper]] || '''Stanisław Cuper''' || [[Plik:POL.png|23px|]] {{small|Polska}} || Szef kuchni w&nbsp;szydłowieckiej restauracji Biesiada, znany zwłaszcza z&nbsp;karpia w&nbsp;śmietanie, za którym przepadał Józef Cyrankiewicz<ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', s. 13</ref>
+| [[File:Stanisław Cuper.jpg|100px|Stanisław Cuper]] || '''Stanisław Cuper'''{{czyt|Stanisław Cuper}} || [[File:POL.svg|23px|]] {{small|Poland}} ||
-|- <!--------HURTREL--------->
+Chef at the ''Biesiada'' restaurant in Szydłowiec, best known for his carp in cream, one of Józef Cyrankiewicz’s favourite dishes<ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', p. 13</ref>
-| [[File:Andre Hurtrel.JPG|100px|André Hurtrel]] || style=text-align:left | '''André Hurtrel'''{{czyt|André Hurtrel}}<br>(1917–1995) || [[Plik:FRA.png|23px|]] {{small|Francja}} || Dziennikarz, założyciel Krajowego Związku Rzeczników Prasowych, prezes Narodowego Komitetu Gastronomicznego (''Comité National de la Gastronomie''), przewodniczący ''jury'' turnieju o&nbsp;Złotą Patelnię.<ref>{{Cyt
+|- <!––––HURTREL––––->
+| [[File:Andre Hurtrel.JPG|100px|André Hurtrel]] || style=text-align:left | '''André Hurtrel'''{{czyt|André Hurtrel}}<br>(1917–1995) || [[File:FRA.svg|23px|]] {{small|France}} || Journalist, founder of the National Trade Union of Press Officers, President of the National Gastronomic Committee (''Comité National de la Gastronomie''), head of the jury in the Golden Pan tournament.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Souillas.net
    | rozdział        = Le Souillagais Pierre Arnal «&nbsp;Poêle d’Or&nbsp;» 1969
    | adres rozdziału = http://www.souillac.net/le-souillagais-pierre-arnal-poele-dor-1969
-  }}</ref><br>Sam odznaczył Przypkowskiego Komandorią Złotej Patelni za pracę nad polsko-francuskimi relacjami kulinarnymi.<ref>{{Cyt
+  }}</ref><br>He, in turn, decorated Przypkowski with a&nbsp;necklet of the Golden Pan in recognition of his work on Polish-French culinary relations.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Kalkowski
@@ Line 784: / Line 785: @@
   | miejsce  = Kraków
   | rok      = 1966
-  | wolumin  = nr 1095–96
+  | wolumin  = no. 1095–96
   | strony   = 8
   }}</ref>
-|- <!--------JAROSZYŃSKI--------->
+|- <!––––JAROSZYŃSKI––––->
-| [[File:Kazimierz Jaroszyński.jpg|100px|Kazimierz Jaroszyński]] || '''Kazimierz Jaroszyński'''<br>(1931–2013) || [[Plik:POL.png|23px|]] {{small|Polska}} || Szef kuchni w&nbsp;Hotelu Europejskim oraz w&nbsp;Spatifie w&nbsp;Warszawie<ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', s. 13</ref>
+| [[File:Kazimierz Jaroszyński.jpg|100px|Kazimierz Jaroszyński]] || '''Kazimierz Jaroszyński'''{{czyt|Kazimierz Jaroszyński}}<br>(1931–2013) || [[File:POL.svg|23px|]] {{small|Poland}} || Chef at ''Hotel Europejski'' and ''Spatif'' (actors’ club) in Warsaw<ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', p. 13</ref>
 |-
-| [[File:Stanisław Kozioł.JPG|100px|Stanisław Kozioł]] || style=text-align:left | '''Stanisław Kozioł'''<br>(1899–1974) || [[Plik:GBR.png|23px|]] {{small|W.&nbsp;Brytania}} || Właściciel londyńskiej restauracji ''Lucullus''<ref>{{Cyt
+| [[File:Stanisław Kozioł.JPG|100px|Stanisław Kozioł]] || style=text-align:left | '''Stanisław Kozioł'''{{czyt|Stanisław Kozioł}}<br>(1899–1974) || [[File:GBR.svg|23px|]] {{small|Britain}} || Polish ''émigré'', owner of the ''Lucullus'' restaurant in London<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Wschodni Rocznik Humanistyczny
    | nazwisko r      = Kaczorowski
@@ Line 798: / Line 799: @@
   | rok      = 2014
   | tom      = X
-  | strony   = 80–81 (przypis 45)
+  | strony   = 80–81 (footnote 45)
   }}</ref>
-|- <!--------KUCHARSKI--------->
+|- <!––––KUCHARSKI––––->
-| [[File:Władysław Kucharski 1.jpg|100px|Władysław Edward Kucharski]] || style=text-align:left | '''Władysław Edward Kucharski'''<br>(1879–1973) || [[Plik:POL.png|23px|]] {{small|Polska}} || Zgodnie z&nbsp;nazwiskiem, kucharz, tak jak i&nbsp;jego dziadek, ojciec, brat oraz syn. Gotował dla monarchów, arystokratów i&nbsp;dyplomatów (m.in. dla Jarosława Iwaszkiewicza).<ref>{{Cyt
+| [[File:Władysław Kucharski 1.jpg|100px|Władysław Edward Kucharski]] || style=text-align:left | '''Władysław Edward Kucharski'''{{czyt|Władysław Edward Kucharski}}<br>(1879–1973) || [[File:POL.svg|23px|]] {{small|Poland}} || True to his surname, which comes from the Polish word for a&nbsp;cook, he was an accomplished chef, as were his grandfather, father, brother and son. He cooked for monarchs, aristocrats and diplomats (including Jarosław Iwaszkiewicz).<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Polskie Radio Czwórka
    | nazwisko r      = Kuś
@@ Line 807: / Line 808: @@
    | rozdział        = Pawłowa i&nbsp;Kucharski: Kto serwował Iwaszkiewiczom kurę po literacku?
    | adres rozdziału = https://www.polskieradio.pl/10/5374/artykul/2831015,pawlowa-i-kucharski-kto-serwowal-iwaszkiewiczom-kure-po-literacku
-  | data     = 25 października 2021
+  | data     = 25 October 2021
-  }}</ref> Po II wojnie światowej szef kuchni w&nbsp;Grand Hotelu w&nbsp;Sopocie oraz w&nbsp;ośrodku konferencyjno-wypoczynkowym Polskiej Akademii Nauk w&nbsp;pałacu w&nbsp;Jabłonnie.<ref>Biogram dołączony do listy odznaczonych Orderem Pomiana, Muzeum im. Przypkowskich w&nbsp;Jędrzejowie</ref><ref> {{Cyt
+  }}</ref> After World War 2, he worked as a&nbsp;chef at the Grand Hotel in Sopot and at a&nbsp;conference and recreation centre of the Polish Academy of Sciences in Jabłonna.<ref>Biographic note attached to the list of the Order of Pomiane awardees, Przypkowski Museum in Jędrzejów</ref><ref> {{Cyt
   | tytuł    = Gazeta Powiatowa
    | nazwisko r      = Degiel
@@ Line 816: / Line 817: @@
   | wydawca  = Agencja Reklamowo-Wydawnicza Błękitne Centrum
   | miejsce  = Legionowo
-  | rok      = 26 listopada 2020
+  | rok      = 26 November 2020
   }}</ref>
-|- <!--------LONGUE--------->
+|- <!––––LONGUE––––->
-| [[File:Przeźroczysty kwadrat.png|100px|link=|]] || style=text-align:left | '''Édouard Longue'''{{czyt|Édouard Longue}}<br>(1908–1989)<ref> {{Cyt
+| [[File:Edouard Longue 1.jpg|100px|link=|]] || style=text-align:left | '''Édouard Longue'''{{czyt|Édouard Longue}}<br>(1908–1989)<ref> {{Cyt
   | tytuł    = Acte Décès
    | rozdział        = Acte de décès à Paris 18e arrondissement (75018) pour l’année 1989
    | adres rozdziału = https://www.acte-deces.fr/acte-de-deces-paris-18e-arrondissement-1989
-  }}</ref> || [[Plik:FRA.png|23px|]] {{small|Francja}} || Dziennikarz, pisarz, krytyk kulinarny, założyciel Francuskiego Towarzystwa Prasy Gastronomiczno-Turystycznej (''Association française de la Presse gastronomique et touristique''),<ref> {{Cyt
+  }}</ref> || [[File:FRA.svg|23px|]] {{small|France}} || Journalist, writer, culinary critic, founder of the French Association of Gastronomic and Tourist Press (''Association française de la Presse gastronomique et touristique''),<ref> {{Cyt
   | tytuł    = Souillas.net
    | rozdział        = Le Souillagais Pierre Arnal «&nbsp;Poêle d’Or&nbsp;» 1969
    | adres rozdziału = http://www.souillac.net/le-souillagais-pierre-arnal-poele-dor-1969
-  }}</ref> prezes Francuskiego Związku Dziennikarzy, Pisarzy i&nbsp;Redaktorów Gastronomów (''Union française des journalistes, écrivains et éditeurs gastronomes''),<ref> {{Cyt
+  }}</ref> President of the French Union of Gastronome Journalists, Writers and Editors (''Union française des journalistes, écrivains et éditeurs gastronomes''),<ref> {{Cyt
   | tytuł    = Feuille d’Avis du Valais
   | url      = https://doc.rero.ch/record/175903/files/1968-01-23.pdf
@@ Line 834: / Line 835: @@
    | rozdział        = Respect du goût d’autrui en gastronome
   | miejsce  = Sion
-  | data     = 23 stycznia 1968
+  | data     = 23 January 1968
-  | wolumin  = No 19
+  | wolumin  = No. 19
   | strony   = 9
-  }}</ref> wiceprezes Międzynarodowej Federacji Prasy Gastronomicznej (''Fédération internationale de la Presse gastronomique''),<ref>{{Cyt
+  }}</ref> Vice President of the International Gastronomic Press Federation (''Fédération internationale de la Presse gastronomique''),<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Cracknell
   | imię     = H. L.
@@ Line 849: / Line 850: @@
   | rok      = 1985
   | strony   = 330
-  }}</ref> w&nbsp;1980&nbsp;r. nagrodzony Złotym Piórem ([https://www.gastronomische-akademie.de/aktivitaeten/literarischer-wettbewerb/buecher-archiv/ergebnisse-nach-jahren/buecher-goldene-feder.html ''Goldene Feder'']) przez Akademię Gastronomiczną Niemiec (''Gastronomische Akademie Deutschlands''). Siostrzeniec Edwarda Pożerskiego.<ref> {{Cyt
+  }}</ref> awarded in 1980 with a&nbsp;Golden Feather ([https://www.gastronomische-akademie.de/aktivitaeten/literarischer-wettbewerb/buecher-archiv/ergebnisse-nach-jahren/buecher-goldene-feder.html ''Goldene Feder'']) by the Gastronomic Academy of Germany (''Gastronomische Akademie Deutschlands'').<br>Edouard de Pomiane’s nephew.<ref>''Curriculum vitae d’Édouard Camille Longue'', Muzeum im. Przypkowskich w&nbsp;Jędrzejowie, manuscript MPJ/G/329, after 1967</ref><ref>{{Cyt
   | tytuł    = Sciences des aliments
    | nazwisko r      = This
@@ Line 859: / Line 860: @@
   | wolumin  = 26
   | strony   = 203
-  }}, określa Édouarda Pomiane’a i&nbsp;Édouarda Longue’a jako ''„l’oncle et le neveu”'', co można rozumieć jako „wuj i&nbsp;siostrzeniec” albo „stryj i&nbsp;bratanek”. Dorota Pietrzkiewicz, ''op. cit.'', s. 78, podaje, że Edward Pożerski miał brata Witolda i&nbsp;siostrę Emilię. Zakładam, że jeśli obaj Édouardowie nosili różne nazwiska, to byli raczej wujem i&nbsp;siostrzeńcem.</ref>
+  }}</ref>
-|- <!--------MANTERO--------->
+|- <!––––MANTERO––––->
-| [[File:Gianni Mantero.jpg|100px|Gianni Mantero]] || style=text-align:left | '''Gianni Mantero'''{{czyt|Gianni Mantero}}<br>(1897–1985) || [[Plik:ITA.png|23px|]] {{small|Włochy}} || Architekt, grafik, kolekcjoner ekslibrysów.<ref>{{Cyt
+| [[File:Gianni Mantero.jpg|100px|Gianni Mantero]] || style=text-align:left | '''Gianni Mantero'''{{czyt|Gianni Mantero}}<br>(1897–1985) || [[File:ITA.svg|23px|]] {{small|Italy}} || Architect, printmaker, bookplate collector.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = British Museum
    | rozdział        = Gianni Mantero
    | adres rozdziału = https://www.britishmuseum.org/collection/term/BIOG37108
-  }}</ref><br>Związków z&nbsp;gastronomią nie udało mi się ustalić.
+  }}</ref><br>No ties to gastronomy established.
-|- <!--------ROUCOU--------->
+|- <!––––ROUCOU––––->
-| [[File:Roger Roucou.jpg|100px|Roger Roucou]] || style=text-align:left | '''Roger Roucou'''{{czyt|Roger Roucou}}<br>(1921–2012) || [[Plik:FRA.png|23px|]] {{small|Francja}} || Właściciel lugduńskiej restauracji ''La Mère Guy'', w&nbsp;latach 1983–87 prezes stowarzyszenia Białych Czapek Lugduńskich (''Toques Blanches Lyonnaises''),<ref>{{Cyt
+| [[File:Roger Roucou.jpg|100px|Roger Roucou]] || style=text-align:left | '''Roger Roucou'''{{czyt|Roger Roucou}}<br>(1921–2012) || [[File:FRA.svg|23px|]] {{small|France}} || Owner of the ''La Mère Guy'' restaurant in Lyons, President of the White Hats of Lyons (''Toques Blanches Lyonnaises'', 1983–87),<ref>{{Cyt
-  | inni     = red. Hervé Bal
+  | inni     = ed. Hervé Bal
   | tytuł    = Guide Toques Blanches Lyonnaises 2021
   | url      = https://issuu.com/toques-blanches-lyonnaises/docs/guide_2021_compresse_
@@ Line 874: / Line 875: @@
   | rok      = 2021
   | strony   = 26
-  }}</ref> a&nbsp;w&nbsp;latach 1988–91 prezes Stowarzyszenia Kuchmistrzów Francji (''Maîtres Cuisiniers de France'')<ref>{{Cyt
+  }}</ref> President of the Master Chefs of France (''Maîtres Cuisiniers de France'', 1988–91)<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Association des Maîtres Cuisiniers de France
    | rozdział        = Notre histoire
@@ Line 880: / Line 881: @@
   | miejsce  = Paris
   }}</ref>
-|- <!--------TERRAIL--------->
+|- <!––––TERRAIL––––->
-| [[File:Claude Terrail.jpg|100px|Claude Terrail]] || style=text-align:left | '''Claude Terrail'''{{czyt|Claude Terrail}}<br>(1918–2006) || [[Plik:FRA.png|23px|]] {{small|Francja}} || Właściciel paryskiej restauracji ''La Tour d’Argent''<ref>{{Cyt
+| [[File:Claude Terrail.jpg|100px|Claude Terrail]] || style=text-align:left | '''Claude Terrail'''{{czyt|Claude Terrail}}<br>(1918–2006) || [[File:FRA.svg|23px|]] {{small|France}} || Owner of the ''La Tour d’Argent'' restaurant in Paris<ref>{{Cyt
   | tytuł    = The New York Times
    | nazwisko r      = Prial
@@ Line 887: / Line 888: @@
    | rozdział        = Claude Terrail, 88, Model of a&nbsp;Restaurateur, Dies
    | adres rozdziału = https://www.nytimes.com/2006/06/07/world/europe/07terrail.html?ex=1307332800&en=5b6cfa83074578f3&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss
-  | rok      = 7 czerwca 2006
+  | rok      = 7 June 2006
   }}</ref>
-|- <!--------TOMASZEWSKI--------->
+|- <!––––TOMASZEWSKI––––->
-| [[File:Grzegorz Tomaszewski.JPG|100px|Grzegorz Stanisław Tomaszewski]] || style=text-align:left | '''Grzegorz Stanisław Tomaszewski'''<br>(1927–1999)<ref>{{Cyt
+| [[File:Grzegorz Tomaszewski.JPG|100px|Grzegorz Stanisław Tomaszewski]] || style=text-align:left | '''Grzegorz Stanisław Tomaszewski'''{{czyt|Grzegorz Stanisław Tomaszewski}}<br>(1927–1999)<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Kendtes Gravsted
    | rozdział        = Grzegorz Stanisław Georges ’Georg’ Tomaszewski
    | adres rozdziału = https://gravsted.dk/person.php?navn=georgsstomaszewski
-  }}</ref> || [[Plik:DNK.png|23px|]] {{small|Dania}} || Kucharz, współzałożyciel duńskiej firmy ''Jensens Konserves'' produkującej konserwy i&nbsp;zupy w&nbsp;puszce.<ref>{{Cyt
+  }}</ref> || [[File:DNK.svg|23px|]] {{small|Denmark}} || Polish Danish chef, co-founder of ''Jensens Konserves'', a&nbsp;Danish canned-soup company.<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Jensen
   | imię     = Bjarne
@@ Line 901: / Line 902: @@
   | wydawca  = Turbine
   | rok      = 2017
-  }}</ref> Później właściciel Instytutu Gastronomicznego (''Gastronomisk Institut''), czyli firmy oferującej doradztwo w&nbsp;zakresie gastronomii, w&nbsp;Hørsholm pod Kopenhagą.<ref>{{Cyt
+  }}</ref> He would later set up the Gastronomic Institute (''Gastronomisk Institut''), a&nbsp;gastronomic consulting company, in Hørsholm near Copenhagen.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Samling af anmeldelser til handelsregistrene
   | url      = https://tidsskrift.dk/Handelsregistrene/article/download/77734/112477/164004
   | wydawca  = Handelsministeriet
   | rok      = 1968
-  | wolumin  = Nr. 5
+  | wolumin  = No. 5
   | strony   = 89
-  }}</ref> W&nbsp;Danii znany pod imieniem Georges, które wcześniej przyjął jako swój konspiracyjny pseudonim w&nbsp;Powstaniu Warszawskim.<ref>{{Cyt
+  }}</ref> In Denmark he was known as Georges, a&nbsp;pseudonym he had used during the Warsaw Uprising of 1944.<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Kalkowski
@@ Line 916: / Line 917: @@
   | miejsce  = Kraków
   | rok      = 1969
-  | wolumin  = nr 1268
+  | wolumin  = No. 1268
   | strony   = 1–2
   }}</ref>
-|- <!--------TOPOLINSKI--------->
+|- <!––––TOPOLINSKI––––->
-| [[File:Roger Topolinski.JPG|100px|Roger Topolinski]] || style=text-align:left | '''Roger Topolinski'''{{czyt|Roger Topolinski}}<br>(1905–1994) || [[Plik:FRA.png|23px|]] {{small|Francja}} || Właściciel paryskiej restauracji ''Lapérouse'',<ref>{{Cyt
+| [[File:Roger Topolinski.JPG|100px|Roger Topolinski]] || style=text-align:left | '''Roger Topolinski'''{{czyt|Roger Topolinski}}<br>(1905–1994) || [[File:FRA.svg|23px|]] {{small|France}} || Owner of the ''Lapérouse'' restaurant in Paris,<ref>{{Cyt
   | tytuł    = È molto goloso
    | rozdział        = Roger Topolinski&nbsp;: restaurant Lapérouse à Paris (France)
    | adres rozdziału = https://emoltogoloso.fr/2021/05/02/roger-topolinski-restaurant-laperouse-a-paris-france
   | wydawca  = WordPress
-  | data     = 2 maja 2021
+  | data     = 2 May 2021
-  }}</ref> prezes Związku Restauratorów Paryskich, podobno potomek nadwornego kucharza króla Stanisława Leszczyńskiego w&nbsp;Lunéville<ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', s. 13</ref>
+  }}</ref> President of the Union of Parisian Restaurateurs. Said to be a&nbsp;descendant of a&nbsp;Polish court chef to King Stanislas Leszczyński at Lunéville.<ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', p. 13</ref>
-|- <!--------PRZEKRÓJ--------->
+|- <!––––PRZEKRÓJ––––->
-| [[File:Przekrój.png|100px|Winieta tytułowa Przekroju]] || style=text-align:left | Redakcja tygodnika '''''[https://przekroj.pl/ Przekrój]''''' || [[Plik:POL.png|23px|]] {{small|Polska}} || Przypkowski i&nbsp;„sfafikowani” z&nbsp;nim dziennikarze często pisali o&nbsp;jego działalności właśnie na łamach ''Przekroju''.<br>Odznaczenie odebrał zastępca redaktora naczelnego [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Kalkowski Jan Kalkowski]<ref>{{Cyt
+| [[File:Przekrój.png|100px|Przekrój masthead]] || style=text-align:left | '''''[https://przekroj.pl/ Przekrój]'''''{{czyt|Przekrój}} || [[File:POL.svg|23px|]] {{small|Poland}} || Przypkowski and his journalist friends often wrote of his activities on the pages of ''Przekrój'' (''Cut Open''), a&nbsp;weekly cultural magazine.<br>The decoration was received by Deputy Editor Jan Kalkowski{{czyt|Jan Kalkowski}}<ref>{{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
    | nazwisko r      = Kalkowski
@@ Line 936: / Line 937: @@
   | miejsce  = Kraków
   | rok      = 1969
-  | wolumin  = nr 1285
+  | wolumin  = No. 1285
   | strony   = 9
-  }}</ref> (1922–1989), autor artykułów i&nbsp;książek o&nbsp;tematyce kulinarnej.<ref>{{Cyt
+  }}</ref> (1922–1989), author of books and articles on culinary topics.<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Klominek
   | imię     = Andrzej
@@ Line 947: / Line 948: @@
   | strony   = 324–325
   }}</ref>
-|- <!--------PUDLISZKI--------->
+|- <!––––PUDLISZKI––––->
-| [[File:Pudliszki.png|100px|Logo Pudliszek]] || style=text-align:left | Przedsiębiorstwo '''[https://www.pudliszki.pl/o-nas/historia-firmy Pudliszki]''' || [[Plik:POL.png|23px|]] {{small|Polska}} || O&nbsp;pionierskiej roli zakładów przetwórstwa owocowo-warzywnego w&nbsp;Pudliszkach wspomniałem już kiedyś pisząc o&nbsp;[[Keczup czy musztarda?#Keczup – „coś w&nbsp;rodzaju kabulu”|historii keczupu]].<br>Odznaczenie odebrał dyrektor naczelny zakładu Zbyszko Trzeciakowski<ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', s. 15</ref><ref>{{Cyt
+| [[File:Pudliszki.png|100px|Pudliszki logo]] || style=text-align:left | '''[https://www.pudliszki.pl/o-nas/historia-firmy Pudliszki]'''{{czyt|Pudliszki}} || [[File:POL.svg|23px|]] {{small|Poland}} || I touched on the pioneering role of the Pudliszki fruit-and-vegetable-processing company in my post about [[Ketchup_vs_Mustard#Ketchup, “Something Akin to Kabul”|the history of ketchup]].<br>The decoration was received by Executive Director Zbyszko Trzeciakowski{{czyt|Zbyszko Trzeciakowski}}<ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', p. 15</ref><ref>{{Cyt
   | inni     = reż. Wiesław Karaś
   | tytuł    = Ludzie z&nbsp;pierwszych stron gazet
   | url      = https://www.youtube.com/watch?v=CmAh8vvsk0M
   | wydawca  = Telewizja Polska, Oddział we Wrocławiu
-  | rok      = 10 kwietnia 1976
+  | rok      = 10 April 1976
   }}</ref> (1913–1989).
 |-
 |}
-‎<span id=uwaga>*)‎</span> {{small|Kraj zamieszkania (bądź siedziby) – w&nbsp;chwili odznaczenia Orderem Pomiana}}
+‎<span id=uwaga>*)‎</span> {{small|At the moment of being awarded the Order of Pomiane}}
 == Good Spirits at the Stove ==
-[[File:Gronowscy.JPG|thumb|Tadeusz i&nbsp;Maria z&nbsp;Erhardtów Gronowscy]]
+[[File:Gronowscy.JPG|thumb|Tadeusz Gronowski (right) and his wife, Maria Erhardt-Gronowska]]
-Uważny Czytelnik zauważył zapewne, że cały ten Order Pomiana był zabawą w&nbsp;gronie wyłącznie męskim. Order miał swoich kawalerów, lecz ani jednej damy. Gdzie w&nbsp;takim razie były kobiety? Znając stosunki społeczne panujące jeszcze w&nbsp;latach 60. XX&nbsp;w., podejrzewam, że odpowiedź jest prosta: otóż kobiety były w&nbsp;kuchni! Panom smakoszom ktoś w&nbsp;końcu musiał gotować.
+You may have noticed by now that the Order of Pomiane was strictly a&nbsp;men-only affair. The Order had its knights – but not a&nbsp;single dame. Where were the ladies then? Well, knowing the social norms still prevailing in the 1960s, I suppose the answer is simple: the women were in the kitchen! After all, someone had to cook for all these gourmet gentlemen.
-Dziennikarz Janusz Miliszkiewicz pisał, że „dobrym duchem” spotkań kapituły w&nbsp;mieszkaniu wielkiego mistrza „była żona Gronowskiego, znakomita tłumaczka Maria Erhardt-Gronowska.”<ref>J. Miliszkiewicz, ''op. cit.'', s. 36</ref> Ale na fotografiach z&nbsp;owych spotkań, jak na ducha przystało, jest niewidoczna. Stawiam na to, że podczas gdy kapituła obradowała i&nbsp;smakowała, to nie kto inny, tylko właśnie ona przyrządzała owe gronowskie bukiety jarzyn i&nbsp;homary z&nbsp;wędzonego dorsza.
+Journalist Janusz Miliszkiewicz wrote of “Gronowski’s wife and accomplished translator, Maria Erhardt-Gronowska,” as “the good spirit” of the Chapter meetings held in the Grand Master’s apartment.<ref>J. Miliszkiewicz, ''op. cit.'', p. 36</ref> Like a&nbsp;true ghost, however, she is nowhere to be seen in any of the pictures taken at these meetings. I’d bet that while the members of the Chapter were busy with their banquets and erudite conversations, it fell to her to prepare all those vegetable bouquets and mock-lobster salads.
+When it comes to dinners held in Jędrzejów, we need not even guess. Tadeusz Przypkowski’s son had this to say about his father’s culinary prowess:
-Jeśli chodzi o&nbsp;przyjęcia w&nbsp;Jędrzejowie, to nawet nie trzeba się specjalnie domyślać. Syn Tadeusza Przypkowskiego o&nbsp;umiejętnościach kulinarnych ojca mówił wprost:
 {{clear}}
-[[File:Witold i Stefania Hulewiczowie, Stefania Przypkowska.jpg|thumb|left|upright=1.4|Po lewej: Stefania z&nbsp;Ossowskich, późniejsza żona Tadeusza Przypkowskiego, ze swym pierwszym mężem Witoldem Hulewiczem (zamordowanym przez Niemców w&nbsp;Palmirach).<br>Po prawej: Elżbieta z&nbsp;Chodkiewiczów Przypkowska, synowa Tadeusza Przypkowskiego.]]
+[[File:Witold i Stefania Hulewiczowie, Stefania Przypkowska.jpg|thumb|left|upright=1.4|Left: Stefania Ossowska, future wife of Tadeusz Przypkowski, with her first husband, Witold Hulewicz (later executed by the German occupiers).<br>Right: Elżbieta Chodkiewicz-Przypkowska, Tadeusz Przypkowski’s daughter-in-law.]]
 {{ Cytat
-| Ojciec nigdy niczego nie ugotował. Nie potrafił. Nawet nie czynił w&nbsp;tej mierze żadnych prób. On był po prostu smakoszem. Znał się na dobrym jadle, pisał o&nbsp;nim i&nbsp;przede wszystkim mówił. No i&nbsp;oczywiście jadł.
+| My father never cooked. He didn’t have the skill. He never even made any attempts in this matter. He was simply a&nbsp;gourmet. He knew his food, he would write about it and he would talk about it most of all. And he would, of course, eat.
-| źródło = Piotr Maciej Przypkowski, cyt. w: {{Cyt
+| oryg = Ojciec nigdy niczego nie ugotował. Nie potrafił. Nawet nie czynił w&nbsp;tej mierze żadnych prób. On był po prostu smakoszem. Znał się na dobrym jadle, pisał o&nbsp;nim i&nbsp;przede wszystkim mówił. No i&nbsp;oczywiście jadł.
+| źródło = Piotr Maciej Przypkowski, quoted in: {{Cyt
   | tytuł    = Polityka
    | nazwisko r      = Adamczewski
@@ Line 977: / Line 978: @@
    | rozdział        = Mistrz propagandy
    | adres rozdziału = https://adamczewski.blog.polityka.pl/2006/11/03/mistrz-propagandy/
-  | data     = 3 listopada 2006
+  | data     = 3 November 2006
-  }} }}
+  }}, own translation }}
-Bodaj jedyną rzeczą nadającą się do spożycia, którą Tadeusz Przypkowski robił osobiście, była dzięgielówka.<ref>{{Cyt
+Most likely the only thing Tadeusz Przypkowski ever produced himself that was fit for human consumption was his homemade angelica (wild celery) liqueur.<ref>{{Cyt
   | nazwisko = Roszko
   | imię     = Janusz
@@ Line 991: / Line 992: @@
   | rok      = 1966
   | strony   = 32
-  }}</ref> Swoje gastronomiczno-historiozoficzne rozważania zawarł we wstępie do wspomnianej już książeczki ''Łyżka za cholewą, a&nbsp;widelec na stole'', lecz to jego żona Stefania umieściła na jej końcu rozdział o&nbsp;charakterze praktycznym. Obok przepisów Pożerskiego na kołduny litewskie i&nbsp;Cupra na karpia w&nbsp;śmietanie, umieściła rodzinne receptury stosowane przez kobiety, które wiernie gotowały trzem kolejnym pokoleniom mężczyzn w&nbsp;familii Przypkowskich.
+  }}</ref> He shared his gastronomic and historiosophical reflections in the foreword to the aforementioned ''A Spoon in the Boot Leg'', but it was his wife Stefania who added a&nbsp;practical chapter at the end of the same book. Next to recipës for Pomiane’s ''kołduny'' or Cuper’s carp in cream, she also divulged directions for preparing family specialities which had been tested by all the housewives faithfully catering to three generations of Przypkowski men.
 {{ Cytat
-| Garść kulinarnych polskich przepisów wypróbowanych wielokrotnie w&nbsp;ostatnich co najmniej stu latach w&nbsp;rodzinach Przypkowskich, Ossowskich i&nbsp;Gawrońskich przez: Zofię z&nbsp;Horstów Feliksową Przypkowską {{...}}, Zenobię z&nbsp;Gawrońskich Józefową Ossowską {{...}} oraz Stefanię z&nbsp;Ossowskich, 1°&nbsp;voto Witoldową Hulewiczową, 2°&nbsp;voto Tadeuszową Przypkowską, i&nbsp;Elżbietę z&nbsp;Chodkiewiczów Maciejową Przypkowską, a&nbsp;podawanych obecnie w&nbsp;siedzibie Kapituły Gastronomicznego Orderu Pomiana w&nbsp;Jędrzejowie (kieleckim) przy Muzeum im. Przypkowskich.
+| A&nbsp;handful of Polish culinary recipës tried out multiple times over the last one hundred years or more in the Przypkowski, Ossowski and Gawroński families by: Mrs. Feliks Przypkowski, née Zofia Horst {{...}}; Mrs. Józef Ostrowski, née Zenobia Gawrońska; Mrs. Tadeusz Przypkowski, née Stefania Ossowska, first married to Witold Hulewicz; and Mrs. Maciej Przypkowski, née Elżbieta Chodkiewicz; all currently served at the seat of the Chapter of the Gastronomic Order of Pomiane, at the Przypkowski Museum in Jędrzejów.
+| oryg = Garść kulinarnych polskich przepisów wypróbowanych wielokrotnie w&nbsp;ostatnich co najmniej stu latach w&nbsp;rodzinach Przypkowskich, Ossowskich i&nbsp;Gawrońskich przez: Zofię z&nbsp;Horstów Feliksową Przypkowską {{...}}, Zenobię z&nbsp;Gawrońskich Józefową Ossowską {{...}} oraz Stefanię z&nbsp;Ossowskich, 1°&nbsp;voto Witoldową Hulewiczową, 2°&nbsp;voto Tadeuszową Przypkowską, i&nbsp;Elżbietę z&nbsp;Chodkiewiczów Maciejową Przypkowską, a&nbsp;podawanych obecnie w&nbsp;siedzibie Kapituły Gastronomicznego Orderu Pomiana w&nbsp;Jędrzejowie (kieleckim) przy Muzeum im. Przypkowskich.
 | źródło =  {{Cyt
   | nazwisko = Berezowska
@@ Line 1,012: / Line 1,014: @@
   | rok      = 1977
   | strony   = 79
-  }} }}
+  }}, own translation }}
-== Fifth Course: The Przypkowski Onion Soup of Good King Stanislas ==
+== Fifth Course: Good King Stanislas and Przypkowski Onion Soup ==
-Pośród owych przepisów nie mogło zabraknąć receptury na potrawę, która w&nbsp;domu Przypkowskich była zdecydowanym ''pièce de résistance'', kulinarną chlubą całego rodu, podawaną na wszystkich ważniejszych przyjęciach w&nbsp;ich jędrzejowskiej siedzibie, a&nbsp;teraz także w&nbsp;jędrzejowskich restauracjach. Chodzi tu o&nbsp;przypkowską zupę cebulową. Zupa cebulowa kojarzy się wprawdzie głównie z&nbsp;kuchnią francuską, ale jej przypkowska wersja jest dodatkowo zagęszczona razowym chlebem i&nbsp;doprawiona po staropolsku imbirem, goździkami i&nbsp;gałką muszkatołową.
+One recipë that could not have been omitted from the book was for a&nbsp;dish which was the absolute ''pièce de résistance'' in the Przypkowski household, the culinary pride of the family, served at all important gatherings in their Jędrzejów home (and now also in local restaurants): the onion soup ''à la'' Przypkowski. Yes, I know, onion soup is typically associated with French cuisine. Its Przypkowski version is a&nbsp;little different, though, as it’s thickened with crumbled wholemeal rye bread and seasoned in the Old Polish manner with ginger, cloves and nutmeg.
-[[File:Zupa cebulowa przypkowska.jpg|thumb|upright=.9|Rycina zdobiąca zaproszenie na zupę cebulową do domu Tadeusza Przypkowskiego<br>{{small|Ryt. Tadeusz Przypkowski.}}]]
+[[File:Zupa cebulowa przypkowska.jpg|thumb|upright=.9|Artwork from an invitation for onion soup at Tadeusz Przypkowski’s house<br>{{small|By Tadeusz Przypkowski}}]]
 {{ Cytat
-| Przypkowska zupa cebulowa (pod tą nazwą spopularyzowana już wśród smakoszy Paryża, a&nbsp;nawet serwowana w&nbsp;najlepszej restauracji Madrytu, od pokoleń tradycyjnie podawana w&nbsp;rodzinie Przypkowskich. Posiadając wszelkie cechy staropolskiej kuchni, nie figuruje jednak w&nbsp;drukowanych książkach kucharskich). Półtora litra chudego rosołu wołowego, 6&nbsp;dużych słodkich cebul (jeżeli cebule zbyt ostre, zupa wymaga lekkiego przysłodzenia), 6&nbsp;kromek żytniego ciemnego razowego chleba, 30 do 40&nbsp;g masła i&nbsp;do smaku: gałka muszkatołowa, imbir, goździki korzenne, pieprz, sól i&nbsp;o&nbsp;ile można curry, która przecież wreszcie do Polski dociera! Cebule w&nbsp;cienkich plastrach przysmażyć na maśle na złoto, kromki chleba zaś osobno przysmażyć na chrupiąco, pokruszyć i&nbsp;razem z&nbsp;cebulą rozgotować w&nbsp;rosole, przetrzeć przez gęste sito, dodać korzeni do smaku indywidualnego i&nbsp;o&nbsp;ile przy tym ostygła – podgrzać przed podaniem w&nbsp;głębokich czarkach, z&nbsp;kruchymi ciasteczkami. Aleksander Dumas w&nbsp;swych gastronomicznych rozważaniach podaje anegdotę, jak Stanisław Leszczyński spóźnił się o&nbsp;dwa dni na przyjęcie do królowej córki w&nbsp;Wersalu, przyrządzając na ten polski sposób doskonałą francuską zupę cebulową, jaką mu w&nbsp;gospodzie po drodze podali.}}
+| Onion soup à la Przypkowski, which, under this name, has already gained popularity among Parisian gourmets and is even served at the best restaurant in Madrid, has been an heirloom of the Przypkowski family for generations. While it possesses all the features of Old Polish cuisine, it is not listed in any printed cookbooks. Take one and a&nbsp;half litres of lean beef stock, 6 large sweet onions (if the onions are too sharp, the soup may require a&nbsp;little sweetening), 6 slices of dark wholemeal rye bread, 30 to 40 g butter, and to taste: nutmeg, ginger, cloves, black pepper and salt, and if possible, some curry, which is at last becoming available in Poland! Fry the finely sliced onions in butter until golden, separately fry the bread slices until crispy, crumble them and cook together with the onions in the stock, then strain through a&nbsp;fine sieve and add the seasonings to taste. If it has cooled down, heat it before serving in deep bowls with crispy cookies. Alexandre Dumas, in his gastronomic musings, recounts an anecdote about Stanislas Leszczyński arriving two days late for his daughter’s banquet in Versailles because he was busy seasoning, in the Polish manner, this excellent onion soup, which had been served to him at an inn along the way.}}
 {{ Cytat
-| Kruche ciasteczka do zupy cebulowej. 3&nbsp;szklanki mąki pszennej, pół szklanki mleka, 40&nbsp;g drożdży, 250&nbsp;g masła, jajko do smarowania, 2&nbsp;łyżeczki bardzo drobno zmielonego&nbsp;kminku, sól do smaku. Ciasto ugnieść wraz z&nbsp;proszkiem&nbsp;kminku i&nbsp;robić paluszki grubości palca (dla przyjęć bardziej uroczystych rozwałkowywano ciasto cienko i&nbsp;odpowiednimi foremkami wycinano z&nbsp;niego herby gości. Teraz, ponieważ coraz częściej zdarza się przyjmować także i&nbsp;nieherbowych gości, bezpieczniej wycinać znaki zodiaku, które goście według swego urodzenia sobie wybierają). Smarować jajkiem i&nbsp;piec w&nbsp;dobrze rozgrzanym piecu.
+| Crispy cookies for the onion soup. Take 3 cups of wheat flour, half a&nbsp;cup of milk, 40 g yeast, 250 g butter, 1 egg for brushing, 2 teaspoons very finely ground caraway seeds, salt to taste. Knead the dough together with the caraway powder and roll into finger-thick sticks. (For special celebrations, the dough used to be rolled out very thinly and shaped, with special moulds, into the guests’ armorial devices. In our time, when one is more likely to entertain non-armigerous visitors, it is safer to cut out Zodiac signs for each guest to pick according to their own date of birth.) Brush with egg and bake in a&nbsp;well-heated oven.
-| źródło =  ''Ibid.'', s. 82–83 }}
+| oryg = Przypkowska zupa cebulowa (pod tą nazwą spopularyzowana już wśród smakoszy Paryża, a&nbsp;nawet serwowana w&nbsp;najlepszej restauracji Madrytu, od pokoleń tradycyjnie podawana w&nbsp;rodzinie Przypkowskich. Posiadając wszelkie cechy staropolskiej kuchni, nie figuruje jednak w&nbsp;drukowanych książkach kucharskich). Półtora litra chudego rosołu wołowego, 6&nbsp;dużych słodkich cebul (jeżeli cebule zbyt ostre, zupa wymaga lekkiego przysłodzenia), 6&nbsp;kromek żytniego ciemnego razowego chleba, 30 do 40&nbsp;g masła i&nbsp;do smaku: gałka muszkatołowa, imbir, goździki korzenne, pieprz, sól i&nbsp;o&nbsp;ile można curry, która przecież wreszcie do Polski dociera! Cebule w&nbsp;cienkich plastrach przysmażyć na maśle na złoto, kromki chleba zaś osobno przysmażyć na chrupiąco, pokruszyć i&nbsp;razem z&nbsp;cebulą rozgotować w&nbsp;rosole, przetrzeć przez gęste sito, dodać korzeni do smaku indywidualnego i&nbsp;o&nbsp;ile przy tym ostygła – podgrzać przed podaniem w&nbsp;głębokich czarkach, z&nbsp;kruchymi ciasteczkami. Aleksander Dumas w&nbsp;swych gastronomicznych rozważaniach podaje anegdotę, jak Stanisław Leszczyński spóźnił się o&nbsp;dwa dni na przyjęcie do królowej córki w&nbsp;Wersalu, przyrządzając na ten polski sposób doskonałą francuską zupę cebulową, jaką mu w&nbsp;gospodzie po drodze podali.
+Kruche ciasteczka do zupy cebulowej. 3&nbsp;szklanki mąki pszennej, pół szklanki mleka, 40&nbsp;g drożdży, 250&nbsp;g masła, jajko do smarowania, 2&nbsp;łyżeczki bardzo drobno zmielonego&nbsp;kminku, sól do smaku. Ciasto ugnieść wraz z&nbsp;proszkiem kminku i&nbsp;robić paluszki grubości palca (dla przyjęć bardziej uroczystych rozwałkowywano ciasto cienko i&nbsp;odpowiednimi foremkami wycinano z&nbsp;niego herby gości. Teraz, ponieważ coraz częściej zdarza się przyjmować także i&nbsp;nieherbowych gości, bezpieczniej wycinać znaki zodiaku, które goście według swego urodzenia sobie wybierają). Smarować jajkiem i&nbsp;piec w&nbsp;dobrze rozgrzanym piecu.
+| źródło =  ''Ibid.'', s. 82–83, own translation }}
-[[File:Maja Berezowska, Stanisław Leszczyński gotuje zupę.JPG|thumb|left|Król Stanisław Leszczyński doprawia zupę cebulową imbirem i&nbsp;gałką muszkatołową.<br>{{small|Mal. Maja Berezowska (1970)}}]]
+[[File:Maja Berezowska, Stanisław Leszczyński gotuje zupę.JPG|thumb|left|King Stanislas Leszczyński seasoning onion soup with ginger and nutmeg<br>{{small|By Maja Berezowska (1970)}}]]
-Wychodziłoby więc na to, że choć zupa nosi miano „przypkowskiej”, to pochodzi jeszcze z&nbsp;czasów Stanisława Leszczyńskiego! O&nbsp;ile to rzeczywiście ta sama zupa. No i&nbsp;o&nbsp;ile ta anegdota o&nbsp;królu własnoręcznie warzącym zupę jest prawdziwa. A&nbsp;raczej nie jest. Autorowi ''Trzech muszkieterów'' i&nbsp;''Hrabiego Monte Christo'' nie można wszak odmówić bujnej wyobraźni, a&nbsp;dla Przypkowskiego brak zgodności tej historyjki z&nbsp;prawdą historyczną nie stanowiłby problemu.
+So apparently, while the soup bears the name of the Przypkowski family, it dates back all the way to King Stanislas Leszczyński in the 18th century! Provided, of course, that it’s really the same kind of soup. And provided the anecdote about a soup cooked personally by the monarch is true. Which it most likely isn’t. The author of ''The Three Musketeers'' and ''The Count of Monte Cristo'' was undoubtedly blessed with a&nbsp;vivid imagination. And Przypkowski certainly wouldn’t have minded if the anecdote didn’t really square with historical truth.
-W ''Wielkim Słowniku Kulinarnym'' (''Grand dictionnaire de cuisine''), który to wielki pisarz powieści płaszcza i&nbsp;szpady popełnił pod koniec życia, możemy przeczytać o&nbsp;niejednym smakołyku, który rzekomo wiązał się jakoś ze Stanisławem Leszczyńskim lub z&nbsp;jego otoczeniem. Byłemu polskiemu królowi, a&nbsp;zarazem teściowi Ludwika XV, Alexandre Dumas{{czyt|Alexandre Dumas}} przypisywał oczywiście [[Stanisław Leszczyński i&nbsp;czterdziestu rozbójników|rozpowszechnienie we Francji ciasta o&nbsp;nazwie „baba”]] oraz magdalenek, czyli maślanych ciasteczek w&nbsp;kształcie muszelek. Dumas podaje także przepisy na skrzydełka indycze ''à la Stanislas'' oraz na pierś jagnięcą z&nbsp;agrestem przypisywaną kucharzowi Leszczyńskiego. Informuje też, iż to właśnie Polacy z&nbsp;dworu w&nbsp;Lunéville nauczyli Francuzów zbierać i&nbsp;jeść borowiki. Najprawdopodobniej jeśli którykolwiek element kuchni francuskiej miał jakikolowiek związek z&nbsp;Polską albo z&nbsp;Lotaryngią, to Dumas nie wyobrażał sobie, by Leszczyński nie maczał swoich pulchnych palców w&nbsp;sprowadzeniu tego elementu do Francji.
+Alexandre Dumas, while best known as a&nbsp;great swashbuckling novelist, is also the author of the  ''Great Culinary Dictionary'' (''Grand dictionnaire de cuisine'') which he penned toward the end of his life. Many of the delicacies he described in his work are supposedly linked to Stanisław Leszczyński or his entourage. The former Polish monarch and Louis XV’s father-in-law was responsible, according to Dumas, not only for introducing the rich yeast cake known as [[Good King Stanislas and the Forty Thieves|“baba”]] or the buttery shell-shaped cookies called madeleines, but he was also involved in inventing turkey wings ''à la Stanislas'' and the rack of lamb in gooseberry sauce, the latter credited to Leszczyński’s cook. He adds that it was the Poles at the Lunéville court who taught the French to gather and appreciate king bolete mushrooms. Generally speaking, if any element of French cuisine had even the slightest connection to Poland or Lorraine, Dumas could not imagine King Stanislas not having had his plump fingers in the pie when it came to bringing that dish to France.
-Co zaś do samej anegdoty o&nbsp;zupie cebulowej, to brzmi ona tak:
+As for the onion-soup anecdote, it goes like this:
 {{ Cytat
-| Podczas jednej ze swych podróży z&nbsp;Lunéville do Wersalu, dokąd jeździł co roku, aby odwiedzać swą córkę królową, dawny król polski Stanisław zatrzymał się raz w&nbsp;gospodzie w&nbsp;Châlons, gdzie podano mu zupę cebulową tak delikatną i&nbsp;tak wyszukaną, że nie chciał jechać w&nbsp;dalszą drogę, dopóki nie nauczył się, jak samemu podobną przygotować.
+| On his journeys from Lunéville to Paris each year to visit his daughter the Queen, ex-King Stanislaus of Poland stopped at the inn in Châlons, where he was served such a&nbsp;fine, delicate onion soup that he refused to continue on his way without learning how to make it. His Majesty, wrapped in his dressing gown, went down to the kitchen and insisted that the chef perform before his eyes. Neither the smoke nor the onion fumes that made his eyes tear distracted his attention. He observed carefully, took notes, and went on his way only when he was certain he had mastered the art of making excellent onion soup.
+| źródło = {{Cyt
-Odziany w&nbsp;szlafrok król jegomość zszedł do kuchni i&nbsp;zażądał bezwzględnie, aby kucharz pracował na jego oczach. Ani dym, ani wyciskająca wielkie łzy z&nbsp;oczu woń cebuli nie mogły rozproszyć jego uwagi. Bacznie obserwował całą procedurę, czynił notatki i&nbsp;nie powrócił do swego powozu, dopóki nie nabył pewności, iż posiadł umiejętność gotowania owej doskonałej zupy cebulowej.
+ | nazwisko = Dumas
-| oryg = Dans un de ses voyages de Lunéville à Versailles, où il allait tous les ans visiter la reine sa fille, l’ex-roi de Pologne, Stanislas, s’arrêta dans une auberge de Châlons où on lui servit une soupe à l’oignon si délicate et si soignée, qu’il ne voulut pas continuer sa route sans avoir appris à en préparer une semblable.
+ | imię     = Alexandre
+ | inni     = translated by Louis Colman
-Enveloppé de sa robe de chambre, Sa Majesté descendit à la cuisine et voulut absolument que le chef opérât sous ses yeux. Ni la fumée ni l’odeur de l’oignon, qui lui arrachait de grosses larmes, ne purent le distraire de son attention. Il observa tout, en prit note et ne remonta en voiture qu’après être certain de posséder l’art de faire une excellente soupe à l’oignon.
+ | tytuł    = Dictionary of Cuisine
-| źródło =  {{Cyt
+ | wydawca  = Routledge
+ | miejsce  = London and New York
+ | rok      = 2013
+ | strony   = 176
+ }}
+| oryg = Dans un de ses voyages de Lunéville à Versailles, où il allait tous les ans visiter la reine sa fille, l’ex-roi de Pologne, Stanislas, s’arrêta dans une auberge de Châlons où on lui servit une soupe à l’oignon si délicate et si soignée, qu’il ne voulut pas continuer sa route sans avoir appris à en préparer une semblable. Enveloppé de sa robe de chambre, Sa Majesté descendit à la cuisine et voulut absolument que le chef opérât sous ses yeux. Ni la fumée ni l’odeur de l’oignon, qui lui arrachait de grosses larmes, ne purent le distraire de son attention. Il observa tout, en prit note et ne remonta en voiture qu’après être certain de posséder l’art de faire une excellente soupe à l’oignon.
+| źródło-oryg =  {{Cyt
   | nazwisko = Dumas
   | imię     = Alexandre
-  | inni     = red. Denis-Joseph Vuillemot
+  | inni     = ed. Denis-Joseph Vuillemot
   | tytuł    = Grand dictionnaire de cuisine
   | url      = https://fr.wikisource.org/wiki/Page%3ADumas.-_Grand_dictionnaire_de_cuisine%2C_1873.djvu/787
@@ Line 1,048: / Line 1,059: @@
   | rok      = 1873
   | strony   = 764
-  }}, tłum. własne
+  }}
 }}
-Receptura podana przez Dumasa jest jednak inna od tej przypkowskiej: nie ma w&nbsp;niej żadnych ostrych, egzotycznych przypraw – choćby pieprzu, nie mówiąc o&nbsp;imbirze. Co więcej, Dumas nie pozwala nawet dodawać do tej zupy bulionu, gdyż wtedy jego zdaniem zupa byłaby nazbyt pożywna i&nbsp;straciłaby na swej delikatności.
+The recipë given by Dumas, however, differs from Przypkowski’s: it contains no spicy, exotic spices — not even pepper, let alone ginger. Moreover, Dumas does not even allow bouillon to be added to the soup, as in his view such an addition would make it too nourishing and less delicate.
 == Moving On ==
-Po śmierci Tadeusza Przypkowskiego w&nbsp;1977&nbsp;r. stanowisko dyrektora muzeum przejął jego syn Piotr Maciej Przypkowski, ale kapituła Orderu Pomiana bez swojego ''spiritus movens'' nie była już w&nbsp;stanie dalej funkcjonować i&nbsp;dlatego zawiesiła – a&nbsp;tak naprawdę zakończyła – swoją działalność.
+After Tadeusz Przypkowski’s death in 1977, his son Piotr Maciej Przypkowski took over as the new museum director. The Chapter, however, now without its original driving force, found it was unable to function anymore and decided to put their activities on hold – for an unspecified period of time.
-[[File:Reaktywacja Orderu Pomiana 1.jpg|thumb|left|Inauguracyjne (i&nbsp;chyba ostatnie) spotkanie Komitetu Organizacyjnego Restytucji Kapituły Orderu Pomiana (Jędrzejów, 1989&nbsp;r.)]]
+[[File:Reaktywacja Orderu Pomiana 1.jpg|thumb|left|The first (and probably last) meeting of the Organizing Committee for the Reëstablishment of the Chapter of the Order of Pomiane (Jędrzejów, 1998)]]
-Dwie dekady później nastąpiła jeszcze próba reaktywacji orderu. Głównymi inicjatorami były dwie z&nbsp;nielicznych żyjących jeszcze w&nbsp;Polsce osób związanych z&nbsp;orderem (albo jako członek kapituły, albo jako odznaczony): Andrzej Michałowski i&nbsp;Kazimierz Jaroszyński. W&nbsp;lipcu 1998&nbsp;r., na zaproszenie Piotra Macieja Przypkowskiego, spotkali się w&nbsp;siedzibie jędrzejowskiego muzeum obaj weterani tamtego projektu oraz inne osoby zainteresowane udziałem w&nbsp;jego wznowieniu. Podczas obiadu, na który składały się m.in sałatka śledziowa i&nbsp;tort orzechowo-czekoladowy, dyskutowano o&nbsp;potrzebie przywrócenia działalności kapituły, „aby w&nbsp;nowych realiach gospodarczo-politycznych III Rzeczypospolitej Polskiej kultywować sztukę kulinarną polskiej kuchni.” W&nbsp;tym celu powołano Komitet Organizacyjny Restytucji Kapituły Orderu Pomiana. Tym razem, w&nbsp;owym gronie znalazło się kilka kobiet: Elżbieta Chodkiewicz-Przypkowska (kierowniczka Oficyny Wydawniczej w&nbsp;Jędrzejowie), Krystyna Kaszuba (redaktorka naczelna ''Twojego Stylu'') i&nbsp;Magdalena Nieżychowska (współautorka, razem z&nbsp;mężem Jerzym Jackiem Nieżychowskim, książki pt. ''Kuchnia ziemiańska: błogosławione cztery pory roku''<ref> {{Cyt
+There was an attempt to reactivate the Chapter two decades later, after the fall of Communism. It was started by two of the few people in Poland who had been somehow connected to the Order (either as member of the Chapter or as an awardee) and were still alive at the time: Andrzej Michałowski and Kazimierz Jaroszyński. The two veterans of the project met in 1998, in the Jędrzejów museum at Piotr Maciej Przypkowski’s{{czyt|Piotr Maciej Przypkowski}} invitation, with several other people who expressed interest in reviving the Order. They discussed, over herring salad and walnut-and-chocolate torte among other delicacies, the need to resume the Chapter’s activities “as a&nbsp;means to foster the art of Polish cuisine in the new economic and political realities of the Third Polish Commonwealth.” To this end, an Organizing Committee for the Reëstablishment of the Chapter of the Order of Pomiane was created. And this time, there were even a&nbsp;few women among its members: Elżbieta Chodkiewicz-Przypkowska,{{czyt|Elżbieta Chodkiewicz-Przypkowska}} head of the Przypkowski Museum publishing house; Krystyna Kaszuba,{{czyt|Krystyna Kaszuba}} editor-in-chief of ''Twój Styl'' (''Your Style''), a&nbsp;lifestyle magazine; and Magdalena Nieżychowska{{czyt|Magdalena Nieżychowska}} who co-authored, together with her husband, a&nbsp;book about the eating habits of Old Polish landed gentry.<ref> {{Cyt
   | tytuł    = Szczeciner
    | nazwisko r      = Stefański
@@ Line 1,064: / Line 1,075: @@
    | adres rozdziału = https://szczeciner.pl/niezychowski-mniej-i-bardziej-prywatnie/25875/
   | rok      = 22 maja 2024
-  }}</ref>).<ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', s. 15</ref>
+  }}</ref><ref>Z.T. Nowicki, ''op. cit.'', s. 15</ref>
-Nie udało mi się niestety znaleźć żadnej informacji odnośnie tego, czy odbyło się drugie spotkanie tego komitetu. Wydaje się, że ta szlachetna inicjatywa skończyła się na niczym, a&nbsp;grono odznaczonych Orderem Pomiana pozostanie zamknięte.
+Unfortunately, I was unable to find any information regarding whether a&nbsp;second meeting of this committee ever took place. It seems that this noble initiative came to nothing, and that the Order of Pomiane was never awarded again.
 {{Przypisy}}
-== Bibliografia ==
+== Bibliography ==
 * {{Cyt
   | tytuł    = Polityka
@@ Line 1,077: / Line 1,088: @@
    | rozdział        = Mistrz propagandy
    | adres rozdziału = https://adamczewski.blog.polityka.pl/2006/11/03/mistrz-propagandy/
-  | data     = 3 listopada 2006
+  | data     = 3 November 2006
   }}
 * {{Cyt
@@ Line 1,104: / Line 1,115: @@
    | rozdział        = Tadeusz Konrad Przypkowski
    | adres rozdziału = https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/tadeusz-konrad-przypkowski?print
-  }}, biogram opublikowany w&nbsp;1986&nbsp;r. w&nbsp;XXIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego
+  }}, entry published in Polish Biographical Dictionary, volume XXIX
 **  {{Cyt
   | tytuł    = IPSB
@@ Line 1,111: / Line 1,122: @@
    | rozdział        = Edward Aleksander Pożerski
    | adres rozdziału = https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/edward-aleksander-pozerski?print
-  }}, biogram opublikowany w&nbsp;latach 1984–1985 w&nbsp;XXVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego
+  }}, entry published in Polish Biographical Dictionary, volume XXVIII
 * {{Cyt
   | tytuł    = Przekrój
@@ Line 1,120: / Line 1,131: @@
   | miejsce  = Kraków
   | rok      = 1966
-  | wolumin  = nr 1095–96
+  | wolumin  = No. 1095–96
   | strony   = 8
   }}
@@ Line 1,130: / Line 1,141: @@
    | adres rozdziału = https://culture.pl/pl/artykul/o-alibabie-i-pomianie-czyli-polakach-ktorzy-mieszali-we-francuskiej-gastronomii
   | wydawca  = Instytut Adama Mickiewicza
-  | data     = 14 lipca 2017
+  | data     = 14 July 2017
   }}
 *  {{Cyt
@@ Line 1,164: / Line 1,175: @@
   | wydawca  = Wydawnictwo Czasopism i&nbsp;Książek Technicznych {{small|SIGMA-NOT}}
   | miejsce  = Warszawa
-  | data     = listopad 1998
+  | data     = November 1998
   | strony   = 12–15
   }}
@@ Line 1,221: / Line 1,232: @@
    | adres rozdziału = https://przekroj.pl/archiwum/numery/1374/3
   | rok      = 1971
-  | wolumin  = nr 1374
+  | wolumin  = No. 1374
   | strony   = 4–5
   }}
@@ Line 1,231: / Line 1,242: @@
    | adres rozdziału = https://przekroj.pl/archiwum/artykuly/72969
   | rok      = 1978
-  | wolumin  = nr 1711
+  | wolumin  = No. 1711
   | strony   = 11
   }}
@@ Line 1,240: / Line 1,251: @@
    | rozdział        = Na straży rodzinnej kolekcji (wywiad z&nbsp;Janem Przypkowskim)
    | adres rozdziału = https://www.cultureave.com/na-strazy-rodzinnej-kolekcji/
-  | data     = 30 lipca 2021
+  | data     = 30 July 2021
   }}
 * {{Cyt
@@ Line 1,266: / Line 1,277: @@
   }}
-{{Nawigacja|poprz=Kuchnia jeszcze bardziej staropolska dla zupełnie początkujących}}
+{{Nawigacja|poprz=Even Older Polish Cookery for Complete Beginners|nast=Italian Greens from Italian Queens}}
-[[Kategoria: Homar po polsku]]
+[[Category: Carp in cream]]
-[[Kategoria: Karp w śmietanie]]
+[[Category: Kołduny]]
-[[Kategoria: Kołduny]]
+[[Category: Lobster in the Polish style]]
-[[Kategoria: Kotlet pożarski]]
+[[Category: Onion soup]]
-[[Kategoria: Zupa cebulowa]]
+[[Category: Pozharsky cutlet]]
-[[Kategoria: Przepisy]]
+[[Category: Recipës]]
-[[Kategoria: Henryk Babiński]]
+[[Category: Henryk Babiński]]
-[[Kategoria: Bona Sforza]]
+[[Category: Bona Sforza]]
-[[Kategoria: Jean-Anthelme Brillat-Savarin]]
+[[Category: Jean-Anthelme Brillat-Savarin]]
-[[Kategoria: Jan Brzechwa]]
+[[Category: Jan Brzechwa]]
-[[Kategoria: Stanisław Cuper]]
+[[Category: Stanisław Cuper]]
-[[Kategoria: Józef Cyrankiewicz]]
+[[Category: Józef Cyrankiewicz]]
-[[Kategoria: Fiodor Dostojewski]]
+[[Category:Fyodor Dostoyevsky]]
-[[Kategoria: Jarosław Dumanowski]]
+[[Category: Jarosław Dumanowski]]
-[[Kategoria: Alexandre Dumas]]
+[[Category: Alexandre Dumas]]
-[[Kategoria: Władysław Gomułka]]
+[[Category: Władysław Gomułka]]
-[[Kategoria: Tadeusz Gronowski]]
+[[Category: Tadeusz Gronowski]]
-[[Kategoria: Henryk III]]
+[[Category: Henry III]]
-[[Kategoria: Jarosław Iwaszkiewicz]]
+[[Category: Jarosław Iwaszkiewicz]]
-[[Kategoria: Kazimierz Jaroszyński]]
+[[Category: Kazimierz Jaroszyński]]
-[[Kategoria: Jan Kalkowski]]
+[[Category: Jan Kalkowski]]
-[[Kategoria: Władysław Edward Kucharski]]
+[[Category: Władysław Edward Kucharski]]
-[[Kategoria: Adam Mickiewicz]]
+[[Category: Adam Mickiewicz]]
-[[Kategoria: Maria Ochorowicz-Monatowa]]
+[[Category: Maria Ochorowicz-Monatowa]]
-[[Kategoria: Daria Pożarska]]
+[[Category:Darya Pozharskaya]]
-[[Kategoria: Edward Pożerski]]
+[[Category: Edward Pożerski]]
-[[Kategoria: Tadeusz Przypkowski]]
+[[Category: Tadeusz Przypkowski]]
-[[Kategoria: Stanisław Leszczyński]]
+[[Category: Stanisław Leszczyński]]
-[[Kategoria: Jędrzejów]]
+[[Category: Cracow]]
-[[Kategoria: Kraków]]
+[[Category: Jędrzejów]]
-[[Kategoria: Paryż]]
+[[Category: Paris]]
-[[Kategoria: Torżok]]
+[[Category: Torzhok]]
-[[Kategoria: Warszawa]]
+[[Category: Warsaw]]
-[[Kategoria: XIX wiek]]
+[[Category: 19th century]]
-[[Kategoria: XX wiek]]
+[[Category: 20th century]]
 [[pl:Gastronomiczny Order Pomiana]]

◀️ Previous ◀️ Previous	📜 List of posts 📜 List of posts	Next ▶️ Next ▶️
⏮️ First ⏮️ First	Random post 🎲 🎲 Random post	Latest ⏭️ Latest ⏭️

The Gastronomic Order of Pomiane: Difference between revisions

Latest revision as of 21:52, 19 June 2026

The Namesake: The Guru of Gallic Gastronomy

First Course: Pozhersky Cutlets, Anyone?

The Founder: The Last Nobleman in Communist Poland

The Idea: A New Order

Second Course: Divine Dumplings

Caviar and Champagne vs Sausage and Vodka

Third Course: Cuper’s Super Carp

The Chapter

Fourth Course: Lobster in the Polish Style

The Recipients

Good Spirits at the Stove

Fifth Course: Good King Stanislas and Przypkowski Onion Soup

Moving On

References

Bibliography

◀️ Previous◀️ Previous 📜 List of posts📜 List of posts Next ▶️Next ▶️ ⏮️ First⏮️ First Random post 🎲🎲 Random post Latest ⏭️Latest ⏭️

Navigation menu

Search

◀️ Previous
◀️ Previous

📜 List of posts
📜 List of posts

Next ▶️
Next ▶️

⏮️ First
⏮️ First

Random post 🎲
🎲 Random post

Latest ⏭️
Latest ⏭️